Η αρένα της Ανατολής και η ελληνική εξαίρεση

Η χώρα μας, αν και δεν έχει λάβει μέρος στον πόλεμο στην Ανατολή, συμμετέχει στις συμμαχίες της. Στην ειδική αλλά και ατλαντική σχέση της με τις ΗΠΑ
10:20 - 2 Απριλίου 2026

Αν ο πόλεμος στην Ουκρανία ήταν τόσο υπαρξιακός όσο προέβαλλαν οι κεντρικές δυνάμεις στην Ευρώπη και η Βρετανία, δεν θα τον άφηναν στην τύχη του όταν οι συμμαχικές δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ ενεπλάκησαν στον πόλεμο στο Ιράν και στον Λίβανο. Και αν η Ρωσία αποτελούσε μια τέτοιας τάξης απειλή για την ασφάλεια της Ευρώπης, που θα άξιζε ακόμη και μια παγκόσμιας εμβέλειας αντιπαράθεση για την ανάσχεσή της, δεν θα δέχονταν οι Βρυξέλλες και οι κυβερνήσεις την έστω προσωρινή εξαίρεση -ρήτρα διαφυγής, με άλλα λόγια- στην εισαγωγή φυσικού αερίου με μερική άρση κυρώσεων.

Αν η Ευρώπη στις κεντρικές παραδοχές της στρατηγικής της αντίληψης θεωρούσε κρίσιμη την έστω και μερική συνοχή της ατλαντικής σχέσης με τις ΗΠΑ ως προς την ασφάλειά της, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία δεν θα απαγόρευαν τη χρήση των υποδομών του ΝΑΤΟ αλλά και του εναέριου χώρου τους στη διευκόλυνση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων. Η χρήση για ανεφοδιασμό αεροσκαφών συμμαχικής χώρας ή η διέλευση από εναέριο εθνικό χώρο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί συμμετοχή σε πόλεμο άλλου. Αλλά οι περισσότεροι στις ευρωπαϊκές ελίτ προτιμούν να πολεμούν την προεδρία Τραμπ και την ηγεσία Νετανιάχου παρά να διευκολύνουν έναν ηγετικό σύμμαχο όπως οι ΗΠΑ απέναντι στο επαίσχυντο καθεστώς της Τεχεράνης. Και βεβαίως τίθεται το ερώτημα πώς θα αντιδράσει σωρεία από ευρωπαϊκές δυνάμεις στην εξέλιξη των ριπών από την πλευρά Τραμπ περί ΝΑΤΟ, «χάρτινης τίγρης» και την εξελισσόμενη αποξένωση των ΗΠΑ. Πόσο έτοιμα είναι τα ευρωπαϊκά έθνη και ποια από αυτά για ένα ΝΑΤΟ χωρίς ατλαντική συνιστώσα;

Πέραν αυτών, ο πόλεμος εναντίον του Ιράν και ο τρόπος που οι Φρουροί της Επανάστασης τον διεύρυναν σε όλο το μήκος και το πλάτος της Δυτικής Ασίας σε βάρος των κρατών, των οικονομιών και των υποδομών των Αράβων δικαίωσαν τον μύθο της περιφερειακής απειλής που για δεκαετίες προέβαλλε το Ισραήλ σε ένα πρώτο επίπεδο και παρακολουθούσαν εν πολλοίς οι ΗΠΑ. Τα οπλοστάσια που σώρευε η Τεχεράνη σε βαλλιστικούς πυραύλους, μη επανδρωμένα, τακτικές δυνάμεις ναυτικού και τελικά η προσπάθεια να αποκτήσει πυρηνικά επιδείχθηκαν ως πραγματικός κίνδυνος στο περιφερειακό πεδίο σε πλήρη ισχύ. Δεν βρισκόμαστε δηλαδή σε μια αναλογία με την εποχή του Ιράκ και των χημικών όπλων του Σαντάμ Χουσεΐν.

Ταυτόχρονα η εμπλοκή με τα Στενά του Ορμούζ, σε μια επανάληψη με όσα είχαν εξελιχθεί στην Ερυθρά Θάλασσα από τους συμμάχους του Ιράν, τους Χούθι από την Υεμένη, τα προηγούμενα χρόνια ανοίγει νέα κεφάλαια στον παγκόσμιο συσχετισμό. Η ύπαρξη τελών διέλευσης από τα Στενά, που διεκδικεί το καθεστώς της Τεχεράνης, ή η επιλεκτική άδεια διέλευσης με κριτήριο αν η σημαία ή η ιδιοκτησία ενός εμπορικού πλοίου έχει εθνικό διαβατήριο συμμαχικό με παράκτιο κράτος και τα συμφέροντά του ή όχι, αποτελεί μια δομική περιπλοκή για το διεθνές καθεστώς των Στενών, τις προτεραιότητες των ναυτικών δυνάμεων αλλά και την παγκόσμια οικονομία ως προς τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Τα Στενά δεν είναι Διώρυγα του Σουέζ, τεχνικό έργο δηλαδή, όπου υπάρχουν τέλη διέλευσης.

Εξαίρεση στην παγίδα ιστορικής απαξίωσης η Ελλάδα. Αν και δεν συμμετέχει στον πόλεμο στην Ανατολή, συμμετέχει στις συμμαχίες της. Στην ειδική αλλά και ατλαντική σχέση της με τις ΗΠΑ. Στον συντονισμό της με την Ευρώπη στις κεντρικές υποχρεώσεις. Στην εθνική προτεραιότητα προστασίας της ασφάλειας στην Κύπρο. Στις περιφερειακές συμφωνίες της με το Ισραήλ, τα Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, την προνομιακή σχέση με το Κατάρ, τον συντονισμό με την Ιορδανία, την Αίγυπτο, την προσπάθεια καλής γειτονίας με τη Λιβύη.

Ναι, αλλά η Ελλάδα είναι εξαίρεση. Η Ευρώπη από την αρένα της Ανατολής, που θα αποδειχθεί καθοριστική για τον διεθνή καταμερισμό ισχύος, δεν είναι απλώς απούσα αλλά αυτοκαταστροφική και μοιραία.

Εφημερίδα Απογευματινή