Τετάρτη βράδυ ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε την απειλή του για εισβολή στη Γροιλανδία, ύστερα από μια έντονη διαμάχη με τη Βρετανία και άλλους συμμάχους του ΝΑΤΟ. Έπειτα από συνομιλίες με τον επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι συμφώνησε στο «πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας» σχετικά με τον έλεγχο του νησιού της Αρκτικής, το οποίο, όπως ισχυρίζεται, είναι ζωτικής σημασίας για την αμερικανική ασφάλεια.
Ο κ. Τραμπ πρόσθεσε ότι αναστέλλει τα σχέδια επιβολής δασμών στη Βρετανία και σε άλλες χώρες που αντιτίθενται στην απόκτηση της Γροιλανδίας. Οι αγορές στις ΗΠΑ ανέκαμψαν κατόπιν της ανακοίνωσής του, έχοντας ήδη σημειώσει άνοδο μετά την προηγούμενη δήλωσή του ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία για να καταλάβει το «μεγάλο, όμορφο κομμάτι πάγου».
Και η «Daily Mail» αποκαλύπτει ότι ο Τραμπ σχεδίαζε να προσφέρει στους κατοίκους της Γροιλανδίας (πληθυσμός 57.000) 1.000.000 δολάρια στον καθένα, αν ψήφιζαν υπέρ της ένταξης στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δεν υπήρχαν πολλές λεπτομέρειες για τη συμφωνία, αλλά ο κ. Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Πρόκειται για την ιδανική μακροπρόθεσμη συμφωνία». Όταν ρωτήθηκε για πόσο καιρό, απάντησε: «Για πάντα. Δεν υπάρχει χρονικό όριο. Μια συμφωνία που θα ισχύει για πάντα». Νωρίτερα είχε γράψει στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social: «Βάσει μιας πολύ παραγωγικής συνάντησης που είχα με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, διαμορφώσαμε το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας σχετικά με τη Γροιλανδία και, ουσιαστικά, ολόκληρη την περιοχή της Αρκτικής. Η λύση αυτή, αν υλοποιηθεί, θα είναι εξαιρετική για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και για όλα τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ».
ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ
Ωστόσο, ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, επανέλαβε προχθές το βράδυ ότι η Κοπεγχάγη θα διατηρήσει την κυριότητα της Γροιλανδίας, παρά το αίτημα του κ. Τραμπ για διαπραγματεύσεις σχετικά με την «απόκτησή» της. «Δεν υπάρχει πιθανότητα οι ΗΠΑ να αποκτήσουν την κυριαρχία της Γροιλανδίας. Υπάρχει μια ξεκάθαρη κόκκινη γραμμή», δήλωσε ο κ. Ράσμουσεν στον εθνικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα DR.
Η προφανής υποχώρηση του κ. Τραμπ όσον αφορά την επιβολή δασμών λόγω της διαμάχης για τη Γροιλανδία θα δώσει τροφή στους επικριτές, που επινόησαν τον όρο TACO – συντομογραφία του Trump Always Chickens Out (Ο Τραμπ πάντα δειλιάζει). Η διαμάχη που εξελίχθηκε τις τελευταίες δύο εβδομάδες έθεσε σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την επιβίωση του ΝΑΤΟ και χθες οδήγησε σε κρίση τις «ειδικές σχέσεις» της Βρετανίας με τις ΗΠΑ. Κατά τη διάρκεια μιας ασαφούς ομιλίας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο κ. Τραμπ προσπάθησε πολλές φορές να υποτιμήσει τους συμμάχους του.
Αναφερόμενος στον ρόλο της Αμερικής στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δήλωσε στο ευρωπαϊκό του ακροατήριο: «Χωρίς εμάς, όλοι θα μιλούσατε γερμανικά, και ίσως λίγα ιαπωνικά».
ΣΚΛΗΡΕΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ
Η Γαλλία, ο Καναδάς και ακόμη και η ουδέτερη Ελβετία, η χώρα που φιλοξένησε τη σύνοδο κορυφής, δέχθηκαν σκληρές επιθέσεις. Ωστόσο, η Βρετανία δέχτηκε πολλές επιθέσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας, με τον Λευκό Οίκο να εντείνει τις επικρίσεις του για την αμφιλεγόμενη απόφαση του Εργατικού Κόμματος να παραχωρήσει τις νήσους Τσάγκος στον Μαυρίκιο έναντι 30 δισεκατομμυρίων λιρών.
Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, υπογράμμισε ότι το ζήτημα αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στην ακύρωση της εμπορικής συμφωνίας του Κιρ Στάρμερ με τις ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο «μας απογοητεύει» και προειδοποιώντας ότι αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει «δυσλειτουργίες» στις οικονομικές σχέσεις. Επίσης, ο κ. Τραμπ επέκρινε σφοδρά την προσέγγιση του Εργατικού Κόμματος για το «Net Zero», λέγοντας ότι ο έκτακτος φόρος της κυβέρνησης επί του πετρελαίου της Βόρειας Θάλασσας οδηγεί σε «καταστροφικά υψηλές» τιμές ενέργειας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αργότερα ο πρόεδρος δήλωσε ότι «θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες» στη Βρετανία και την Ευρώπη, εκτός αν περιορίσουν τη μετανάστευση και σταματήσουν την προώθηση της πράσινης ενέργειας. «Πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο που λειτουργούν», είπε. «Αν δεν γίνουν αλλαγές στα θέματα μετανάστευσης και ενέργειας, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες».
«ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΟΚΥΨΕΙ»
Ο σερ Κιρ, ο οποίος κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια για να κατευνάσει τον κ. Τραμπ κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της θητείας του, αντέδρασε χθες για πρώτη φορά, δηλώνοντας ότι δεν θα «υποκύψει» στις πιέσεις του Λευκού Οίκου να αποσύρει την υποστήριξή του προς τη Γροιλανδία. Στο κοινοβούλιο, ο πρωθυπουργός δήλωσε: «Ούτε εγώ ούτε η Βρετανία θα υποχωρήσουμε από τις αρχές και τις αξίες μας σχετικά με το μέλλον της Γροιλανδίας υπό την απειλή δασμών, και αυτή είναι η ξεκάθαρη θέση μου».
Σε μια νέα ρήξη στις σχέσεις, το Γραφείο του Πρωθυπουργού (Νο 10) προειδοποίησε ότι ο πρωθυπουργός ενδέχεται να αρνηθεί να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο της Ειρήνης» του Τραμπ, αν δεν αποσυρθεί η πρόσκληση προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Η Κέμι Μπάντενοχ υποστήριξε τη στάση του σερ Κιρ σχετικά με τη Γροιλανδία, αλλά δήλωσε ότι θα πρέπει να εγκαταλείψει το σχέδιο παράδοσης των νήσων Τσάγκος, στις οποίες βρίσκεται η ζωτικής σημασίας στρατιωτική βάση του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ντιέγκο Γκαρσία.
Η Ντάουνινγκ Στριτ επιμένει ότι η συμφωνία -η οποία προβλέπει την καταβολή από το Ηνωμένο Βασίλειο έως και 35 δισεκατομμυρίων λιρών για μια 99ετή μίσθωση του Ντιέγκο Γκαρσία- θα προχωρήσει κανονικά. Ωστόσο, η συνθήκη με τον Μαυρίκιο δεν έχει ακόμη επικυρωθεί από το κοινοβούλιο και ενδέχεται να ακυρωθεί, αν ο κ. Τραμπ εντείνει την αντίθεσή του.
«ΕΝΑ ΚΟΜΜΑΤΙ ΠΑΓΟΥ»
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του προς τους παγκόσμιους ηγέτες στο Νταβός, ο κ. Τραμπ φάνηκε επανειλημμένα να συγχέει τη Γροιλανδία και την Ισλανδία. Επέμεινε ότι μόνο οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προστατεύσουν τη Γροιλανδία από ενδεχόμενες απειλές. «Το μόνο που ζητάω είναι ένα κομμάτι πάγου – κρύο και σε πολύ κακή θέση», ανέφερε. «Είναι ένα πολύ μικρό αίτημα, αν σκεφτούμε τι έχουμε προσφέρει (στο ΝΑΤΟ) εδώ και δεκαετίες».
Αγνοώντας την αντίδραση των συμμάχων μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, ο κ. Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η Αμερική «δεν έλαβε ποτέ τίποτα από το ΝΑΤΟ», παρά μόνο τον θάνατο Βρετανών και Δανών στρατιωτών που πολέμησαν για την απελευθέρωση του Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν. Ο Νάιτζελ Φάρατζ, ηγέτης του Reform UK, που θα μιλούσε σήμερα στο φόρουμ, απέρριψε τον ισχυρισμό, τονίζοντας ότι η Βρετανία έχει ήδη συνεισφέρει πολύ περισσότερο από το δίκαιο μερίδιό της στο ΝΑΤΟ.
Ο Λίντσεϊ Γκράχαμ, Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής και σύμμαχος του Τραμπ, χαιρέτισε την απόφαση του προέδρου να αποσύρει τη χρήση βίας όσον αφορά τη Γροιλανδία. «Του μίλησα και του είπα ότι δεν υπάρχουν πολλές ψήφοι στη Γερουσία υπέρ της ιδέας της κατάληψης της Γροιλανδίας με τη βία, καθώς μια τέτοια κίνηση θα οδηγήσει σε χάος», δήλωσε ο κ. Γκράχαμ.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι ο κ. Τραμπ είχε παρουσιάσει ένα «πολύ καλό επιχείρημα» σχετικά με το για ποιον λόγο οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν το νησί και προέτρεψε το ΝΑΤΟ «να βρει έναν έντιμο και νόμιμο τρόπο για να βοηθήσει τον πρόεδρο Τραμπ να το αποκτήσει».
Από τον Jason Groves στο Λονδίνο και τον John-Paul Ford Rojas στο Νταβός, @Associated Newspapers Limited
Εφημερίδα Απογευματινή
