Οι μεγάλες ευθύνες και ο… εφιάλτης

Ώρα αναζήτησης των στοιχείων που ενώνουν το λεγόμενο «θεσμικό τόξο» του εγχώριου κοινοβουλευτικού συστήματος
11:00 - 18 Μαρτίου 2026

Πολλές φορές από αυτό εδώ το μετερίζι έχουμε αναδείξει ζητήματα που έχουν να κάνουν με τα όσα κοσμοϊστορικά συμβαίνουν στον κόσμο (ή ακόμη περισσότερο στην ευρύτερη γειτονιά μας) με τον άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπό τους στα εσωτερικά μας μέτωπα, και δη το κορυφαίο διακύβευμα της διατήρησης της πολιτικής και κοινωνικής σταθερότητας ως μοναδικής διεξόδου αντοχής και ανθεκτικότητας της Ελλάδας στο εξαιρετικά ρευστό περιβάλλον που διαμορφώνεται. Σήμερα, με φόντο και την κατάσταση που επικρατεί στη Μέση Ανατολή, αλλά και την επιρροή της σε γεωστρατηγικό και οικονομικό επίπεδο σε ολόκληρο τον πλανήτη -και ακόμη περισσότερο στην Ευρώπη και στον δυτικό κόσμο-, η κουβέντα αυτή καθίσταται πιο επίκαιρη, πολύπλευρη και επιτακτική από ποτέ.

Η σταθερότητα και η ομαλότητα, όμως, πρέπει να αποτελούν κεντρικό ζητούμενο, όχι μόνο της κυβέρνησης, αλλά και του συνόλου της θεσμικής αντιπολίτευσης και των λεγόμενων υγιών δυνάμεων του τόπου. Σε ό,τι αφορά τους κυβερνώντες, τα έχουμε πει. Οι κατακτήσεις της τελευταίας επταετίας -σε συνδυασμό με την αναπτυξιακή προοπτική που πράγματι έχει δοθεί στη χώρα, ακόμη και εν μέσω διεθνούς κρίσης- υποθηκεύονται αναμφίβολα στον απόηχο της σκανδαλολογίας, των ανορθογραφιών και των υποθέσεων οι οποίες δηλητηριάζουν τον δημόσιο βίο, κυρίως στη διάρκεια της δεύτερης θητείας της διακυβέρνησης Μητσοτάκη.

Κάπως έτσι φαίνεται ότι θα πάμε μέχρι τις εθνικές εκλογές. Για κάθε θετική και αποφασιστική κίνηση -όπως τα άμεσα ανακλαστικά που επεδείχθησαν στο κομμάτι της προστασίας της Κύπρου- η οποία θα δίνει πόντους στο κυβερνών κόμμα θα υπάρχει μετά μια αρνητική συγκυρία τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ, ή οι υποκλοπές που επέστρεψαν δυναμικά στο προσκήνιο, φθείροντας τη ΝΔ και δημιουργώντας κλίμα αβεβαιότητας για την επομένη των εθνικών εκλογών σε περίπτωση είτε μη αυτοδυναμίας είτε, ακόμη χειρότερα, ενός αναιμικού εκλογικού ποσοστού.

Ως εκ τούτου, θα προκύψουν οι προϋποθέσεις αστάθειας και ακόμη χειρότερα πιθανής ακυβερνησίας και ιταλοποίησης της πολιτικής ζωής, τουλάχιστον με την έννοια του όρου πριν από την εποχή Μελόνι. Για ακόμη μία φορά λοιπόν θα πρέπει να τονιστεί και να καταστεί συνείδηση ότι περιθώρια για… απολαύσεις της εξουσίας και επιδείξεις αναισθησίας και αμετροέπειας δεν υφίστανται πλέον.

Και η αξιωματική αντιπολίτευση όμως έχει τη δική της ευθύνη έναντι των εξελίξεων και του άμεσου μέλλοντος. Ακόμη και εν μέσω των δικαιολογημένων αναταράξεων στο εσωτερικό ενός κόμματος που δεν επωφελείται σε καμία περίπτωση από την κυβερνητική φθορά και το οποίο διατηρεί ζωντανή (έστω και μακρινή) την ανάμνηση της εξουσίας, το ΠΑΣΟΚ θα καλείται να καταδείξει ότι μπορεί να συνιστά τη δεύτερη μεγαλύτερη θεσμική δύναμη της χώρας, ακόμη κι αν αδυνατεί να πείσει πως διαθέτει εναλλακτικό και αποτελεσματικό σχέδιο διακυβέρνησης.

Μέχρι τώρα, ωστόσο, με μερικές μικρές μόνο εξαιρέσεις, ούτε σε αυτό το πλαίσιο έχει καταφέρει να κινηθεί. Τα ήξεις αφήξεις σε μια σειρά από σοβαρά μέτωπα της επικαιρότητας, ο πειρασμός του φλερτ με τον λαϊκισμό -που τελικώς μόνο αρνητικές συνέπειες είχε, αφού είναι κανόνας πως σε αυτές τις καταστάσεις πάντα ευνοείται το… πρωτότυπο μοντέλο και όχι εκείνοι που επιχειρούν να πατήσουν σε δύο βάρκες-, έχουν αποδειχθεί μοιραία στρατηγικά ατοπήματα.

Και δεν στερούν μόνο δυνατότητες δημοσκοπικής ανάκαμψης, αλλά και διαύλους επικοινωνίας στο κοινωνικό πεδίο, τόσο για προγραμματικές θέσεις, οι οποίες μπορεί να υπάρχουν αλλά δεν ακούγονται, όσο και για τη δημιουργία ισχυρών εικόνων σε ζητήματα όπως το κράτος δικαίου, το οποίο -λόγω της εμπλοκής Ανδρουλάκη στο κάδρο των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων (από την πλευρά των θυμάτων)- θα μπορούσε να συνιστά πεδίο δόξης λαμπρό για τη Χαριλάου Τρικούπη. Μέχρι και η απολύτως αποδεκτή και αναμενόμενη (ειδικά στον δρόμο προς τις κάλπες) τοποθέτηση περί μη συμμετοχής του ΠΑΣΟΚ σε οποιουδήποτε είδους κυβερνητικό σχήμα συνεργασίας που θα περιλαμβάνει τον διαφαινόμενο πρώτο των εκλογών, έτσι όπως διατυπώνεται δημοσίως και με τις έριδες που προκαλεί στο εσωτερικό τού άλλοτε κραταιού Κινήματος, αφαιρεί σημαντικό μέρος της ιστορικής θεσμικότητας που συνοδεύει την «πράσινη» παράταξη.

Ώρα ευθυνών για όλους λοιπόν και αναζήτησης σε αυτές τις στιγμές των στοιχείων που ενώνουν το λεγόμενο θεσμικό τόξο του εγχώριου κοινοβουλευτικού συστήματος (παρά τα λάθη και τις μεταπολιτευτικές ασθένειες του παρελθόντος) έναντι των κινδύνων που παραμονεύουν εξαιτίας των κοσμογονικών αλλαγών οι οποίες συντελούνται διεθνώς, αλλά και της λαίλαπας του λαϊκισμού που πλήττει τις παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις ολόκληρης της Ευρώπης. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η συζήτηση περί συνταγματικής αναθεώρησης θα ήταν το… ιδανικό γήπεδο για το εγχείρημα αυτό, όμως οι εξελίξεις δεν επιτρέπουν για την ώρα οποιαδήποτε ιχνηλάτηση του πεδίου αυτού. Οπότε, είναι άλλες οι παράμετροι που θα πρέπει να αναλυθούν και να αναδειχθούν. Κι αν δεν συμβεί αυτό, ο εφιάλτης του 2012 θα φαντάζει όλο και πιο κοντινός…

Εφημερίδα Απογευματινή