Μπορεί να ακούγεται σαν δικαιολογία ότι δεν έχουν πιει πολλά ποτά. Ωστόσο, το σύνδρομο αυτόματης ζύμωσης (ABS), όπου το σώμα παράγει το δικό του αλκοόλ από τροφές στο έντερο, είναι μια πραγματική πάθηση που μπορεί να βλάψει μακροπρόθεσμα την υγεία και να καταστρέψει τις σχέσεις (οι μη διαγνωσμένοι πάσχοντες συχνά χαρακτηρίζονται λανθασμένα ως άτομα με πρόβλημα αλκοολισμού).
Το σύνδρομο -το οποίο πιστεύεται ότι επηρεάζει έναν στους 50.000 ανθρώπους- σημαίνει ότι οι πάσχοντες μπορεί να φαίνονται μεθυσμένοι, να έχουν μπερδεμένη ομιλία και να νιώθουν υπερβολική κόπωση χωρίς να έχουν πιει ούτε μία σταγόνα αλκοόλ.
Το 2024, μια κατηγορία για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ εναντίον ενός άντρα στο Βέλγιο απορρίφθηκε από το δικαστήριο, αφού οι γιατροί προσκόμισαν αποδείξεις ότι είχε μη διαγνωσμένο ABS.
Το ίδιο έτος, μια έκθεση στο «Canadian Medical Association Journal» περιέγραφε την περίπτωση μιας 50χρονης γυναίκας με μη διαγνωσμένο ABS, η οποία παραπονιόταν για μπερδεμένη ομιλία και υπερβολική κόπωση, αλλά την απέρριψαν επτά φορές από το νοσοκομείο, καθώς οι γιατροί επέμεναν ότι ήταν μεθυσμένη.
Τώρα οι επιστήμονες, γράφοντας στο περιοδικό «Nature Microbiology», λένε ότι πιστεύουν πως ανακάλυψαν ένα σημαντικό στοιχείο για την αναζήτηση των αιτιών: συγκεκριμένους τύπους βακτηρίων στο έντερο που, σε ορισμένους ανθρώπους, είναι υπεύθυνοι για την παραγωγή αλκοόλ από τις τροφές που καταναλώνουν.
Και η λύση μπορεί να ακούγεται σχεδόν τόσο απίθανη όσο και το ίδιο το σύνδρομο: η μεταμόσχευση κοπράνων ενός υγιούς ατόμου στο έντερο, για την αύξηση των επιπέδων των «καλών» βακτηρίων και τη μείωση των βακτηρίων που ευθύνονται για τα υψηλά επίπεδα αλκοόλ.
Το ABS, επίσης γνωστό ως σύνδρομο ζύμωσης του εντέρου, εντοπίστηκε για πρώτη φορά από ιατρούς στην Ιαπωνία στις αρχές της δεκαετίας του 1970.
Αναπτύσσεται όταν βακτήρια, μύκητες ή ζυμομύκητες στο έντερο διασπούν υδατάνθρακες από τροφές όπως οι πατάτες, τα ζυμαρικά, το ψωμί και τα φασόλια σε αλκοόλ (δηλαδή αιθανόλη).
Αυτή η διαδικασία συμβαίνει στους περισσότερους από εμάς συνεχώς, αλλά η ποσότητα αλκοόλ που παράγεται από το έντερο είναι πολύ μικρή για να ανιχνευθεί σε ένα τεστ αίματος ή αλκοτέστ – και το σώμα το καθαρίζει χωρίς να προκαλεί συμπτώματα.
Στο ABS, ωστόσο, οι ποσότητες μπορεί να είναι αρκετά σημαντικές ώστε να προκαλέσουν μέθη και, με την πάροδο του χρόνου, ακόμη και να βλάψουν το ήπαρ με τον ίδιο τρόπο που το βλάπτει η κατάχρηση αλκοόλ.
Δεν είναι σαφές γιατί κάποιοι άνθρωποι (ακόμη και μωρά) παθαίνουν ABS και οι περισσότεροι από εμάς όχι.
Υπάρχουν όμως αρκετά πιθανά εκλυτικά αίτια.
Ένα από αυτά είναι η παρατεταμένη χρήση αντιβιοτικών (όπως για τη θεραπεία της ακμής ή των επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος), η οποία μπορεί να διαταράξει τη βακτηριακή ισορροπία του εντέρου, επιτρέποντας στα μικρόβια που απελευθερώνουν αλκοόλ να ευδοκιμήσουν.
Η υιοθέτηση μιας δίαιτας πλούσιας σε υδατάνθρακες μπορεί να αποτελέσει εκλυτικό αίτιο σε ορισμένους ανθρώπους, όπως και σπάνιες γενετικές παραλλαγές που εμποδίζουν το ήπαρ να επεξεργάζεται σωστά το αλκοόλ.
Τα άτομα με διαβήτη διατρέχουν επίσης μεγαλύτερο κίνδυνο, επειδή οι ζυμομύκητες στο έντερο μπορούν να τραφούν από τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να ζυμωθούν σε αλκοόλ.
Η διάγνωση του ABS μπορεί να είναι μια χρονοβόρα διαδικασία που περιλαμβάνει εξετάσεις αλκοόλ στο αίμα μερικές ώρες μετά την κατανάλωση υδατανθράκων ή ζάχαρης, ή εξετάσεις κοπράνων για την ανίχνευση υπερβολικών επιπέδων ζυμομυκήτων.
Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει αντιμυκητιασικά φάρμακα καθώς και την αποφυγή τροφών (όπως οι υδατάνθρακες) που πιστεύεται ότι προκαλούν κρίσεις «μέθης».
Νέοι ένοχοι
Όμως η πιο πρόσφατη έρευνα, που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, εντόπισε νέους ενόχους πίσω από την πάθηση και υπαινίχθηκε μια πιθανή νέα θεραπεία.
Επιστήμονες του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης στη Βοστώνη και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο μελέτησαν 22 εθελοντές με ABS και συνέκριναν τη σύνθεση του μικροβιώματος του εντέρου τους με αυτού των υγιών συνομηλίκων τους αναλύοντας δείγματα κοπράνων.
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ερευνητές παρακολούθησαν επίσης έναν ασθενή ο οποίος υποβλήθηκε σε πειραματική μεταμόσχευση κοπράνων, για να δουν αν αυτό θα μπορούσε να θεραπεύσει το πρόβλημα.
Οι πάσχοντες από ABS είχαν πολύ υψηλότερα επίπεδα των βακτηρίων Escherichia coli και Klebsiella pneumoniae, τα οποία ήταν και τα δύο υπεύθυνα για την παραγωγή αλκοόλ στο έντερο.
Είναι γνωστό εδώ και χρόνια ότι οργανισμοί του εντέρου προκαλούν ABS, αλλά η νέα μελέτη -μία από τις μεγαλύτερες που έχουν διερευνήσει ποτέ το πρόβλημα- είναι η πρώτη που παρέχει αδιάσειστα στοιχεία σχετικά με το ποιοι από αυτούς ευθύνονται.
«Η μελέτη αυτή δείχνει ότι τα βακτήρια Escherichia coli και Klebsiella παράγουν κλινικά σημαντικές ποσότητες αλκοόλ μέσα στο έντερο», λέει η δρ Λίντσεϊ Έντουαρτς, ερευνήτρια που ειδικεύεται στο μικροβίωμα του εντέρου στο King’s College του Λονδίνου.
«Αυτό είναι σημαντικό, διότι δίνει στους ασθενείς την απαραίτητη επιβεβαίωση μιας πάθησης που συχνά απορρίπτεται ή παρεξηγείται».
Μεταμόσχευση
Εδώ, μικροσκοπικά δείγματα κοπράνων από έναν υγιή δότη εισάγονται στο έντερο με τη χρήση ενός καθετήρα που ονομάζεται ενδοσκόπιο, ή καταψύχονται και αποξηραίνονται σε μια κάψουλα που μπορεί να καταποθεί.
Αυτό έχει αποδειχθεί επιτυχές στην καταπολέμηση του Clostridium difficile, μιας λοίμωξης του εντέρου.
Οι μεταμοσχεύσεις κοπράνων διερευνώνται για μια σειρά διαταραχών, όπως φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, ηπατικές νόσοι, τροφικές αλλεργίες και άγχος.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο ασθενής με ABS στον οποίο έγινε μεταμόσχευση κοπράνων δεν παρουσίασε περισσότερες περιόδους «μέθης» κατά τη διάρκεια των 16 μηνών της μελέτης.
Η ομάδα μελετά τώρα άλλους οκτώ εθελοντές.
«Αυτό είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς οι μεταμοσχεύσεις κοπράνων μπορούν να λύσουν ιατρικά μυστήρια και να βελτιώσουν ζωές», λέει η Λίντσεϊ Έντουαρτς.
Από τον
PAT HAGAN
@Associated Newspapers Limited
