Ο Έλληνας πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης επιχειρεί να ασκήσει επιδέξια διπλωματία. Το απέδειξε στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Ευρώπης. Παρά το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, από το φόρουμ του Νταβός είχε προσαρμόσει μέσα σε 24 ώρες τις επιδιώξεις και τα «θέλω» του σε ποιο εφικτά δεδομένα στα θερμά μέτωπα της Γροιλανδίας, σχετικά με το Συμβούλιο Ειρήνης αλλά και επιδεικνύοντας ισχύ παρέμβασης στη Γάζα ή την Ουκρανία, σίγουρα όμως το κλίμα στις ευρωπαϊκές ηγεσίες ήταν βαρύ. Οι διατλαντικές σχέσεις είναι σε δοκιμασία. Σε κάθε περίπτωση, όπως και αν εξελιχθούν, δεν θα είναι ίδιες με το status quo, αρχικά μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αλλά και μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και την απαρχή της Ευρώπης του Μάαστριχτ. Οι ΗΠΑ δεν σκοπεύουν να συνεχίσουν να είναι ο «πατερούλης» των Ευρωπαίων. Δεν θα πληρώνουν άλλο για λογαριασμό τους την ασφάλεια και την επίδειξη ισχύος τους.
Γενικά οι ΗΠΑ θα πάψουν να είναι μια μοναδική δύναμη σε μια παγκόσμια οικονομία και κουλτούρα του «τέλους των εθνών» και θα εξελιχθούν σε μια εθνικού χαρακτήρα αμερικανική ομοσπονδία στην ηγεσία της Δύσης και για λογαριασμό της Δύσης ή του δυτικού ημισφαιρίου στο τραπέζι με τους «γίγαντες» της Ασίας. Εκεί όπου έχει την έδρα της η Κίνα.
Οι Ευρωπαίοι μπορεί από την πλευρά τους να επιθυμούν να φαντάζουν ως μια ενότητα, αλλά δεν είναι κάτι τέτοιο. Είναι ένα παζλ εθνικών κρατών. Υπάρχουν κεντρικές δυνάμεις στην ιεραρχία των συμφερόντων που προβάλλονται ως κοινά ευρωπαϊκά: η Γερμανία, η Γαλλία, η Βρετανία. Υπάρχουν ισχυρές δυνάμεις που αναλαμβάνουν όλο και πιο σπουδαίους ρόλους, όπως η Ιταλία την εποχή της Μελόνι. Επίσης η Πολωνία, η Ολλανδία, η Ισπανία. Υπάρχουν και ενδιάμεσες (ναυτικές) δυνάμεις του «ευρωπαϊκού πυρήνα», όπως η Ελλάδα, που βασίζουν την ισχύ τους στη Δύση στην επιρροή και τις συμμαχίες τους στην Εγγύς Ανατολή. Η Ελλάδα σε μια μόνιμη στρατηγική για περίπου μισό αιώνα διέθετε ηγεσίες οι οποίες ουσιαστικά στήριζαν τις πολιτικές τους στο εσωτερικό και το εξωτερικό σε μια διπλή ταυτότητα. Μέλος της ΕΟΚ, της ΕΕ και της Ευρωζώνης αργότερα αλλά και του ΝΑΤΟ. Υπό την έννοια αυτή η ευρωατλαντική συμμαχία όριζε και την ύπαρξη της χώρας ως προς τα κεντρικά της συμφέροντα. Αυτό όμως δεν υπάρχει πλέον. Τουλάχιστον στη βάση μιας οριζόμενης «κανονικότητας» -status quo- που ίσχυε για τόσες δεκαετίες ώστε να αναγνωρίζεται ως μη αναστρέψιμη. Στην ιστορία όμως τίποτα δεν είναι μη αναστρέψιμο.
Στην παρούσα φάση η Ελλάδα στον κεντρικό πυλώνα της ταυτότητάς της είναι αναγκασμένη να «πατήσει σε δυο βάρκες». Είναι μια στρατηγική που δεν την επέλεξε, δεν έχει εμπειρία στη διαχείρισή της, υπάρχουν προσδοκίες αλλά και εφιάλτες από τις αρχές του 20ού αιώνα για το τι μπορεί να συμβεί σε τέτοιες περιόδους ανοιχτού ανταγωνισμού των «μεγάλων δυνάμεων» σε διεθνές επίπεδο. Ο κ. Μητσοτάκης είναι αμφίβολο αν έχει επαρκή επιτελεία για τη διαχείριση μιας τέτοιας ιστορικής φάσης
Παρ’ όλα αυτά, αν και ένας φιλελεύθερος πολιτικός του οικονομικού κύκλου, είναι αναγκασμένος να δοκιμάσει χειρισμούς που μπορούν να έχουν κέρδη για τα συμφέροντα της Ελλάδας. Σε κάθε περίπτωση να μην υπάρξουν ζημίες. Ο κ. Μητσοτάκης είναι ούτως ή άλλως πλέον ένας έμπειρος κυβερνήτης με σωρεία διεθνών και περιφερειακών συσχετισμών και κρίσεων στα χρόνια της διακυβέρνησής του. Αλλά στην παρούσα φάση η Ελλάδα, μια φορμαλιστική δύναμη, έχει να διατηρήσει τα συμφέροντά της στη διμερή σχέση με τις ΗΠΑ, να συμμετάσχει στη μετεξέλιξη της ευρωπαϊκής σύγκλισης και να προωθήσει τα συμφέροντά της στην Ανατολή. Από τη Μεσόγειο μέχρι την Ινδία, με κύριο σύμμαχο το Ισραήλ, σημαντικές συνεργασίες με την Αίγυπτο και αραβικές ηγεσίες και μαχητές εξελίξεις στο πεδίο. Πιθανόν στην ταραγμένη αυτή συγκυρία να προκύψει ευκαιρία στην οριοθέτηση ζωνών εθνικής κυριαρχίας και ΑΟΖ, ακόμη και με την Τουρκία. Δεν θα είναι κάτι απλό, αλλά θα είναι κάτι γρήγορο…
Εφημερίδα Απογευματινή
