Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες εν μέσω δύο πολέμων. Ο ένας φθοράς με επίκεντρο την Ουκρανία. Ο άλλος κλιμακούμενος σε όλο το εύρος της Μέσης Ανατολής με επίκεντρα το Ιράν και τον Λίβανο. Η έκρηξη του πρώτου πολέμου αποτέλεσε ένα κρίσιμο ενεργειακό και οικονομικό «κρας τεστ» για την Ευρώπη το 2022. Ο δεύτερος πόλεμος από τις 28 Φεβρουαρίου φέρνει διλήμματα και προκλήσεις και πάλι στη βάση της ενέργειας και του πληθωρισμού στην Ευρώπη. Τα όσα διδάχθηκε το 2022 η Ένωση είναι κρίσιμα για τα όσα καλείται να εξελίξει στο παρόν, τουλάχιστον σε σχέση με την οικονομία της ζώνης αλλά και τις επιβαρύνσεις ή πιέσεις που δέχονται οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της.
Το πιο δυσχερές σημείο για τις ευρωπαϊκές δυνάμεις επικεντρώνεται στο πέρασμα των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί προβλέψιμο. Επιβαρύνει όμως την ατμόσφαιρα και τις αγορές του χρήματος και της ενέργειας η απρόβλεπτη στρατηγική της Τεχεράνης σε αντίθεση με την πρακτική των Αμερικανών και τη συνακόλουθη του Ισραήλ να πλήττουν ενεργειακές εγκαταστάσεις σε όλες τις αραβικές χώρες της περιοχής. Και μπορεί να εξηγήθηκε κατ’ αρχάς ως μια στρατηγική των Φρουρών της Επανάστασης με στόχο να δημιουργηθούν πιέσεις από τις αραβικές ηγεσίες προς τον πρόεδρο Τραμπ, προκειμένου να σταματήσουν πρόωρα οι πολεμικές επιχειρήσεις από την πλευρά των ΗΠΑ, αλλά τελικά έχει λειτουργήσει απολύτως ανάστροφα, με τις αραβικές ηγεσίες να παροτρύνουν την Ουάσινγκτον να θέσει οριστικό τέλος στην «απειλή» του θεοκρατικού Ιράν για την περιοχή. Παρά την εξέλιξη αυτή, η Τεχεράνη συνεχίζει με ακόμη πιο επίμονο τρόπο τα πλήγματα σε μια δεκάδα χώρες από τις πλέον πλούσιες σε κοιτάσματα αερίου και πετρελαίου στον κόσμο.
Η Ευρώπη, από την πλευρά της, έχει να ανησυχεί για την αύξηση των απειλών για τα εμπορικά της πλοία στο Ορμούζ, ταυτόχρονα όμως και για τα πλήγματα στα διυλιστήρια και τις ενεργειακές εγκαταστάσεις των αραβικών κρατών του Κόλπου. Ο Αμερικανός πρόεδρος, έχοντας στρατιωτική αυτάρκεια στις στρατιωτικές δυνάμεις της συμμαχίας ΗΠΑ – Ισραήλ για την εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν, θέλησε να δημιουργήσει συνθήκες διεθνούς μετώπου στον πόλεμο αυτόν. Ενθαρρυμένος προφανώς και από την υποστηρικτική εκ των συνθηκών στάση των Αράβων, κάλεσε τους Ευρωπαίους, την Ιαπωνία, τη Ν. Κορέα, την Αυστραλία να συμμετάσχουν στην προστασία των εμπορικών πλοίων από πολεμικά στα Στενά του Ορμούζ. Για έναν πόλεμο που οι άλλοι εν δυνάμει σύμμαχοι, μεταξύ των οποίων τα ευρωπαϊκά έθνη, δεν ρωτήθηκαν για την έναρξή του και δεν ενημερώνονται για την εξέλιξή του η απάντηση είναι αρνητική.
Η Ευρώπη όμως στις Βρυξέλλες έχει να συζητήσει ένα πλέγμα θεμάτων που δεν είναι καθόλου απλό. Από τη μία οι πιέσεις στο κόστος της ενέργειας, των λιπασμάτων, και η αναταραχή στις εφοδιαστικές αλυσίδες δημιουργούν μεγάλο ζήτημα για τους προϋπολογισμούς και τις κοινωνίες της. Από την άλλη, μια λύση όπως η χαλάρωση των κυρώσεων στη Ρωσία προκειμένου να αυξηθεί η προσφορά δεν τη βρίσκει σύμφωνη, αφού δημιουργεί πλεονέκτημα στη Μόσχα ως προς τον πόλεμο στην Ουκρανία την οποία η Ευρώπη στηρίζει. Μαζί με αυτά θα πρέπει να προβληματιστεί συλλογικά για το ότι η Ουάσινγκτον ήδη θέτει ζήτημα ΝΑΤΟ και συμμετοχής των ΗΠΑ στη λειτουργία και τη σκοπιμότητα του Ατλαντικού Συμφώνου. Ένα κρίσιμο ζήτημα που θα βρει μπροστά της.
Αν παρακολουθήσουμε τον Έλληνα πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη στις τοποθετήσεις του με την ευκαιρία της συνέντευξης στο Bloomberg, η εμπειρία του 2022 και του πρώτου στη σειρά πολέμου μπορεί να δώσει δημοσιονομικές λύσεις στην Ευρώπη για τις επιπτώσεις του δεύτερου στη σειρά πολέμου. Ρήτρες διαφυγής από τα ελλείμματα και πλαφόν είναι δοκιμασμένες διέξοδοι. Το μέλλον της Ευρώπης όμως ως προς τη στρατιωτική της δυνατότητα θα παραμείνει ένα δομικό θέμα με ορίζοντα το 2027. Όταν η Ελλάδα στο β΄ εξάμηνο θα προεδρεύει στο Συμβούλιο, όπως η Κύπρος σήμερα.
Εφημερίδα Απογευματινή
