Μύθος, παραπληροφόρηση, υστεροβουλία, ψέμα, ανακρίβεια-όλα τα «αμαρτήματα» της ενημέρωσης και της αντικειμενικής τεκμηρίωσης νομίζουμε ότι είναι φρούτα της εποχής μας, με τη σφραγίδα της Τεχνητής Νοημοσύνης, που παρεισφρέει στα social media και εν τέλει τα καταδυναστεύει.
Λάθος. Τα «αμαρτήματα» προϋπήρχαν εκατονταετίες και πάντα πλαισίωναν τους διαπρύσιους κήρυκες της διαστρέβλωσης και της παραχάραξης της ιστορικής αλήθειας. Η μάχη της λογικής ενάντια στην ελαφρότητα κρατάει αιώνες. Απλώς τώρα μπαίνει σε μια φάση χωρίς προηγούμενο σε ό,τι αφορά το ανεξέλεγκτο της παραπληροφόρησης, στην υποκατάσταση της ελευθερίας με την ασυδοσία.
Αφορμή για όλα αυτά δόθηκε από δύο ερεθίσματα. Το πρώτο αφορά την ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν για τον Τρωικό Πόλεμο, την οποία ακόμα δεν είδαμε αλλά γνωρίζουμε ότι μαύρη πρωταγωνίστρια θα υποδυθεί τον ρόλο της ωραίας Ελένης. Ξέσπασε… πόλεμος στο διαδίκτυο, με εμπλοκή από τον Μασκ μέχρι τους εγχώριους «αναλυτές», οι οποίοι κατά το προσφιλές άθλημά μας, χωρίστηκαν αμέσως σε δύο στρατόπεδα (ως συνήθως η διαμάχη καλύφθηκε επαρκώς από τα Μέσα Ενημέρωσης).
Σε ένα παράλληλο σύμπαν, το CNN αναψηλάφησε τον διάλογο των Μηλίων με τους Αθηναίους, όπως τον περιγράφει ο Θουκυδίδης, για να φωτίσει τα κατορθώματα του Τραμπ για τη Γροιλανδία. Αμέσως έπιασαν δουλειά σε ΜΜΕ εγχώριοι «αναλυτές», που εκτός από την περηφάνειά τους ως απόγονοι του μεγάλου ιστορικού, άρχισαν τις τερατολογίες για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, φτάνοντας μέχρι τον απόηχο του… Τρωικού. Κάποιοι μάλιστα ενέπλεξαν την Ιστορία του Θουκυδίδη με το μείζον θέμα της πρωταγωνίστριας της «Οδύσσειας» του Νόλαν. Ο καλός ο μύλος όλα τα αλέθει.
Πάμε λοιπόν να ξεφυλλίσουμε για λίγο τον Θουκυδίδη; Στο βιβλίο Α, στην παράγραφο 22 γράφει για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο: «Τα γεγονότα, εξ άλλου, του πολέμου έκρινα καθήκον μου να γράψω όχι λαμβάνων τας πληροφορίας μου από τον πρώτον τυχόντα, ούτε όπως τα εφανταζόμην, αλλ’ αφότου υπέβαλα εις ακριβέστατον έλεγχον και εκείνα των οποίων υπήρξα αυτόπτης μάρτυς και όσα έμαθα από άλλους». Και συνεχίζει: «Ο αποκλεισμός του μυθώδους από την ιστορίαν μου ίσως την καταστήση ολιγώτερον τερπνήν ως ακρόαμα». (Θουκυδίδης, Ιστορία, μετάφραση Ελευθερίου Βενιζέλου, εκδόσεις Μεταίχμιο). Πόσο μπροστά έβλεπε ο μεγάλος ιστορικός! Τι τύχη να έχει το «ακρόαμά» του σε μια εποχή όπου οι εντυπώσεις θριαμβεύουν, το έλασσον μετατρέπεται σε μείζον και μάλιστα στο όνομα της ελευθερίας της τέχνης και ο «ακριβέστατος έλεγχος» θεωρείται περιττός, αν όχι επιβλαβής για τον «πρώτον τυχόντα» που μας καταδυναστεύει;
Εφημερίδα Απογευματινή
