Καλώ τους Ευρωπαίους να απορρίψουν την υποταγή στις απειλές του Ντόναλντ Τραµπ για τη Γροιλανδία». «Η υποταγή µας θα ήταν ιστορικό λάθος». «Εχουµε κατάφωρο εµπορικό εκβιασµό… η Ε.Ε. να ενεργοποιήσει χωρίς χρονοτριβή τον ευρωπαϊκό µηχανισµό καταστολής του καταναγκασµού». ∆εν είναι λόγια του καγκελαρίου Μερτς ή του Ισπανού πρωθυπουργού Σάντσεθ, αλλά αποσπάσµατα από την οµιλία του προέδρου της Εθνικής Συσπείρωσης, Ζορντάν Μπαρντελά, στο Ευρωκοινοβούλιο, στο Στρασβούργο! Είναι ο ίδιος που πριν από ένα χρόνο δήλωνε ότι «θαυµάζει» τον Τραµπ για τον πατριωτισµό του και ότι τρέφει το «σύνδροµο του µικρού αδελφού» απέναντί του. Πώς αλλάζουν οι καιροί! Και δεν είναι µόνο ο Μπαρντελά που υψώνει λάβαρα αντίστασης απέναντι στον Τραµπ. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι δήλωσε ότι η επιβολή νέων κυρώσεων από τις ΗΠΑ «θα ήταν ένα λάθος. Τέτοιες κινήσεις δεν οδηγούν πουθενά», λέγοντας µάλιστα ότι διατύπωσε την αντίθεσή της σε τηλεφωνική επικοινωνία µε τον Αµερικανό πρόεδρο. Ισως το πιο βαθύ ρήγµα καταγράφεται στους κόλπους του ακροδεξιού κόµµατος AfD, που η προσκόλλησή του στην ατζέντα του MAGA και η κολακεία από την προτίµηση που έδειξε στο κόµµα ο Ιλον Μασκ ξεπερνούσε κάθε όριο. Αίφνης, τα τελευταία 24ωρα η συµπρόεδρος του κόµµατος, Αλις Βάιντελ, δήλωσε ότι ο Αµερικανός πρόεδρος παραβίασε µια βασική προεκλογική του υπόσχεση να µην επεµβαίνει σε άλλες χώρες, ενώ κάλεσε τη Γερµανία να αρχίσει συνοµιλίες µε τον Λευκό Οίκο ώστε να αποφευχθεί ένας εµπορικός πόλεµος.
Τι συµβαίνει και τα κόµµατα αυτά και οι ηγεσίες τους είδαν ξαφνικά το φως το αληθινόν; Ας ξεκινήσουµε µε µία διαπίστωση. Οι λαϊκιστές και οι ακροδεξιοί σχηµατισµοί στην Ευρώπη έχουν δεσµούς µε σηµαντικό τµήµα της κοινής γνώµης, σφυγµοµετρούν τις διαθέσεις τους και λαµβάνουν µηνύµατα που δεν µπορούν να αγνοήσουν. Εχουν δε την ικανότητα να προσαρµόζονται. Ας πάρουµε για παράδειγµα τη θεαµατική µεταστροφή της κοινής γνώµης µετά τις απειλές Τραµπ για τη Γροιλανδία. Σε γκάλοπ της εφηµερίδας «Bild» το 47% των Γερµανών φαίνονται να υποστηρίζουν πιθανό µποϊκοτάζ του Μουντιάλ που θα γίνει στις ΗΠΑ, εάν ο πρόεδρος Τραµπ πραγµατοποιήσει την απειλή του για προσάρτηση της Γροιλανδίας! Επιπλέον, αίφνης γεφυρώνονται οι διαφορές εντός του κυβερνητικού συνασπισµού µεταξύ CDU και SPD για τον αµυντικό εξοπλισµό της Ευρώπης απέναντι στον Πούτιν. Φαίνεται πάντως πως γενικότερα οι Ευρωπαίοι πολίτες αντιδρούν έντονα µετά και την απόφαση Τραµπ για επιβολή πρόσθετων δασµών κατά των οκτώ ευρωπαϊκών χωρών, που έστειλαν στρατιωτικές αποστολές στη Γροιλανδία. Και αυτό είναι εξαιρετικά σηµαντικό, καθώς αναδεικνύεται όχι µόνο η αντίθεση των πολιτικών ηγετών της Ευρώπης στα όσα διαµείβονται, αλλά και τις βαθύτερες τάσεις στην ευρωπαϊκή κοινή γνώµη. Αν και δεν υπάρχουν µέχρι στιγµής µετρήσεις ευρωπαϊκής εµβέλειας για τις αντιδράσεις, πρόσφατη έρευνα σε 9 χώρες εµφανίζει το 48% των Ευρωπαίων να θεωρούν τον Τραµπ «εχθρό της Ευρώπης». Η έρευνα της YouGov τον περασµένο Νοέµβριο -πριν δηλαδή το µπαµ µε τη Γροιλανδία και τους πρόσθετους δασµούς- είναι αποκαλυπτική: Στη Γερµανία το 79% διατηρούν αρνητική γνώµη για τον Τραµπ (θετικές γνώµες το 17%). Στη Γαλλία οι αρνητικές γνώµες φτάνουν στο 77% (θετικές στο 18%). Στη Βρετανία το 72% κρίνουν αρνητικά τον Αµερικανό πρόεδρο (υπέρ το 22%). Στην Ισπανία, το ποσοστό αρνητικών γνωµών φτάνει το 80%, ενώ στη ∆ανία -πριν από την εµπλοκή µε τη Γροιλανδία- οι αρνητικές γνώµες έφτασαν το 91%, µε µόλις το 6% θετικές γνώµες.
Είναι νωρίς για εξαγωγή συµπερασµάτων και διατύπωση βεβαιοτήτων, αλλά σαφώς µια νέα πραγµατικότητα διαµορφώνεται και αφυπνίζει συνειδήσεις. Μια τάση που δεν αποδέχεται τελεσίγραφα και εκβιασµούς και ευνοεί την υπεράσπιση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας και αυτονοµίας. Μια τάση που φαίνεται να υπερβαίνει κοµµατικά σύνορα και διαχωρισµούς, να εµβολίζει ακόµα και κόµµατα ή και τµήµα της κοινής γνώµης που µέχρι πρόσφατα δήλωναν όρκους πίστης στον Τραµπ. Ακόµα και ο Μπαρντελά ή η Βάιντελ προσαρµόζονται στα νέα δεδοµένα. Αναγνωρίζουν ότι δεν µπορούν να εναντιωθούν σε µια ολοένα αυξανόµενη διάθεση της κοινής γνώµης, πλέον, για µια ενισχυµένη ευρωπαϊκή αυτοπεποίθηση και µια αυτόνοµη γεωπολιτική στρατηγική. Ακόµα δεν έχουν πέραση και αποσταθεροποιητικές παρεµβάσεις από την άλλη µεριά του Ατλαντικού, ενώ ένα είδος ευρωπαϊκού «εγωισµού» εγείρεται και υποκαθιστά αισθήµατα αδιαφορίας ή και ταπείνωσης. Ας σηµειωθεί ότι σε σχετική έρευνα (5.12, Euronews) το 52% των Ευρωπαίων δήλωναν ταπεινωµένοι από τις εµπορικές εντάσεις και συµφωνίες µεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ.
∆εν είναι ρόδινα τα πράγµατα. Εκτός από την κλιµακούµενη ένταση στις σχέσεις µε τις ΗΠΑ και την απροσδιόριστη κατάληξή της, ο Πούτιν καραδοκεί, συνεχίζοντας τον πόλεµο στην Ουκρανία. Ούτε είναι δεδοµένη η πολιτική συνοχή σε επίπεδο ηγεσίας. Αλλωστε, τα κράτη-µέλη της Ε.Ε. στην Ανατολική Ευρώπη εξακολουθούν να δίνουν µεγάλα ποσοστά εµπιστοσύνης στον Τραµπ. Το αµυντικό εξοπλιστικό πρόγραµµα προχωρά µετ’ εµποδίων. Οι οικονοµικές προκλήσεις, µεγάλες. Οµως διαφαίνεται µια ισχυρή τάση «από τα κάτω», ότι η Ευρώπη είναι µια µεγάλη παγκόσµια δύναµη, που αρνείται να παραδοθεί αµαχητί.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
