Μια επίσκεψη την περίοδο των εορτών σε μία μεγάλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα μπορεί να αποδειχθεί πολλαπλώς διδακτική. Πόσω μάλλον όταν πρόκειται για το Ηνωμένο Βασίλειο, μία από τις χώρες του G7 και μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και το Λονδίνο, τη μεγαλύτερη σε πληθυσμό πρωτεύουσα ευρωπαϊκής χώρας. Πίσω από τα χιλιάδες χριστουγεννιάτικα λαμπιόνια, τα αστραφτερά φώτα, τις στολισμένες βιτρίνες, μία πραγματικότητα που αγγίζει σταδιακά όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης βέβαια και της χώρας μας.
Πρώτα από όλα, η ακρίβεια. Η επίμονη ακρίβεια. Ο πληθωρισμός στο Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε άνοδο 3,6% τον Οκτώβριο και 3,2% τον Νοέμβριο. Το εισιτήριο για μία διαδρομή με το μετρό στην πρωτεύουσα σε ώρα αιχμής έχει φτάσει στα 4 ευρώ και η τιμή του φέτος θα αυξηθεί κι άλλο. Το παραδοσιακό φαγητό των Βρετανών, το fish and chips (μπακαλιάρος με πατάτες τηγανητές), κοστίζει σε μια παμπ της πόλης 18 ευρώ κατ’ ελάχιστο. Ένα ποτήρι μπίρα -επίσης αγαπημένη συνήθεια των Βρετανών- δεν σερβίρεται σχεδόν πουθενά με λιγότερο από 7 ευρώ (όλες οι τιμές με αναλογία λίρας προς ευρώ στο 1:1,15). Ένα απλό σάντουιτς με έναν καφέ στο χέρι κοστίζει μαζί από 10 ευρώ και πάνω. Το πιο ανησυχητικό: όλες οι συσκευασμένες μερίδες μοσχαρίσιου κρέατος στα σουπερμάρκετ έχουν αντικλεπτικό μηχανισμό – η τιμή του κιλού έχει εκτοξευθεί σε άνω των 25 ευρώ και οι κλοπές έχουν αυξηθεί. Η Τράπεζα της Αγγλίας έχει μειώσει έξι φορές το επιτόκιο από τον Αύγουστο του 2024 μέχρι σήμερα, αλλά τα αποτελέσματα στις τιμές δεν ήταν τα αναμενόμενα.
Στην επαρχία οι τιμές είναι πιο οικονομικές (όχι σε όλα τα είδη), αλλά την ίδια ώρα η ανεργία έχει ανέβει στη χώρα, στο τρίτο τρίμηνο της χρονιάς που μας πέρασε, στο 5,1%, το υψηλότερο σημείο της από τον Ιανουάριο του 2021, όταν είχε «απογειωθεί» εν μέσω της κρίσης με την πανδημία του COVID.
Η ακρίβεια και το Μεταναστευτικό είναι τα δύο μεγάλα ζητήματα στα οποία κυρίως «πατάει» ο λαϊκιστής Νάιτζελ Φάρατζ, που ηγείται του Reform UK, το οποίο σαρώνει στις δημοσκοπήσεις. Οι παράνομες διελεύσεις μεταναστών από τη Μάγχη έχουν γίνει βούτυρο στο ψωμί του – το ίδιο και η άνοδος της εγκληματικότητας στην πρωτεύουσα, ασχέτως αν αυτό δεν συνδέεται αποδεδειγμένα με την αύξηση των μεταναστών.
Το Λονδίνο ήταν πάντα μια πολυπολιτισμική πόλη, ωστόσο κάποια δεδομένα έχουν αλλάξει. Οι Ευρωπαίοι έχουν μειωθεί, καθώς μετά το Brexit τα δίδακτρα στα πανεπιστήμια έχουν ανέβει για αυτούς σε δυσθεώρητα ύψη και έτσι ο φοιτητικός πληθυσμός έχει μειωθεί, όπως αντίστοιχα και όσοι έμεναν για να εργαστούν μετά το πέρας των προπτυχιακών ή μεταπτυχιακών σπουδών τους. Οι Άγγλοι έχουν μειωθεί επίσης – η διαμονή και η ζωή στο Λονδίνο είναι πολύ ακριβή για τους περισσότερους.
Οι τέσσερις στους δέκα κατοίκους της πόλης έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό και αυτό -πέρα από το τι καταγράφουν οι στατιστικές- είναι εμφανές με μία επίσκεψη: ο οδηγός του ταξί από το Σουδάν, ο οδηγός του Uber από την Αιθιοπία, ο υπάλληλος στο πολυκατάστημα από τη Σρι Λάνκα, η κυρία στην υποδοχή στο μαγαζί από κάποια αραβική χώρα. Η γνώση των αγγλικών αρκετές φορές φτωχή ακόμα και για τη στοιχειώδη συνεννόηση – μακροπρόθεσμα ένα πλήγμα για τον τουρισμό και το εμπόριο στο Λονδίνο. Η μείξη ανθρώπων από διαφορετικές κουλτούρες, θρησκείες και παραδόσεις δεν είναι κατ’ ανάγκη κάτι αρνητικό, αρκεί να γίνεται αρμονικά, με την τήρηση κάποιων ισορροπιών και χωρίς η πόλη να χάνει τον χαρακτήρα της. Μία επίσκεψη σίγουρα δεν είναι αρκετή για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για όλα αυτά.
Εντούτοις, μπορεί να βγει ένα άλλο συμπέρασμα: οι γηγενείς Ευρωπαίοι -και όχι μόνο φυσικά οι Βρετανοί- που θέλουν να εργαστούν στις λεγόμενες στον αγγλοσαξονικό κόσμο «δουλειές του μπλε κολάρου» είναι ολοένα και λιγότεροι. Την ίδια ώρα που μεγάλη μερίδα των πολιτών «ξορκίζει» τις μεταναστευτικές ροές, ζητά μαζικές απελάσεις Αφρικανών, Ασιατών κ.λπ., μία άλλη σημαντική μερίδα ζητά απεγνωσμένα εργαζομένους για αγροτικές και κτηνοτροφικές δουλειές, για μπαρ και ρεσεψιόν, για την κουζίνα σε εστιατόρια και ταβέρνες, για οδηγούς φορτηγών και χειριστές μηχανημάτων και για πολλά ακόμα επαγγέλματα που οι ντόπιοι ως επί το πλείστον προσπερνούν ή περιφρονούν.
Η ακρίβεια και το Μεταναστευτικό-Προσφυγικό ανήκουν στα δύσκολα και σύνθετα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι χώρες της Ευρώπης, αλλού με μεγαλύτερη ένταση και αλλού με μικρότερη. Παντού, ωστόσο, πλεονάζουν οι λύσεις που μοιάζουν απλές, στην πράξη είναι απλοϊκές και στο τέλος της ημέρας έχουν ελάχιστα να προσφέρουν. Μία τέτοια προσφέρθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν από σχεδόν δέκα χρόνια και ο λαός την επέλεξε κατά πλειοψηφία. Η έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Brexit, προβλήθηκε ως το γιατρικό που θα γιάτρευε σχεδόν κάθε οικονομική, εμπορική και κοινωνική ασθένεια. Η πραγματικότητα διέψευσε κάθε τέτοια προσδοκία.
Εφημερίδα Απογευματινή
