Χλιδή, πανέμορφες γυναίκες και πολυτελείς βίλες στο Αλγκάρβε της Πορτογαλίας: Τρεις φίλοι από το πανεπιστήμιο βγάζουν εκατομμύρια πουλώντας δοχεία με υποξείδιο του αζώτου στη Βρετανία. Ωστόσο, στη Βρετανία πωλείται ως ναρκωτικό αέριο γέλιου για πάρτι, γνωστό και ως «hippy crack», η κατάχρηση του οποίου έχει στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες νέους.
Η έρευνά μας εντόπισε τους τρεις άνδρες στις πισίνες τους και αποκαλύπτει πώς οι συνέπειες της νόμιμης δραστηριότητάς τους έχουν προκαλέσει άθελά τους ένα κύμα ναρκωτικών που κατακλύζει τη Βρετανία. Το υποξείδιο του αζώτου, γνωστό για την παραισθησιογόνο δράση του όταν εισπνέεται, χρησιμοποιείται νόμιμα στην εστίαση και στην ιατρική – όμως η κατάχρησή του έχει σοβαρές συνέπειες.
Για τους Ολλανδούς πρώην διοργανωτές κλαμπ Λουτσιάνο Ντε Φρις, Τζέσι βαν ντερ Χάιντε και Νικ Χάουεν, το εμπόριο αυτό απέφερε πωλήσεις 93 εκατ. λιρών και κέρδη 21 εκατ. λιρών μόνο το 2023. Η εταιρεία τους, Ramdon, εξάγει νόμιμα το ναρκωτικό σε δοχεία δύο λίτρων με την επωνυμία «FastGas» σε βρετανούς προμηθευτές στον κλάδο της εστίασης. Με τη σειρά τους, οι προμηθευτές πωλούν τα δοχεία στους καταναλωτές. Όμως, χθες το βράδυ (σ.σ 17/1), μια συντετριμμένη μητέρα που έχασε την κόρη της από μια άγνωστη μάρκα υποξειδίου του αζώτου προειδοποίησε ότι είναι πολύ εύκολο να το αγοράσει κανείς στο διαδίκτυο για να το χρησιμοποιήσει ως ναρκωτικό. Η 55χρονη Σάρον Κουκ, της οποίας η 24χρονη κόρη Έλεν έχασε τη ζωή της από το ναρκωτικό το 2023, απαίτησε από την κυβέρνηση να ελέγξει αυστηρά τη διαθεσιμότητά του στο διαδίκτυο.
Η ίδια δήλωσε: «Πρέπει να εξετάσουν το νομικό παραθυράκι που επιτρέπει την πώληση αυτής της ουσίας δήθεν για μαγειρική χρήση. Γίνεται κατάχρηση και πρέπει να σταματήσει. Είναι αποτρόπαιο να σκέφτεσαι ότι υπάρχουν παιδιά που μπορούν να το παραγγείλουν μέσω διαδικτύου σε μεγάλες ποσότητες». Το τρίο του FastGas άρχισε να πωλεί υποξείδιο του αζώτου ενώ εργαζόταν ως προωθητές κλαμπ στα θέρετρα της Κόστα Μπράβα στην Ισπανία το 2012. Ο πρώην φοιτητής νομικής, κ. Ντε Φρις, δήλωσε στην ολλανδική φοιτητική εφημερίδα Ukrant το 2018 ότι το αέριο γέλιου είναι «μια επιχείρηση που αποφέρει πολλά εκατομμύρια δολάρια». Πρόσθεσε επίσης: «Ο τζίρος μας μεγαλώνει κατά 50% κάθε μήνα… Κινούμαστε με τεράστιο όγκο πωλήσεων».
Η επιχείρησή τους έχει επεκταθεί ραγδαία και η Mail on Sunday εξέτασε δεκάδες έγγραφα από ένα πολύπλοκο δίκτυο εταιρειών συμμετοχών καταχωρημένων σε Πολωνία, Μάλτα και Μαυρίκιο, για να τους εντοπίσει στις πολυτελείς τους κατοικίες κοντά στο Φάρο της Πορτογαλίας.
Το αέριο γέλιου, το οποίο μεταφέρεται σε μπαλόνια και εισπνέεται, ποινικοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2023. Έκτοτε, η μάρκα FastGas δραστηριοποιείται μόνο στο χονδρικό εμπόριο προς πωλητές στο Ηνωμένο Βασίλειο και δεν πραγματοποιεί απευθείας πωλήσεις προς καταναλωτές. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε προϊόντα όπως η κρέμα γάλακτος και τα κοκτέιλ με αφρό.
Όμως η Mail on Sunday κατάφερε να αγοράσει το FastGas από αρκετές βρετανικές ιστοσελίδες που υπόσχονταν παράδοση την επόμενη μέρα, απλώς τσεκάροντας ένα κουτάκι που δήλωνε ότι η αγορά προοριζόταν για χρήση στην εστίαση. Ένας πωλητής, ο 31χρονος Μουχάμαντ Ιφτικάρ, ο οποίος διευθύνει την επιχείρηση πώλησης αερίου γέλιου πάνω από ένα μαγαζί με τηγανητά κοτόπουλα στο Ρόμφορντ, ανατολικά του Λονδίνου, αναφέρει στον ιστότοπό του ότι το αέριο «μπορεί να προκαλέσει αισθήματα ευφορίας, ζαλάδας και ανεξέλεγκτου γέλιου». Μιλώντας σε μια μυστική δημοσιογράφο που προσποιήθηκε ότι ήθελε να αγοράσει αέριο γέλιου «για ένα πάρτι» χωρίς να το μάθουν οι γονείς της, ο κ. Ιφτικάρ είπε ότι μπορούσε να κανονίσει την παράδοση ώστε να το παραλάβει από ένα σημείο παραλαβής. Δεν απάντησε στα επανειλημμένα αιτήματα της Mail on Sunday για σχολιασμό.
Υπάρχει ανησυχία ότι ορισμένοι πωλητές του FastGas ενδέχεται να κατασκευάζουν πλαστά δοχεία και να αντιγράφουν την ετικέτα του, λόγω της δημοτικότητας της μάρκας. Οι γιατροί προειδοποιούν για μια «επιδημία» σοβαρών επιπλοκών από την κατάχρηση,και ορισμένοι οργανισμοί του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) αναφέρουν αύξηση των νοσηλειών τα τελευταία χρόνια.
Μεταξύ 2001 και 2020, στην Αγγλία και την Ουαλία σημειώθηκαν 716 θάνατοι που σχετίζονταν με το «hippy crack» – κατά μέσο όρο 36 ανά έτος. Η κόρη της κυρίας Κουκ, Έλεν, φοιτήτρια από το Μπάκιγχαμσαϊρ, πέθανε μετά από την εισπνοή τριών μεγάλων δοχείων την ημέρα. Τις εβδομάδες πριν από το θάνατό της, δεν μπορούσε να περπατήσει ούτε να πάει στην τουαλέτα, αφού έκαψε τα πόδια της με ένα δοχείο και κατέληξε κλινήρης. Ο 28χρονος Κόνορ Γουίλτον από το Ντέρμπισαϊρ νοσηλεύτηκε για τρεις μήνες το 2022, μετά από ανεπανόρθωτη βλάβη στα νεύρα που υπέστη από την εισπνοή σχεδόν 500 μπαλονιών αερίου γέλιου κάθε Σαββατοκύριακο – μια συνήθεια που είχε ξεκινήσει ως έφηβος. Το σώμα του υπέφερε από έλλειψη οξυγόνου λόγω του φαρμάκου και τώρα πρέπει να χρησιμοποιεί αναπηρικό καροτσάκι.
Το «Hippy crack» συνδέεται επίσης με περιπτώσεις επικίνδυνης οδήγησης. Ο 19χρονος Τόμας Τζόνσον καταδικάστηκε σε φυλάκιση άνω των εννέα ετών τον Δεκέμβριο του 2024 για τον θάνατο τριών εφήβων φίλων του, επιβατών σε ένα αυτοκίνητο που συνετρίβη με ταχύτητα 160 χλμ/ώρα στο Οξφόρδσαϊρ, ενώ ο ίδιος ήταν υπό την επήρεια ναρκωτικών. Είναι άγνωστο αν κάποιος από αυτούς τους θανάτους συνδέεται συγκεκριμένα με το FastGas. Φωτογραφίες που τραβήχτηκαν μετά τα τέσσερα τελευταία καρναβάλια του Νότινγκ Χιλ στο Λονδρέζικο δείχνουν κάδους γεμάτους με δοχεία υποξειδίου του αζώτου , τα οποία σχεδόν όλα φέρουν την ετικέτα FastGas, αν και δεν είναι σαφές αν αυτά ήταν γνήσια προϊόντα της εταιρείας.
Ακολουθώντας τα νήματα ενός πολύπλοκου δικτύου ξένων εταιρειών, η Mail on Sunday αποκάλυψε ότι οι πραγματικοί ιδιοκτήτες της FastGas είναι οι τρεις Ολλανδοί φίλοι που γνωρίστηκαν στο πανεπιστήμιο. Ο κύριος ντε Φρις, κύριος μέτοχος, αποκαλεί τον εαυτό του «κατά συρροή επιχειρηματία», ο οποίος είναι «παθιασμένος με τη φιλανθρωπία». Ζει με τη σύντροφό του σε μια τεράστια έκταση λίγο έξω από την Ταβίρα, στο ανατολικό Αλγκάρβε. Όταν η εφημερίδα επισκέφθηκε τον χώρο στα τέλη του περασμένου έτους, γίνονταν σημαντικές εργασίες επέκτασης. Η κατοικία του δεσπόζει πάνω από χωράφια με εσπεριδοειδή και ελαιώνες, ενώ διαθέτει φάρμα με χοίρους, αγελάδες και κοτόπουλα Ο Τζέσι βαν ντερ Χάιντε, φίλος και συνιδιοκτήτης της μάρκας, ζει σε μια πολυτελή τριώροφη βίλα με μεγάλη πισίνα σε λόφο του Λούλε. Όταν η Mail on Sunday τον επισκέφθηκε, οι γείτονες είπαν ότι έλειπε για μήνα του μέλιτος. Σημείωσαν επίσης ότι δεν γνώριζαν πώς ο κ. βαν ντερ Χάιντε είχε αποκτήσει την περιουσία του.
Στην ιστοσελίδα του αναφέρεται ότι ασχολείται με «την ανάπτυξή προϊόντων στον τομέα της εστίασης». Πιο δυτικά, κατά μήκος της ακτής, ο τρίτος συνέταιρος Νικ Χάουεν κατοικεί σε ένα νεόκτιστο διαμέρισμα σε εύπορη συνοικία της Αλμπουφέιρα, με θέα σε μια τεράστια πισίνα περιτριγυρισμένη από φοίνικες. Και αυτός διαθέτει μια εντυπωσιακή ιστοσελίδα που αναδεικνύει τις επιτυχίες του στον «κλάδο της εστίασης» και στον «κλάδο των βιομηχανικών αερίων». Εκπρόσωπος της Ramdon δήλωσε: «Τα προϊόντα μας πωλούνται μόνο σε επαληθευμένους και εξουσιοδοτημένους εμπορικούς πελάτες (όχι σε ιδιώτες). Τα προϊόντα και οι πωλήσεις μας συμμορφώνονται με όλους τους σχετικούς τοπικούς νόμους. Διαθέτουμε ένα αυστηρό πλαίσιο συμμόρφωσης για όλα τα προϊόντα μας. Καταδικάζουμε την ακατάλληλη χρήση των προϊόντων μας και διαθέτουμε ολοκληρωμένες διαδικασίες για να διασφαλίσουμε ότι δεν πωλούνται με παραπλανητικό τρόπο. Γνωρίζουμε επίσης την ύπαρξη παράνομων απομιμήσεων που έχουν σχεδιαστεί για να μιμούνται πιστά τα προϊόντα μας». «Προσπαθούμε συνεχώς να αποτρέψουμε τέτοιες πρακτικές, μεταξύ άλλων με σημαντικές επενδύσεις σε συγκεκριμένα στοιχεία επωνυμίας που δυσχεραίνουν την παραγωγή απομιμήσεων, καθώς και με τη λήψη νομικών μέτρων, όπου είναι δυνατόν, κατά των υπευθύνων».
Από την Daisy Graham-Brown (στο Αλγκάρβε) και τον Jacob Dirnhuber (στο Λονδίνο)
@Associated Newspapers Limited
