Στα όρια η σύγκρουση Ευρώπης και ΗΠΑ

Σύμφωνα με τις προθέσεις Τραμπ, στην περίπτωση που η αντίδραση των οκτώ κρατών για τη Γροιλανδία συνεχιστεί, οι επιπλέον δασμοί το καλοκαίρι θα φθάσουν στο 25%
11:18 - 19 Ιανουαρίου 2026

Τις προηγούμενες ημέρες και με δεδομένη την έναρξη της φετινής διάσκεψης στο Νταβός της Ελβετίας την παρούσα εβδομάδα, με τη συμμετοχή πλειάδας ευρωπαϊκών ηγεσιών και επιχειρήσεων αλλά και του Αμερικανού προέδρου Τραμπ, προβεβλημένοι διανοούμενοι της ευρωπαϊκής ακτής αλλά και υπέρμαχοι της χρηματοοικονομικής παγκοσμιοποίησης κήρυξαν τον πόλεμο στις ΗΠΑ. Εν ολίγοις με δημόσιες τοποθετήσεις τους σε διεθνούς εμβέλειας και επιρροής μίντια επεδίωξαν να αντιστρέψουν τα επιχειρήματα και τις προειδοποιήσεις του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με τις οποίες δεν υπάρχει Ευρώπη ασφαλής και κυρίαρχη χωρίς τις ΗΠΑ. Στο σκεπτικό που ανέπτυξαν προέβαλαν το επιχείρημα της μεγάλης απώλειας ισχύος και στρατηγικής επιρροής για τις ΗΠΑ, στην περίπτωση που οι ευρωπαϊκές ηγεσίες στραφούν προς την Κίνα προκειμένου να υπερασπισθούν τα οικονομικά, εμπορικά και στρατιωτικά συμφέροντά τους από τις απειλές και τους εκβιασμούς που δέχονται από τον πρόεδρο Τραμπ και την αμερικανική διακυβέρνηση. Στην οπτική τους αυτή δεν δίστασαν, υπερασπιζόμενοι προφανώς και τις πολιτικές που προωθήθηκαν προηγούμενες δεκαετίες, να υποστηρίξουν τη δύναμη της Κίνας να επιβληθεί στη Δύση και να αποτελέσει τη νέα παγκόσμια δύναμη εναρμόνισης διαφορετικών συμφερόντων, πολυμερούς διπλωματίας και στρατιωτικών δυνατοτήτων στον κόσμο. Υπεστήριξαν εξάλλου με διαφορετικές φρασεολογίες ότι είναι αργά πλέον για τις ΗΠΑ να αναστρέψουν την πορεία τους προς την απομόνωση και την περιθωριοποίηση έναντι του Πεκίνου, που διαλέγει εμπορικά εργαλεία και όχι στρατιωτική βία για να επιβληθεί. Η Δύση προβάλλει στο σκεπτικό τους σαν μια νέα Ρώμη που καταρρέει και το όραμά τους για την ενωμένη Ευρώπη μοιάζει με μια αυτόνομη οντότητα ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα και όχι ως συνιστώσα της ενιαίας Δύσης απέναντι στην «Ανατολή του Δράκου».

Η σύγκρουση ΗΠΑ – Ευρώπης, που εξελίσσεται με πολύ γοργούς και βίαιους ρυθμούς, κυνικού ρεαλισμού, το τελευταίο έτος, έχει ως θερμό πεδίο αντιπαράθεσης στην παρούσα φάση την ιδιοκτησία της Γροιλανδίας. Το αρκτικό αυτό νησί με τους 50.000 κατοίκους αλλά τη σπουδαία γεωγραφική θέση και τα σπάνια ορυκτά αναζητούσε μέχρι πρότινος την αυτονομία από το βασίλειο της Δανίας, όπου ανήκει. Μετά όμως το πιεστικό ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον, επί των ημερών της προεδρίας Τραμπ, να ενταχθεί στην επικράτεια των ΗΠΑ για σημαντικούς λόγους εθνικής ασφάλειας, όλα άλλαξαν. Η Ουάσινγκτον ζητά να εξαγοράσει τη Γροιλανδία, να επιδοτήσει δηλαδή με υψηλά ποσά τόσο το κράτος όσο και τους κατοίκους προσωπικά προκειμένου να πολιτογραφηθούν Αμερικανοί. Αυτοί όμως όπως και οι Δανοί ή άλλοι Ευρωπαίοι έχουν εξεγερθεί, μάλλον αδίκως, σε αυτή την ιδέα. Η Αμερική δεν είναι μια αυταρχική δύναμη και η Δανία μια δημοκρατική για να υπάρχει τέτοια αντίδραση. Όλα τα σενάρια μιλούν ουσιαστικά για μετακίνηση εντός της Δύσης και μάλιστα με σημαντικά οικονομικά και στρατιωτικά ανταλλάγματα και εγγυήσεις για τη Γροιλανδία και τους Γροιλανδούς.

Δεν βρισκόμαστε όμως σε μια περίοδο συνεννόησης και συντονισμού ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Τουτέστιν επιλέχθηκε από μια ομάδα ευρωπαϊκών ηγεσιών να αντιδράσουν, χωρίς καμία συνεννόηση με την ευρωπαϊκή συλλογικότητα ή τη συμμαχία του ΝΑΤΟ, αποστέλλοντας ολιγομελείς ομάδες στρατιωτών στη Γροιλανδία περισσότερο ως επίδειξη σημαίας παρά ως στρατιωτική ανάσχεση απέναντι στην Κίνα και τη Ρωσία, που έχουν επίσης σπουδαία συμφέροντα στη ζώνη της Αρκτικής, η οποία συνδέει από το βόρειο πέρασμα τον Ειρηνικό με τον Ατλαντικό. Απέναντι σε αυτή την πρακτική ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε ειδικούς δασμούς για τους οκτώ συμμετέχοντες σε αυτή την ιδιότυπη ανταρσία. Στα κράτη αυτά, πέρα από την ιδιοκτήτρια της Γροιλανδίας, Δανία, είναι οι σκανδιναβικές χώρες, το τρίο Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία. Σύμφωνα με τις προθέσεις Τραμπ, στην περίπτωση που η αντίδραση συνεχισθεί, οι επιπλέον δασμοί το καλοκαίρι θα φθάσουν στο 25%.

Το σημαντικό από την Ευρώπη θα ήταν να έχει βρει διέξοδο ή τουλάχιστον να την επιδιώξει μέσω ΝΑΤΟ να διασφαλισθεί στρατιωτικά η Γροιλανδία. Δεν συνέβη αυτό. Οπότε πώς τώρα ζητείται εκ των υστέρων να ευθυγραμμισθούν και οι πολλές άλλες χώρες της ΕΕ με τις επιλογές των «8» σε βάρος των ΗΠΑ; Η Δύση πράγματι βρίσκεται στα όρια της διάλυσης. Και η Ευρώπη σίγουρα ως οντότητα.

Εφημερίδα Απογευματινή