Η απόλυτη κλίμακα του πυρηνικού σταθμού Sizewell B, που εκτείνεται κατά μήκος της ακτογραμμής του Σάφολκ, είναι ένα αξιοθαύμαστο γεγονός.
Ο λευκός θόλος του είναι μεγαλύτερος από αυτόν του καθεδρικού ναού του Αγίου Παύλου και προφανώς μπορεί να αντέξει την πτώση ενός αεροπλάνου πάνω του, το οποίο αποτελεί μια θετική προσθήκη, διότι περιέχει τον μοναδικό αντιδραστήρα νερού υπό πίεση του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου άτομα ουρανίου διασπώνται για τη δημιουργία πυρηνικής ενέργειας.
Στον Τζον, τον φωτογράφο μας, και σε εμένα δεν επετράπη να μπούμε. Ωστόσο, αφού έχουμε περάσει τους αυστηρούς ελέγχους ασφαλείας και φορέσαμε παλτό και παπούτσια ασφαλείας, κράνος, ωτοασπίδες και γυαλιά, μας επιτρέπεται η είσοδος στην αίθουσα στροβίλων.
Προχωρώντας γρήγορα, ανεβαίνοντας τις φαινομενικά άπειρες σκάλες προς την κορυφή του κτιρίου, βρίσκεται ο Κρις Ο’Σέα, 52 ετών, διευθύνων σύμβουλος της Centrica, της μητρικής εταιρείας της British Gas. Έχει πλούσια γενειάδα, αναφέρει τον Ρον Μπουργκόντι ως έμπνευσή του, και είναι επίσης μαραθωνοδρόμος, εξ ου και η ταχεία άνοδός του.
Ο Ο’Σέα είναι ευαγγελιστής της πυρηνικής ενέργειας —μια αλλαγή σε σχέση με ορισμένους των προκατόχων του. «Πριν από δέκα χρόνια, οι άνθρωποι πίστευαν ότι η πυρηνική ενέργεια ήταν μια τεχνολογία που πεθαίνει, όμως σημείωση μια αναγέννηση», λέει. Αυτό το καλοκαίρι ανακοίνωσε ότι η Centrica πήρε μερίδιο 15% στον νέο σταθμό Sizewell C που κατασκευάζεται δίπλα στον Sizewell B, με το συνολικό έργο να εκτιμάται σε 40 δισεκατομμύρια λίρες Αγγλίας.
«Ο Sizewell C θα λειτουργήσει πιθανώς για 100 χρόνια», δήλωσε. «Ο άνθρωπος που θα λάβει το τελευταίο ηλεκτρόνιο που θα παραχθεί, πιθανότατα δεν έχει γεννηθεί ακόμη. Είμαστε πολύ χαρούμενοι που είμαστε ο μεγαλύτερος στρατηγικός επενδυτής του Ηνωμένου Βασιλείου».
Το γεγονός αυτό σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή σε σχέση με τους προηγούμενους διευθυντές της Centrica, οι οποίοι απέφυγαν τις επενδύσεις στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας λόγω του κινδύνου και της αβεβαιότητας των αποδόσεων. Ο Ο’Σέα, ωστόσο, πιστεύει ότι η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη για τη βιώσιμη, απαλλαγμένη από τις εκπομπές άνθρακα ηλεκτρική ενέργεια, σε μια χώρα που εξακολουθεί να εισάγει το 20% της ενέργειάς της.
Η υποστήριξη της πυρηνικής ενέργειας αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής του για επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές του Ηνωμένου Βασιλείου, προκειμένου να σταθεροποιήσει τα έσοδα και να μειώσει τις τιμές για τους καταναλωτές σε μια ασταθή αγορά ενέργειας. «Οι επενδύσεις που υλοποιούμε αποσκοπούν στη μείωση της μεταβλητότητας των τιμών ενέργειας στους λογαριασμούς και στα κέρδη της Centrica», δηλώνει.
Οι 500.000 μέτοχοι της Centrica —πολλοί από τους οποίους αγόρασαν κατά τη διάρκεια των ιδιωτικοποιήσεων «Tell Sid» της δεκαετίας του 1980— θα ελπίζουν ότι έχει δίκιο. Ο Ο’Σέα υποστηρίζει ότι ένα χρηματοοικονομικό μοντέλο, υποστηριζόμενο από την κυβέρνηση, θα επιτρέψει αξιόπιστες αποδόσεις για τον Sizewell C, επιτρέποντας την ανάκτηση του κεφαλαίου και την επίτευξη μιας καθορισμένης απόδοσης.
Ωστόσο, η εγκατάσταση του σταθμού Sizewell C παραμένει αμφιλεγόμενο ζήτημα. Οι τοπικοί ακτιβιστές λένε ότι θα βλάψει την άγρια ζωή και αμφισβητούν τα οικονομικά οφέλη. Οι επικριτές επισημαίνουν τους κινδύνους από τα πυρηνικά απόβλητα και καταστροφές όπως των σταθμών Τσερνόμπιλ ή Φουκουσίμα.
Το Sizewell είναι ένα μέρος μόνο του ευρύτερου επενδυτικού προγράμματος της Centrica, το οποίο περιλαμβάνει υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), αποθήκευση υδρογόνου και κοιτάσματα φυσικού αερίου στην Ιρλανδική Θάλασσα. Ο Ο’Σέα έχει δεσμεύσει επίσης 200 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας για τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Νήσο Γκρέιν και ελπίζει να επενδύσει 2 δισεκατομμύρια λίρες για ανακατασκευή της εγκατάστασης Rough αποθήκευσης φυσικού αερίου στη μεγαλύτερη εγκατάσταση στον κόσμο.
Υποστηρίζει ένα σχέδιο ύψους 10 δισεκατομμυρίων λιρών για την κατασκευή των πρώτων προηγμένων αρθρωτών αντιδραστήρων του Ηνωμένου Βασιλείου με την αμερικανική εταιρεία X-energy, στο Χάρτλπουλ, δημιουργώντας έως και 2.500 θέσεις εργασίας. Ο εκεί υφιστάμενος πυρηνικός σταθμός θα κλείσει το 2028.
Η φιλοδοξία του Ο’Σέα έρχεται σε έντονη αντίθεση με την εταιρική επιφυλακτικότητα σε άλλους τομείς. Όταν ανέλαβε το 2020, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η Centrica βρισκόταν σε κακή κατάσταση. Προχώρησε σε ριζική αναμόρφωση και τώρα πιστεύει ότι η επιχείρηση βρίσκεται σε ισχυρή θέση για επενδύσεις.
Η προσωπική του ιστορία είναι ταπεινή. Μεγαλωμένος σε μια εργατική κατοικία στο Φάιφ, κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια στις αρχές της καριέρας του, αντιμετωπίζοντας 30 έως 40 επιστολές απόρριψης για συμβάσεις κατάρτισης λογιστών. Τώρα, αισθάνεται το καθήκον να δώσει στους νέους μια ευκαιρία: «Δεσμευόμαστε να δημιουργούμε μία νέα θέση επαγγελματικής εκπαίδευσης για κάθε ημέρα αυτής της δεκαετίας.»
Προσγειωμένος, με δύο κόρες και έναν γιο, ο Ο’Σέα έχει απορρίψει εξαψήφια μπόνους για αρκετά χρόνια, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τους πελάτες που αγωνίζονται —αν και έλαβε 4,3 εκατομμύρια λίρες πέρυσι. «Αναλογίζομαι την ικανότητα των ανθρώπων να πληρώνουν τους λογαριασμούς τους σε καθημερινή βάση», λέει.
Η χρηματοδότηση του Sizewell C θα κοστίσει περίπου 1 λίρα το μήνα στους λογαριασμούς ενέργειας των νοικοκυριών, αλλά μακροπρόθεσμα θα μπορούσε να επιφέρει εξοικονομήσεις 2 δισεκατομμυρίων λιρών ετησίως και να μειώσει την εξάρτηση από καθεστώτα όπως η Ρωσία. «Ανησυχώ για την ικανότητα των ανθρώπων να αντέξουν το κόστος των βασικών αγαθών της ζωής», προσθέτει. «Η άποψή μου είναι ότι ο τρόπος επίλυσης του προβλήματος είναι η οικονομική ανάπτυξη.»
Από τότε που ανέλαβε ο Ο’Σέα, οι μετοχές της Centrica έχουν ανέβει περισσότερο από 300%. Το ερώτημα τώρα —για τη χώρα, όχι μόνο για τους μετόχους— είναι αν οι κολοσσιαίες επενδύσεις του στη βρετανική ενέργεια θα αποφέρουν χαμηλότερο κόστος και υψηλότερη ανάπτυξη.
Καθένας από εμάς έχει ένα μερίδιο στην απάντηση.
Από τη Ruth Sunderland
©Associated Newspapers Limited
