Το παζλ της Μέσης Ανατολής

Οι Αμερική έχοντας κόψει όλες τις γέφυρες εδώ και καιρό με το Ιράν, δεν μπορεί να ασκήσει καμία πίεση, παρά μόνο να εφαρμόσει την ισχύ των όπλων
10:05 - 2 Μαρτίου 2026

Τελικώς ΗΠΑ και Ισραήλ, Τραμπ και Νετανιάχου, κήρυξαν τον πόλεμο στο Ιράν με απώτερο σκοπό οι πολεμικές επιχειρήσεις να οδηγήσουν σε αλλαγή του επικίνδυνου και φανατικού κατά της Δύσης θεοκρατικού καθεστώτος. Βεβαίως η αλλαγή καθεστώτος έχει τις δυσκολίες της, αν σκεφτεί κανείς ότι πίσω από αυτό βρίσκονται οι βολεμένοι Φρουροί της Επανάστασης. Αλλά και διότι η εμπειρία προηγούμενων επεμβάσεων τέτοιας φύσεως σε αυταρχικά κράτη της Μέσης Ανατολής δεν έφερε το ποθούμενο αποτέλεσμα, που θα συνεπαγόταν και μια διαρκή ειρήνη στην περιοχή. Και βεβαίως κράτη που θα λειτουργούν με όρους δημοκρατίας.

Ανεξαρτήτως πάντως του στόχου ΗΠΑ και Ισραήλ, που έχει συγκεκριμενοποιηθεί από τις δηλώσεις των ηγετών των δύο χωρών και που είναι το ιρανικό οπλοστάσιο, σημασία έχει πόσο περίπλοκη είναι γενικώς η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ώστε η έννοια «ειρήνη» να μοιάζει με ουτοπία. Επειδή ίσως τα κράτη της περιοχής δεν είναι συνηθισμένα σε αυτήν.

Το Ισραήλ, περικυκλωμένο και βλέποντας, δικαιολογημένα, παντού απειλές σε βάρος του, είναι υποχρεωμένο να δρα περισσότερο στρατιωτικά. Στρατιωτικές άλλωστε είναι και οι απειλές που δέχεται. Οι σημερινοί ηγέτες του Ισραήλ, που διαδέχθηκαν τον Μπεν Γκουριόν, την Γκόλντα Μέιρ κ.λπ., έχουν να αντιμετωπίσουν νέες γεωπολιτικές αλλαγές. Για παράδειγμα, οι ηγεσίες των κρατών της περιοχής δεν αναζητούν πλέον ως «νόμιμους προστάτες τους» κράτη, όπως στο παρελθόν την ΕΣΣΔ, την Αίγυπτο, αλλά παραστρατιωτικές ομάδες, εκτός νόμου, που «μιλούν με τον Θεό». Εξ ου και είναι και πιο φανατικές οι ομάδες αυτές σε σχέση με μια συντεταγμένη στρατιωτική κρατική δύναμη. Οπότε είναι δικαιολογημένο το Ισραήλ να θέλει να αποκρούσει τον στόχο των ομάδων αυτών που επιθυμούν την εξαφάνισή του.

Να θυμίσουμε επίσης ορισμένα προ ετών γεγονότα τα οποία ερμηνεύουν τα σημερινά. Για παράδειγμα, το Ισραήλ είχε αποχωρήσει από τη Γάζα, μονομερώς, χωρίς να έχει προηγηθεί μια στοιχειώδης συμφωνία με τις παλαιστινιακές Αρχές. Οι Ισραηλινοί, με άλλα λόγια, δεν αντάλλαξαν την αποχώρηση αυτή με δεσμεύσεις της άλλης πλευράς. Κι έτσι η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 εξαπέλυσε ρουκέτες και έσφαξε 1.200 Ισραηλινούς, που οι περισσότεροι ήταν άμαχοι, και πήρε και 200 ομήρους.

Από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών τώρα, έχοντας η πολιτική Μπους πατρός αποτύχει στις παρεμβάσεις της, η Αμερική οδηγήθηκε στο εξής ανήκουστο στο παρελθόν: Έχασε το βασικό της όπλο, που δεν ήταν άλλο από την ικανότητά της να προκαλεί φόβο. Έχοντας μάλιστα κόψει όλες τις γέφυρες εδώ και καιρό με το Ιράν, δεν μπορεί να ασκήσει καμία πίεση, παρά μόνο να εφαρμόσει την ισχύ των όπλων. Άλλωστε το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν μόνο με την ισχύ των όπλων θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί, όντας εντελώς αναξιόπιστο σε όποια συμφωνία κι αν προέβαινε.

Εφημερίδα Απογευματινή