Ο χρόνος των διαπραγματεύσεων που έχει προσφέρει ο πρόεδρος Τραμπ στην Τεχεράνη εξαντλείται. Συμφωνία δεν έχει προκύψει ούτε καν για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Πολύ περισσότερο για το βαλλιστικό οπλοστάσιο που διαθέτει και το οποίο ανησυχεί ιδιαίτερα την Ιερουσαλήμ ως προς την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ. Οι ειδήσεις που διαρρέουν για την κατάσταση που επικρατεί στο Ιράν, μιλούν για εκτελέσεις διαδηλωτών και αντιφρονούντων, ακόμη και μέσα στα νοσοκομεία. Φυλακίσεις, βιασμοί γυναικών και ούτω καθεξής…
Οι συζητήσεις που είχαν ο πρόεδρος Τραμπ και ο πρωθυπουργός Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον (σε παράλληλους χρόνους με τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Άγκυρα) ήταν ασυνήθιστα, ακόμη και για τα δικά τους δεδομένα, πολύωρες. Συγκεκριμένα, κράτησαν τέσσερις περίπου ώρες. Ποιο το περιεχόμενο αυτών των συζητήσεων; Δεν είναι σαφές. Κάποιες αναρτήσεις από την πλευρά Τραμπ μιλούν για «καλό αποτέλεσμα». Αλλά οι στρατηγικές του Ισραήλ έχουν απόσταση από τις στρατηγικές των ΗΠΑ στο πεδίο της χρήσης «σκληρής ισχύος» ή μη.
Φυσικά, η παραμονή μιας τόσο ογκώδους αμερικανικής ναυτικής αρμάδας στην περιοχή, πιέζει τεχνικά αλλά και οικονομικά την Ουάσινγκτον και ειδικά τον Λευκό Οίκο να κάνει την κίνηση ρουά-ματ στη σκακιέρα. Όποιες συμμαχικές δυνάμεις πρόκειται να στηρίξουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως η βρετανική Αεροπορία, βρίσκονται σε κοντινές βάσεις. Τα όποια μηνύματα ανησυχίας από αραβικά κράτη, που διατηρούν αμερικανικές βάσεις, όπως το Κατάρ, έχουν εμπεδωθεί μεν, αλλά δεν πρόκειται να ανατρέψουν τις εξελίξεις, όταν φθάσει η ώρα των τελικών αποφάσεων.
Το ζητούμενο είναι να υπάρξει έστω και μερική ανατροπή του καθεστώτος των Αγιατολάχ και φυσικά των Φρουρών της Επανάστασης στο μοντέλο της Βενεζουέλας. Ταυτόχρονα, να αποτραπεί τυχόν εμφύλιος. Το τοπίο στη Μέση Ανατολή δείχνει βαλτωμένο. Ο χρόνος πιέζει. Από τη μία, την επόμενη εβδομάδα αρχίζει η περίοδος του Ραμαζανιού. Από την άλλη, ό,τι είναι να γίνει στο Ιράν, θα πρέπει να έχει απόσταση χρονική και επιχειρησιακή από τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα, που είναι προγραμματισμένη για τις 19 Φεβρουαρίου στην Ουάσινγκτον. Το κλίμα εκεί θα πρέπει να είναι τέτοιο, ώστε να επιτρέπει συγκλίσεις και όχι ένταση μεταξύ των συμμετεχόντων.
Οι εξελίξεις στο Ιράν θα επηρεάσουν βαθιά όλο τον χάρτη και τους συσχετισμούς στην Εγγύς Ανατολή. Το ζητούμενο από τους Αμερικανούς (να υπάρξει τάξη στην περιοχή, χωρίς μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις και πάλι) δεν δείχνει να λειτουργεί. Η Ουάσινγκτον έχει δώσει χώρο με τις επιλογές της στο σουνιτικό Ισλάμ να κινηθεί στην περιοχή, με ισχυρό αποτύπωμα, αφενός υπέρ της Τουρκίας και αφετέρου του Ριάντ.
Ο Λευκός Οίκος μπορεί στην περίπτωση αυτή να έχει κάνει και πάλι λάθος, όπως στο παρελθόν. Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τις κινήσεις με επίκεντρο τη Σαουδική Αραβία, που δείχνει διάθεση να συγκλίνει σε μια… τρόικα με την Τουρκία και το Πακιστάν. Τέτοιες εξελίξεις δεν έχουν μόνον στρατιωτικό αντίκτυπο, αλλά πολύ μεγαλύτερο οικονομικό, καθώς και σε επίπεδο πολεμικής βιομηχανίας. Στο προσκήνιο έχει μπει η ανησυχία για την απόκτηση πυρηνικών από πολλές χώρες της περιοχής.
Το τι θα συμβεί με τον «ξεδοντιασμένο» άξονα της τζιχάντ των Σιιτών σχετίζεται με την επόμενη ημέρα στο Ιράν. Η Ευρώπη ομφαλοσκοπεί και βρίσκεται μακριά. Στο Ισραήλ οι πολιτικοί αντίπαλοι του Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστηρίζουν ότι ο πρωθυπουργός για εκλογικούς λόγους χρειάζεται συνεχή ένταση και πολεμικές επιχειρήσεις. Αλλά για τον Νετανιάχου, μετά τα ταραχώδη και εξόχως αιματηρά προηγούμενα χρόνια, μπορεί να έχει έρθει ο καιρός να επιδείξει στους πολίτες του οριστικές νίκες στο πεδίο. Για τον πρόεδρο Τραμπ, αυτό είναι σχεδόν αυτοσκοπός. Το τι θα συμβεί στο Ιράν και ποια θα είναι η επόμενη ημέρα στην Τεχεράνη καθορίζει γενικότερες εξελίξεις.
Εφημερίδα Απογευματινή
