Η διαφθορά μοιάζει με το οργανωμένο έγκλημα. Ποτέ δεν θα εξαλειφθεί εντελώς. Όμως μπορεί να ανασχεθεί με επιλογή της διακυβέρνησης και αναβάθμιση της λειτουργίας του κράτους. Η Ελλάδα πάει κι έρχεται στις ίδιες ράγες ανακύκλωσης δομικής διαφθοράς. Οι κυβερνητικοί παράγοντες, το πελατειακό κράτος, η συμμέτοχη δημόσια διοίκηση. Επίσης η πλημμελής ή ναρκοθετημένη νομοθεσία με τα «παράθυρα» εξαιρέσεων και τις ευνοϊκές για συγκεκριμένα καρτέλ συμφερόντων φωτογραφικές διατάξεις.
Μέσα στις δεκαετίες, με προσαρμογές και μια ποικιλία εμπλεκόμενων προσώπων-πρωταγωνιστών, επαναλαμβάνεται η ίδια ιστορία στο πεδίο της διαφθοράς και του παράνομου πλουτισμού επαϊόντων ή αρμοδίων. Οι αποκαλύψεις για παράνομες ή παράτυπες επιδοτήσεις στον αγροτικό τομέα ή τα σκάνδαλα με τα σεμινάρια επιμόρφωσης ανέργων ή εργαζομένων έρχονται και επανέρχονται στο προσκήνιο κατά περιόδους από τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 ακόμη. Σαν να μην πέρασε μια μέρα. Σαν να μη διαδέχθηκαν σωρεία κυβερνήσεων ή μία την άλλη. Σαν να μην άλλαξε ο κόσμος τουλάχιστον δυο φορές τα τελευταία τριάντα χρόνια.
Στην παρούσα φάση, φαντάζει ή διακηρύσσεται ως κοινή επιθυμία να αλλάξουμε την εθνική μας πραγματικότητα. Να αναβαθμίσουμε και να εκσυγχρονίσουμε τη λειτουργία του κράτους. Με τρόπο ολιστικό. Να θέσουμε τέλος ή να ανασχέσουμε δομικά τη διαφθορά με εμπλοκή «λευκών και μπλε κολάρων». Η προσπάθεια δεν θα είναι σε μια τέτοια περίπτωση από την αρχή. Ήδη με τη λειτουργία των ΚΕΠ και την αυτοματοποίηση σε μεγάλο μέρος των επαφών κράτους – πολίτη μέσω του gov.gr υπάρχουν μορφές συντονισμένης και παραδοσιακής διαφθοράς στη χώρα μας που έχουν πλέον περιοριστεί σημαντικά. Η διαφθορά στις εφορίες, στα ασφαλιστικά ταμεία, ακόμη και στα δημόσια έργα, είναι κλασικά παραδείγματα. Μέσα στα επόμενα χρόνια είναι ήδη εμφανές ότι θα εκλείψει και η διαφθορά στις πολεοδομίες και αλλού.
Η διαφθορά περιορίζεται όσο αυξάνεται η απρόσωπη επαφή μεταξύ διοίκησης – κρατικών υπηρεσιών και πολίτη. Το ίδιο όταν αυτοματοποιούνται με πολύ δεσμευτικό και τυπικό manual οι διαδικασίες. Τι μας λείπει για να πολλαπλασιαστούν τα θετικά αποτελέσματα σε πιο άμεσους χρόνους; Η απόφαση, η διακήρυξη αυτής της απόφασης με οριστικό τρόπο, ο συντονισμός και τα εργαλεία για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα. Το πιο κύριο: οι άνθρωποι, οι ηγέτες, οι προσωπικότητες, οι δρώντες απέναντι στη διαφθορά. Η επιχείρηση ανηθικότητας και μαζικού εκμαυλισμού στην Ελλάδα έχει αποδώσει από προηγούμενες δεκαετίες. Η απληστία, ο ατομισμός, το έλλειμα ηθικής και η απαξία της ευθύνης αποτελούν τον κοινό τόπο σε όλη τη διαβάθμιση της ελληνικής κοινωνικής συγκρότησης. Τα λανθασμένα πρότυπα της οικονομικής ισχύος και επίδειξης πλούτου ως αυτοσκοπού σε ατομικό επίπεδο κυριάρχησαν έναντι κάθε άλλου κοινωνικού και πολιτικού πολιτισμού. Ο δεσπόζων κοινωνικός βαρβαρισμός βαφτίστηκε επιτυχία και κοινωνική επικράτηση. Από εκεί και πέρα η διαφθορά κρίνεται καλπάζουσα σε μια κοινωνία πλήρους παρακμής με συνακόλουθο ή καθοδηγητικό το πολιτικό σύστημα.
Το σύνηθες σύνθημα είναι: «Πετροβολήστε την κυβέρνηση». Την εκάστοτε κυβέρνηση. Φυσικά δεν λύνεται το ζήτημα διαφθοράς μέσω κομματικού καιροσκοπισμού. Από την άλλη, η δομική ανάσχεση της διαφθοράς στην Ελλάδα θα ξεκινήσει από μια κυβέρνηση. Είναι όπως με τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Αν μια κυβέρνηση άφησε πλεονάσματα φεύγοντας και η επόμενη θεσμοθετήσει τον υγιή ισολογισμό του κράτους ως υποχρέωση, αφήνοντας μάλιστα ακόμη μεγαλύτερα πλεονάσματα, τότε η χώρα δεν θα επιστρέψει σε δημοσιονομική χρεοκοπία, ούτε αλόγιστες δημόσιες σπάταλες όπως τις δεκαετίες του 1980, του 1990, του 2000 που την οδήγησαν στη χρεοκοπία του 2010-2011.
Η διακυβέρνηση Μητσοτάκη έχει να επιδείξει πολύ πρωτότυπα επιτεύγματα ήδη στη λειτουργία του κράτους και τη σχέση με τον πολίτη. Ήρθε η ώρα ο πρωθυπουργός να διακηρύξει το τέλος της ανοχής στη διαφθορά. Το κάνει ήδη, αλλά δεν φτάνει. Δουλειά της πολιτείας είναι να δομήσει την υπηρεσία, τα πρόσωπα και τα εργαλεία που θα επιχειρήσουν το διά ταύτα. Υπήρξε επίσημη ενημέρωση ότι η ΑΑΔΕ πήρε τεχνογνωσία και εργαλεία της αμερικανικής IRS. Από εκεί ξεκινάει η «μεγάλη περιπέτεια» για την εξυγίανση της Ελλάδας. Όπως με τη δομή τύπου FBI επετεύχθη το δομικό πλήγμα στο οργανωμένο έγκλημα. Θέλει γενναιότητα κάτι τέτοιο. Αποτελεί όμως και μέγιστη ευθύνη για την κυβέρνηση…
Εφημερίδα Απογευματινή
