Η κυβέρνηση έχει διακηρύξει την πρόθεσή της να απαλλάξει τη χώρα από το επονομαζόμενο «βαθύ κράτος». Ο ίδιος ο πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης προωθεί τέτοιου τύπου εξαγγελίες και σκεπτικό από την πλευρά της διακυβέρνησης. Ακόμη και η συνταγματική αναθεώρηση, όπως προτείνεται από τη Νέα Δημοκρατία, έχει τέτοιες απολήξεις και στόχους.
Με την έννοια του «βαθέος κράτους» η Κεντροδεξιά εννοεί τον συνδικαλισμό όταν αυτός λειτουργεί για την απόρριψη προτύπων αξιολόγησης και ιεράρχησης των κρατικών υπαλλήλων όλων των βαθμίδων που τελικά συνιστούν το ίδιο το κράτος. Η κυβέρνηση νομοθετεί, εκσυγχρονίζει τη διοίκηση με τεχνολογίες που ακυρώνουν τις κομματικές παρέες. Οργανώνει επίσης διαδικασίες αξιολόγησης και δημόσιους πανελλαδικούς διαγωνισμούς στη βάση αντικειμενικών κριτήριων για την πρόσληψη των κρατικών υπαλλήλων ή τις μεταθέσεις τους. Η διακυβέρνηση εκδηλώνει φιλοδοξία ότι μεταξύ των άλλων θα παραδώσει στους επόμενους ένα άλλο κράτος από αυτό που παρέλαβε.
Παρ’ όλα αυτά, η διακυβέρνηση επί του παρόντος αποτυγχάνει. Το «βαθύ κράτος» έχει περιοριστεί, για παράδειγμα, στις εφορίες. Οσονούπω μπορεί και στις πολεοδομίες. Σε κάποια επίπεδα της λειτουργίας του κράτους οι μηχανές αντικαθιστούν τη συνοχή της γραφειοκρατίας. Όμως η διακυβέρνηση Μητσοτάκη τελικά αποτυγχάνει να ανασχέσει τη διαφθορά. Τουλάχιστον επί του παρόντος. Η αντιπολίτευση την καταγγέλλει ως διεφθαρμένη και υπαίτια για κάθε τύπου κακοδιαχείριση που παρουσιάζεται. Η αλήθεια είναι κάπως διαφορετική, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κυβερνητικά και κομματικά στελέχη δεν εμπλέκονται κατά περίπτωση σε ύποπτες διαδρομές των απευθείας αναθέσεων ή των ευνοϊκών ρυθμίσεων. Το ζητούμενο είναι όμως ευρύτερο.
Το «βαθύ κράτος», τουλάχιστον όπως λειτουργεί στην Ελλάδα, δεν ενδιαφέρεται να έχει εξουσίες μιας πάγιας γραφειοκρατίας επηρεάζοντας τις εκάστοτε κυβερνήσεις και τη λειτουργία των κρατικών αποφάσεων έναντι των επιλογών των εκλεγμένων. Το «βαθύ κράτος» στην Ελλάδα είναι ένα σύνολο εγκληματικών δομών -«άσπρων» και «μπλε» κολάρων- στη λήψη αποφάσεων επί των διαδρομών του χρήματος.
Το «βαθύ κράτος» εκβιάζει, χειραγωγεί, ελίσσεται, κυριαρχεί μέσα από την παρουσία και τις διάδοχες φάσεις του στη βάση της διαφθοράς. Όπου διαφθορά λογίζουμε κατά κύριο λόγο τον χειρισμό του πακτωλού των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η βασική επιδίωξη είναι η ιδιωτικοποίηση του χρήματος και η παρέκκλιση από την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. Το «βαθύ κράτος» έχει αρχιτεκτονική, συνοχή, έρμα. Το «βαθύ κράτος» έχει χρώμα: πράσινο! Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι θυγατρική της κομματικής οργάνωσης ΠΑΣΟΚ.
Ξεκινά από τη δεκαετία του 1980, όταν τα βρόμικα χέρια της απληστίας μπήκαν μέχρι τους αγκώνες στο μέλι. Δομείται με πιο cult επικάλυψη της δεκαετίας του 1990, όταν μαθαίνει τις ευρωπαϊκές διαδρομές και προπάντων τις ερμητικά πολύπλοκες διαδικασίες της Ευρώπης. Περισσότεροι νομικοί, λογιστές, τραπεζίτες και κομισάριοι στο παιχνίδι, αλλά στη βάση η ίδια πρωτόγονη απληστία. Εξελίσσεται εταιρικά και διαδικαστικά στη δεκαετία του 2000. Σε όλη αυτήν τη διαδρομή το «βαθύ κράτος» αναβαθμίζεται. Αποκτά διακομματικό χαρακτήρα στην Ελλάδα και χρήσιμες επαφές στις Βρυξέλλες. Αιφνιδιάζεται φυσικά από τη δημοσιονομική χρεοκοπία στις αρχές του 2010, αλλά δεν εγκαταλείπει τα πόστα. Ακόμη και στα δύσκολα χρόνια υπήρξαν ευκαιρίες, γιατί από τη μια έχουμε πρόσβαση σε συσσωρευμένο πλούτο και από την άλλη χρεοκοπίες.
Η Ελλάδα όμως ανασυγκροτείται από το 2019 και μετά. Το «βαθύ κράτος» είναι και πάλι εδώ. Σαν να μην άλλαξε τίποτα. Επιχειρηματικοί κολοσσοί κατέρρευσαν. Άνθρωποι της πρώτης σελίδας διασύρθηκαν. Η τάξη των πραγμάτων άλλαξε, ακόμη και αν σήμερα πολλοί μιλούν για καρτέλ. Η απληστία και η κυνική έλλειψη ηθικής ευθύνης κυβερνούν την Ελλάδα πάνω από κόμματα και υπουργούς, που -ως γνωστόν- έρχονται και παρέρχονται. Είτε μιλήσουμε για ΟΠΕΚΕΠΕ και επιδοτήσεις είτε για επιμορφωτικά σεμινάρια για άνεργους με εμπλοκή ΓΣΕΕ, το ίδιο πάντα «βαθύ κράτος» επιδεικνύει τη λειτουργικότητα και τη μόνιμη παρουσία του.
Πώς αντιμετωπίζεται; Όπως ο Χρυσοχοΐδης αντιμετώπισε το οργανωμένο έγκλημα. Είναι δεδομένη η συνταγή από τον Μεσοπόλεμο και το κυνήγι της μαφίας στις ΗΠΑ. Ναι, αλλά χρειάζονται Untouchables (Αδιάφθοροι). Πολιτικοί, δικαστές, αστυνομικοί, κρατικοί αξιωματούχοι, ΑΑΔΕ, τεχνοκράτες… Και προπάντων πολιτική απόφαση και κάλυψη, που δεν είναι καθόλου δεδομένες επί του παρόντος.
Εφημερίδα Απογευματινή
