Πότε τελειώνει ο πόλεμος στο Ιράν;

Η επόμενη Περσία δεν μπορεί να προσομοιάζει ούτε με εκείνη της εποχής του σάχη πριν από το 1979 ούτε όμως και με εκείνη του ισλαμικού δεσποτισμού που ακολούθησε μέχρι σήμερα
11:00 - 24 Μαρτίου 2026

«Τα κάστρα πέφτουν από μέσα». Αυτή η φράση προερχόμενη από την ιστορική εμπειρία στους αιώνες αφορά και την περίπτωση του Ιράν. Πολλοί στη διεθνή αλλά και την εγχώρια ανάλυση απλοποιούν σε μέγιστο βαθμό τον ορισμό της νίκης επί του καθεστώτος του Ιράν, άρα και την εικασία για το ενδεχόμενο τέλος του πολέμου. Ισχυρίζονται δηλαδή ότι ο πρόεδρος Τραμπ σε μια αυθαίρετη φάση θα κηρύξει τη νίκη και θα αποτραβηχθούν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και οι υπηρεσίες πληροφοριών από το μέτωπο. Θα παραδεχθεί δηλαδή μια «πύρρειο νίκη» και θα βρεθεί απολογούμενος και χωρίς τελικό διά ταύτα στο εσωτερικό του κοινό τόσο για την κήρυξη του πολέμου όσο και για το κόστος του αλλά και για την κατάληξη αυτού. Ο πρόεδρος Τραμπ από την πλευρά του κήρυξε χθες ουσιαστικά «μορατόριουμ» πέντε ημέρων αρχικά στην καταστροφή ενεργειακών εγκαταστάσεων τόσο του Ιράν όσο και όλης της περιοχής, έπειτα από παραγωγικές συζητήσεις με τους αξιωματούχους στην Τεχεράνη. Με τον τρόπο αυτόν αποσυμφορείται η καταστροφική κλιμάκωση των ενεργειακών υποδομών συλλήβδην, επίσης η ολιστική ναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ και δημιουργείται ανάσχεση σε μια ανεξέλεγκτη διεθνή οικονομική κρίση.

Ταυτόχρονα έχει γίνει ορατό τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες ότι το Ιράν αποτελεί μια σπουδαία απειλή τόσο σε περιφερειακό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Μάλιστα το ζήτημα πλέον δεν αναφέρεται στις δύο συμμαχικές δυνάμεις που ενεπλάκησαν για να δώσουν μια τελική λύση ως προς το θεοκρατικό καθεστώς στην Τεχεράνη, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αλλά στο σύνολο των αραβικών κρατών της περιοχής του Κόλπου και της Μεσογείου, που βρέθηκαν στο στόχαστρο των Φρουρών της Επανάστασης και έχουν δεχθεί δομικές καταστροφές στις υποδομές τους, ενεργειακές και άλλες καθώς -όπερ και το σημαντικότερο- και στο μοντέλο, τη δυναμική και την ασφάλεια των οικονομιών και των κοινωνιών τους.

Μπορεί λοιπόν ο πρόεδρος των ΗΠΑ κάποια στιγμή να κηρύξει το τέλος της φάσης των στρατιωτικών επιχειρήσεων ως προς την κλιμάκωση της έντασης και τους βομβαρδισμούς των προγραμματισμένων ή των επιπρόσθετων στόχων, αλλά αυτό δεν θα σημάνει και το τέλος του πολέμου. Αυτό μπορεί να επέλθει στη συνέχεια, όταν το ίδιο το καθεστώς, που δεν είναι τόσο συμπαγές όσο διαφαίνεται, θα εμπλακεί στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας για τη χώρα, η οποία θα χρειασθεί μακρά, επίπονη και ακριβή ανοικοδόμηση για ένα κράτος που έχει ουσιαστικά χρεοκοπήσει πριν από την 28η Φεβρουαρίου. Και βεβαίως στην αναζήτηση του μέλλοντος δεν θα είναι αυτήν τη φορά μόνο του το καθεστώς, αφού το ιερατείο μοιάζει ακέφαλο και οι Φρουροί της Επανάστασης μετά τις απώλειές τους σε αξιωματούχους αλλά και σε οπλοστάσιο δεν θα είναι κυρίαρχοι του παιχνιδιού. Στο τέλος των βομβαρδισμών ξεκινά η πολιτική φάση του πολέμου, που θα καθορίσει τις προδιαγραφές της επόμενης Περσίας. Αυτή δεν μπορεί να προσομοιάζει ούτε με εκείνη της εποχής του σάχη πριν από το 1979 ούτε όμως και με εκείνη του ισλαμικού δεσποτισμού που ακολούθησε μέχρι σήμερα.

Στην τελευταία αυτή φάση η λαϊκή κινητοποίηση και συμμετοχή της πλειοψηφίας στις διεργασίες θα πρέπει να είναι εφικτή χωρίς νέα σφαγή των αντιφρονούντων όπως με τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου. Αυτός άλλωστε είναι από τους βασικούς στόχους του πολέμου που αποφασίσθηκε προκειμένου το καθεστώς των Φρουρών της Επανάστασης να οδηγηθεί σε ήττα και όχι η Περσία σε συντριβή ή γεωγραφική διάλυση. Στην τελευταία φάση, όπου οι ένοπλες δυνάμεις θα έχουν δευτερεύοντα ρόλο, οι μυστικές υπηρεσίες και οι επίλεκτες δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων από την πλευρά των ΗΠΑ και του Ισραήλ θα παραμείνουν στο πεδίο προκειμένου να ισολογίσουν τον αυταρχισμό και τη βία των σκληροπυρηνικών του καθεστώτος που θα βρίσκεται σε πτώση. Η διακήρυξη της τελικής νίκης πάντως δεν μπορεί να περάσει χρονικά το όριο του Σεπτεμβρίου.

Εφημερίδα Απογευματινή