Πρόκειται για ένα από τα πιο αναμενόμενα γεγονότα στον τομέα του λιανικού εμπορίου εδώ και καιρό. Τον επόμενο μήνα θα πραγματοποιηθεί η επίσημη κυκλοφορία στο Ηνωμένο Βασίλειο της Joybuy, της αποκλειστικά διαδικτυακής μάρκας του κινεζικού γίγαντα του ηλεκτρονικού εμπορίου, JD.com. Η πλατφόρμα θα διαθέτει περισσότερα από 100.000 προϊόντα, από smartphone έως μωρομάντηλα, κονσέρβες ντομάτας έως πατατάκια με γεύση κίμτσι.
Η JD.com, η οποία δεν συνδέεται με την JD Sports, είναι η μεγαλύτερη εταιρεία λιανικής πώλησης με βάση τα έσοδα στην Κίνα και η αξία της ανέρχεται σε 250 δισεκατομμύρια λίρες στο χρηματιστήριο Nasdaq. Στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη συνεργαστεί με την Morrisons για την πώληση προϊόντων με την επωνυμία του σούπερ μάρκετ σε μια συμφωνία χονδρικής πώλησης παρόμοια με τη συνεργασία της Marks & Spencer με την Ocado.
Ωστόσο, ο πραγματικός στόχος της είναι η Amazon, ο πολύ μεγαλύτερος ανταγωνιστής της JD.com, η οποία κυριαρχεί στον τομέα των ηλεκτρονικών αγορών και την περασμένη εβδομάδα ξεπέρασε την WalMart ως η μεγαλύτερη εταιρεία λιανικής πώλησης στον κόσμο με βάση τα έσοδα.
Ο ιδρυτής, Λιου Τσιάνγκντονγκ, γνωστός και ως Ρίτσαρντ Λιου, συχνά αποκαλείται «ο Τζεφ Μπέζος της Κίνας» λόγω της ομοιότητάς του με τον ομόλογό του στην Amazon. Παρά την παραίτησή του από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου το 2022, σύμφωνα με πληροφορίες εξακολουθεί να διευθύνει την εταιρεία με έδρα το Πεκίνο από το Λονδίνο, όπου επιβλέπει τις προετοιμασίες για την έναρξη λειτουργίας ως εκτελεστικός πρόεδρος. Το πλάνο αυτό περιλαμβάνει την πρόσληψη περισσότερων από χιλίων υπαλλήλων, μεταξύ των οποίων και του βετεράνου του λιανικού εμπορίου, Μάθιου Νομπς, ως διευθύνοντος συμβούλου, καθώς και την αγορά μιας σειράς αποθηκών και εγκαταστάσεων για τη δημιουργία ενός δικτύου διανομής με παράδοση την επόμενη μέρα – και σε ορισμένες περιοχές την ίδια μέρα.
Το επιχειρηματικό μοντέλο της διαφέρει από αυτό των αμφιλεγόμενων κινεζικών αλυσίδων γρήγορης μόδας Shein και Temu, οι οποίες προμηθεύονται τα προϊόντα τους κυρίως από την Κίνα και είναι γνωστές για την παραγωγή μεγάλου όγκου προϊόντων σε πολύ χαμηλό κόστος. Αντίθετα, η JD.com αξιοποιεί τις μακροχρόνιες σχέσεις της με μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες τροφίμων και γενικών εμπορευμάτων, όπως η Unilever, η Diageo και η L’Oreal, εφοδιάζοντάς τις αποθήκες της με τα προϊόντα τους. Αυτό σημαίνει ότι η Joybuy αναλαμβάνει τον κίνδυνο αποθεμάτων που συνεπάγεται η διατήρηση όλων αυτών των προϊόντων. Όμως, παράλληλα, έχει τον έλεγχο της δικής της εφοδιαστικής αλυσίδας και της logistics, παρακάμπτοντας τους δαπανηρούς μεσάζοντες.
Ωστόσο, η πολύκροτη εισαγωγή της εταιρείας στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη κινδυνεύει να επηρεαστεί αρνητικά από την ξαφνική δημοσιότητα που έλαβε ένα από τα ανώτερα στελέχη της JD.com.
Η Αμάντα Θερσκ, διευθύνουσα σύμβουλος της JD.com και επικεφαλής της διεθνούς επιχειρηματικής ανάπτυξης, φέρεται ότι έχει εμπλακεί στενά σε μια πιθανή προσπάθεια της κινεζικής εταιρείας να αποκτήσει τη βρετανική εταιρεία λιανικής πώλησης ηλεκτρικών ειδών, Currys, το 2024. Ωστόσο, είναι περισσότερο γνωστή ως στενή συνεργάτιδα του Άντριου Μάουντμπατεν-Ουίνδσορ, του πρώην πρίγκιπα που συνελήφθη την προηγούμενη εβδομάδα ως ύποπτος για παράβαση καθήκοντος σε δημόσιο αξίωμα, πριν αφεθεί ελεύθερος καθώς συνεχίζονται οι έρευνες. Αφού εντάχθηκε στο γραφείο του πρίγκιπα το 2004, υπηρέτησε στον βασιλικό οίκο για 16 χρόνια, ενώ έγινε προσωπική γραμματέας του το 2012. Ως έμπιστη σύμβουλός του, επικοινωνούσε με τον καταδικασμένο για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών Τζέφρι Έπσταϊν, οργανώνοντας συναντήσεις και προσκαλώντας τον στο πάρτι για τα 50ά γενέθλια του Άντριου, χρόνια μετά την καταδίκη του.
Η Θερσκ αναφέρεται 64 φορές στα σοκαριστικά αρχεία Έπσταϊν που δημοσίευσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, τα οποία τώρα μελετώνται διεξοδικά από εννέα αστυνομικές δυνάμεις του Ηνωμένου Βασιλείου που ερευνούν καταγγελίες για σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων, διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών και ιστορικές κακοποιήσεις. Σε ηλεκτρονικό μήνυμα του Φεβρουαρίου 2010, ο Άντριου φαίνεται να έστειλε στον χρηματοδότη φίλο του, Τζόναθαν Ρόουλαντ, ένα απόρρητο ενημερωτικό σημείωμα του Υπουργείου Οικονομικών σχετικά με την οικονομική κρίση που πλήττει την Ισλανδία. Εκείνη την εποχή, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισλανδία βρισκόταν σε διπλωματική διαμάχη σχετικά με τις καταθέσεις Βρετανών αποταμιευτών που χάθηκαν σε ισλανδικές τράπεζες μετά την οικονομική κρίση του 2008.
Ο Άντριου ζήτησε από τη Θερσκ, την τότε αναπληρώτρια ιδιωτική γραμματέα του, να ζητήσει ενημέρωση από το Υπουργείο Οικονομικών. Στις 8 Φεβρουαρίου 2010, έγραψε στον Μάικλ Έλαμ, γενικό διευθυντή διεθνούς χρηματοοικονομικής του Υπουργείου Οικονομικών: «Ο Δούκας του Γιορκ συναντήθηκε με τον Πρωθυπουργό της Ισλανδίας στο Νταβός και θα ήθελε πολύ να ενημερωθεί για την τελευταία θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ισλανδίας σχετικά με το θέμα των καταθέσεων και του συστήματος καταθέσεων». Όταν ένας υπάλληλος του Υπουργείου Οικονομικών απάντησε με ένα σημείωμα, το προώθησε στον Άντριου, ο οποίος το έδωσε στον Ρόουλαντ, η τράπεζα του οποίου είχε αγοράσει κεφάλαια από έναν χρεοκοπημένο ισλανδικό δανειστή ένα χρόνο πριν.
Ο Άντριου του είπε: «Σας το διαβιβάζω για σχόλια και ενδεχομένως κάποια πρόταση ή λύση; Η Αμάντα λαμβάνει μηνύματα ότι πρέπει να αφήσουμε τη δημοκρατική διαδικασία να εξελιχθεί πριν κάνετε την κίνησή σας. Σας ενδιαφέρει το θέμα; A.»
Μια έρευνα το 2019 αποκάλυψε επίσης ότι η Θερσκ προώθησε στον Ρόουλαντ ένα τηλεγράφημα του Υπουργείου Εξωτερικών που περιλάμβανε λεπτομέρειες συζητήσεων μεταξύ του Άντριου, ο οποίος τότε ήταν απεσταλμένος εμπορίου της Βρετανίας, και κορυφαίων Κινέζων πολιτικών. Το τηλεγράφημα είχε την ένδειξη «ευαίσθητο» και προοριζόταν για κυβερνητικούς αξιωματούχους. Ο Ρόουλαντ συνόδευε τον Άντριου σε αποστολή στην Κίνα το 2010, χρηματοδοτούμενη από τους φορολογούμενους, και εκμεταλλεύτηκε την πρόσβασή του για να εξασφαλίσει πελάτες για την Banque Havilland, μια ιδιωτική τράπεζα του Ρόουλαντ.
Διαρρεύσαντα έγγραφα αποκαλύπτουν πώς, μετά την τριήμερη επίσκεψη, η Θερσκ προώθησε στον Ρόουλαντ ένα τηλεγράφημα που είχε συντάξει ο Σεμπάστιαν Γουντ, πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κίνα. Ο Γουντ είχε στείλει το τηλεγράφημα σχεδόν ένα μήνα νωρίτερα στο Λονδίνο μέσω του ασφαλούς συστήματος του Υπουργείου Εξωτερικών. Το τηλεγράφημα περιέγραφε αναλυτικά τις δια ζώσης συνομιλίες κατά την εμπορική επίσκεψη με τον Ουάν Τσισάν, αντιπρόεδρο της Κίνας, και τον Τσεν Ντέμινγκ, υπουργό Εμπορίου. Η Θερσκ ρωτήθηκε αν ήταν σωστό να προωθήσει το τηλεγράφημα του Υπουργείου Εξωτερικών στον Ρόουλαντ. Δεν έχει απαντήσει ακόμη.
Ως έμπιστη συνεργάτιδα του πρίγκιπα, η Θερσκ, απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, ανέλαβε αργότερα τη διαχείριση του εγχειρήματος Pitch@Palace του Άντριου — μιας παρουσίασης τύπου Dragons’ Den για ανερχόμενους επιχειρηματίες. Ο ρόλος της περιελάμβανε τη διοίκηση του διεθνούς σκέλους του προγράμματος για περισσότερα από τρία χρόνια από το 2017, καθώς και την ανάπτυξη υψηλού επιπέδου επιχειρηματικών επαφών στην Κίνα.
Όμως έχασε τη θέση της ως έμπιστη προσωπική γραμματέας του Άντριου το 2019, μετά τη καταστροφική συνέντευξη στο Newsnight, για την οποία την κατηγόρησαν ότι την οργάνωσε.
Η Θερσκ, την οποία υποδύθηκαν η Κίλι Χοουζ στην ταινία του Netflix Scoop και η Τζοάνα Σκάνλαν στο δράμα του Amazon A Very Royal Scandal, παραιτήθηκε από τη θέση της επικεφαλής του Pitch@Palace ένα χρόνο αργότερα, πριν ενταχθεί στη JD.com, σύμφωνα με το προφίλ της στο LinkedIn.
Πηγές της JD.com αναφέρουν ότι η συμμετοχή της στην έναρξη λειτουργίας της Joybuy στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι μόνο έμμεση. Ωστόσο, η χρονική στιγμή της σύλληψης του Άντριου και η ανανεωμένη προσοχή στην προηγούμενη καριέρα της ως η πιο πιστή βοηθός του είναι ατυχής. Το κατά πόσο οι αποκαλύψεις για τις ιστορικές σχέσεις της Θερσκ με τον πρώην πρίγκιπα θα επηρεάσουν τους εν δυνάμει πελάτες μένει να φανεί. Στο μεταξύ, η JD.com προχωρά κανονικά με την εισαγωγή της Joybuy στη βρετανική αγορά.
Εκπρόσωπος της JD.com δήλωσε: «Ανυπομονούμε να εγκαινιάσσουμε τη Joybuy στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη, προσφέροντας στους πελάτες μας προϊόντα και μάρκες υψηλής ποιότητας σε εξαιρετικές τιμές, με παράδοση την ίδια ή την επόμενη μέρα».
Από τον Patrick Tooher/ ©Associated Newspapers Limited
