Σάββατο πρωί, στην οδό Παστέρ στο κέντρο της Τεχεράνης. Μέσα σε ένα τεράστιο περιφραγμένο συγκρότημα βρίσκεται το Beit Rahbari (ο «Οίκος της Ηγεσίας»), η θωρακισμένη και δαιδαλώδης κατοικία του γηράσκοντα ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Χαμενεΐ.
Σε κοντινή απόσταση βρίσκονται το προεδρικό παλάτι και αρκετές βασικές εγκαταστάσεις των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), απ’ όπου η καταπιεστική ηγεσία διεξάγει τις επιχειρήσεις της. Οι φρουροί στέκονται άπραγοι στα πόστα τους. Αφίσες του γενειοφόρου κληρικού ανεμίζουν πάνω σε κτίρια και φανοστάτες. Η κίνηση στους δρόμους είναι αργή, αλλά επιθετική.
Μοιάζει να είναι μια μέρα όπως όλες οι άλλες. Όμως, εν αγνοία όσων βρίσκονται μέσα στο συγκρότημα, αυτό το φρούριο γραφειοκρατικής και θρησκευτικής βαναυσότητας έχει παραβιαστεί εδώ και καιρό. Εχθρικοί πράκτορες παραμονεύουν στους διαδρόμους, χειριστές διαβάζουν υποκλαπείσες επικοινωνίες και αλγόριθμοι που έχουν σχεδιαστεί από το Ισραήλ σαρώνουν τα δεδομένα που μεταδίδονται από τα κινητά τηλέφωνα και άλλες συσκευές του καθεστώτος.
Στις 8:10 π.μ. τοπική ώρα, ξεκινούν συντονισμένες επιθέσεις από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, με καταστροφικές συνέπειες. Εκρήξεις ακούγονται σε όλη την πρωτεύουσα. Τα κτίρια εξαφανίζονται μέσα στη φωτιά και τη σκόνη. Στήλες μαύρου καπνού υψώνονται προς τον ουρανό.
Μέσα σε πέντε λεπτά, ο Αγιατολάχ κείτεται νεκρός, θύμα ακραίας βίας σαν αυτή που άσκησε και ο ίδιος σε τόσους πολλούς αθώους κατά τη διάρκεια της ζωής του: Θεία δίκη που επήλθε με τη μορφή ενός εκρηκτικού χτυπήματος. Δίπλα του βρίσκονται τα πτώματα πολλών συνεργατών του στα εγκλήματα που διέπραξε: του αρχηγού των Φρουρών της Επανάστασης, του Υπουργού Άμυνας του καθεστώτος και του γραμματέα του Συμβουλίου Άμυνας του Ιράν (ο οποίος είχε επιβιώσει από προηγούμενη ισραηλινή επίθεση το 2025 αφού ανασύρθηκε από τα ερείπια). Χίλια μίλια μακριά στην Ιερουσαλήμ, ο Βενιαμίν Νετανιάχου βλέπει μια εικόνα της σορού του Χαμενεΐ. Η αποστολή, ή τουλάχιστον το πρώτο μέρος αυτής, εξετελέσθη.
Εδώ, συνθέτω τη λογική, τη χρονολογία και μερικά από τα μυστικά της επιχείρησης για την εξουδετέρωση του ογδοντάχρονου μαζικού δολοφόνου και μπορώ να αποκαλύψω αναλυτικά για πρώτη φορά πόσο βαθιά έχουν διεισδύσει οι κατάσκοποι του Ισραήλ στις υπηρεσίες ασφαλείας και στην ίδια την κυβέρνηση του Ιράν. Όπως μου είπε ένας πρώην
Ισραηλινός αξιωματούχος άμυνας αυτή την εβδομάδα: «Οι πληροφορίες που χρησιμοποιούνται σε αυτές τις επιχειρήσεις βρίσκονται σε άλλο επίπεδο. Η χρήση της πλέον σύγχρονης τεχνολογίας για την επεξεργασία δεδομένων και οπτικού υλικού σε συνδυασμό με τα πρωτοφανή επίπεδα “humint” [είδος κατασκοπείας όπου συλλέγονται κρυφά πληροφορίες από ανθρώπους πράκτορες] οδήγησαν σε αυτό το απίστευτο κατόρθωμα. Πρόκειται για μια επιχείρηση πολλών υπηρεσιών, πολλών χωρών και πολλών επιπέδων: η πολυπλοκότητά της είναι πραγματικά εντυπωσιακή».
Η αλήθεια είναι ότι οι Ισραηλινοί, με τη βοήθεια της Αμερικής, έκαναν κάτι που κανείς δεν φαίνεται να κατανοεί πλήρως.
Έχουν δημιουργήσει τα θεμέλια ενός νέου είδους πολέμου: Έναν συνδυασμό κυβερνοπολέμου, παρακολούθησης και ανθρώπινης κατασκοπείας με τόσο απρόσκοπτο τρόπο ώστε, όταν πέσουν οι βόμβες, οι συνθήκες για νίκη στη μάχη να έχουν ενδεχομένως εξασφαλιστεί ήδη.
Οι πύραυλοι το Σαββατοκύριακο ήταν απλώς το ορατό τέλος μιας πολύ βαθύτερης και πιο σύνθετης επιχείρησης. Χρόνια παραβίασης καμερών, υποκλοπών σημάτων, ανθρώπινων πηγών και αναλύσεων από μηχανές κατάφεραν να κατέστησαν δυνατή τη χαρτογράφηση της εσωτερικής λειτουργίας, – μέχρι και σε επίπεδο μεμονωμένων οδηγών, φρουρών, ακόμη και των θέσεων στάθμευσής τους – ενός από τα πιο παρανοϊκά και αυστηρά φυλασσόμενα καθεστώτα στον κόσμο. Και το κατάφεραν με τον εξής τρόπο. Τα ρολόγια στην Ουάσινγκτον είναι οκτώμισι ώρες πίσω από την ώρα της Τεχεράνης. Ο Τραμπ ενέκρινε την επίθεση την προηγούμενη ημέρα, στις 3:38 μ.μ. (Ανατολική ζώνη ώρας) στις 27 Φεβρουαρίου. Το μήνυμά του προς τους διοικητές του ήταν σύντομο: «Η επιχείρηση “Επική Οργή” έχει εγκριθεί. Δεν θα κάνουμε πίσω. Καλή τύχη».
Στο Ισραήλ, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των Δυνάμεων Άμυνας και οι ανώτεροι αξιωματικοί του πέρασαν το βράδυ της Παρασκευής στο σπίτι τους για το Εβραϊκό Σάββατο σαν να ήταν όλα φυσιολογικά. Δεν υπήρχε τίποτα που να υποδείκνυε στους Ιρανούς κατασκόπους ότι μια επίθεση ήταν επικείμενη.
Τα ξημερώματα, ισραηλινά F-15 απογειώθηκαν και στη συνέχεια απομακρύνθηκαν από το Ιράν. Μακριά από την εμβέλεια των ιρανικών ραντάρ, εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους που είναι γνωστοί ως «Black Sparrows». Αρχικά είχαν σχεδιαστεί ως προσομοιωτές στόχων για τη δοκιμή του φημισμένου συστήματος πυραυλικής άμυνας «Arrow» του Ισραήλ (ένα από τα τέσσερα γνωστά συστήματα, μαζί με τα «Iron Dome», «David’s Sling» και «Thaad»), τα όπλα είχαν μετατραπεί σε επιθετικά πυρομαχικά. Αυτά ακολουθούσαν ένα βαλλιστικό τόξο: Ανέβαιναν ψηλά και μετά έπεφταν με τεράστια ταχύτητα. Δεν θα μπορούσε να υπάρξει προειδοποίηση. Περισσότεροι από 30 πύραυλοι εξαφάνισαν αμέσως το συγκρότημα Παστέρ. (Μόνο ένας αξιωματούχος επέζησε, επειδή παρακοιμήθηκε και δεν βρισκόταν εκεί.)
Στη συνέχεια, ένα δεύτερο κύμα κατέστρεψε τις αντιαεροπορικές συστοιχίες του Ιράν, ανοίγοντας έναν διάδρομο από τα δυτικά. Λίγο αργότερα, 200 ισραηλινά αεροσκάφη – η μεγαλύτερη αεροπορική επιδρομή στην ιστορία της χώρας – σάρωσαν το Ιράν και άρχισαν να βομβαρδίζουν αποθήκες βαλλιστικών πυραύλων, σιλό, κινητές πλατφόρμες εκτόξευσης και εγκαταστάσεις παραγωγής. Μέσα σε λίγες ώρες, σε μία από τις πιο εκπληκτικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη σύγχρονη ιστορία, οι ιρανικές αεράμυνες, οι υποδομές πυραύλων και η ηγεσία της χώρας εξαφανίστηκαν. Δεν ήταν τυχαίο. Το εναρκτήριο λάκτισμα αυτού του τελευταίου γύρου στον πόλεμο δεκαετιών μεταξύ του Ιράν και της Δύσης ήταν το αποκορύφωμα ενός πολυετούς σχεδιασμού και, πάνω απ’ όλα, της περίπλοκης διείσδυσης των μυστικών υπηρεσιών στη στρατιωτική και πολιτική ελίτ του Ιράν.
Οι ισραηλινές και αμερικανικές υπηρεσίες παρακολουθούσαν εκτενώς την ηγεσία του Ιράν από τον λεγόμενο «πόλεμο των 12 ημερών» τον περασμένο Ιούνιο – τον οποίο βίωσα από πρώτο χέρι, κάνοντας ρεπορτάζ για την Daily Mail από το Ισραήλ όταν δέχθηκε ιρανική πυραυλική επίθεση. Ήδη από το περασμένο καλοκαίρι, η Τεχεράνη είχε απαγορεύσει στους VIP να έχουν μαζί τους κινητά τηλέφωνα, επειδή αυτά θα μπορούσαν να εντοπιστούν και να παρακολουθηθούν. Παραδόξως, δεν είχε επιβάλει αυτόν τον κανόνα στους σωματοφύλακες και στους οδηγούς που τους συνόδευαν παντού. Έτσι, η ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών Μοσάντ, μαζί με τη Μονάδα 8200 των Δυνάμεων Άμυνας του Ισραήλ (μέρος ενός επίλεκτου σώματος που είναι υπεύθυνο για την υποκλοπή σημάτων, την αποκρυπτογράφηση κωδικών και τον κυβερνοπόλεμο), έστρεψε την προσοχή της στα τηλέφωνα των σωματοφυλάκων.
Αρκετοί Ιρανοί διοικητές δολοφονήθηκαν στο χτύπημα που ακολούθησε τον περασμένο Ιούνιο, συμπεριλαμβανομένου του αρχηγού του επιτελείου του στρατού και πολλών διοικητών του IRGC. Οι υπηρεσίες της Δύσης εντόπισαν τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, αλλά επέλεξαν να μην χτυπήσουν επειδή ο στόχος τότε δεν ήταν η αλλαγή καθεστώτος. Οι Ιρανοί εντόπισαν την ευπάθεια στα κινητά τηλέφωνα και την εξάλειψαν. Αλλά αυτό δεν είχε σημασία. Οι Ισραηλινοί απλώς μετατόπισαν την προσοχή τους σε μια ευρύτερη παρακολούθηση πολλαπλών πηγών όλο το 24ωρο.
Η στρατηγική τους ήταν απλή: Να παρακολουθούν διαρκώς τον εχθρό και να περιμένουν τη στιγμή που η πολιτική έγκριση και η επιχειρησιακή ευκαιρία θα ευθυγραμμίζονταν.Ήξεραν ότι θα ήταν δύσκολο. Καθώς περνούσαν οι χειμερινοί μήνες, ξέσπασαν ξανά διαδηλώσεις στο Ιράν, ο λαός βγήκε στους δρόμους κατά εκατοντάδες χιλιάδες και το καθεστώς έσφαξε δεκάδες χιλιάδες ως απάντηση. Οι μουλάδες ήταν πιο βίαιοι και εκτός ελέγχου από ποτέ. Ο ίδιος ο Χαμενεΐ κατέφυγε σε υπόγειες εγκαταστάσεις, περνώντας μέρες ή και εβδομάδες κάθε φορά στο καταφύγιο κάτω από το Beit Rahbari, μια τρύπα τόσο βαθιά που το ασανσέρ χρειαζόταν πάνω από πέντε λεπτά για να κατέβει ως εκεί. Οι δορυφορικές εικόνες έδειξαν επίσης ότι, μετά τη σύγκρουση του Ιουνίου, οι Ιρανοί είχαν κατασκευάσει νέες ενισχυτικές δομές σε ολόκληρο το συγκρότημα, σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν την ηγεσία τους.
Η CIA είχε έναν σημαντικό πράκτορα μέσα στον στενό κύκλο του Χαμενεΐ. Κάποιον που ήταν τόσο κοντά στον ίδιο τον Αγιατολάχ, ώστε θα μπορούσε να επιβεβαιώσει αν και πότε ο στόχος θα βρισκόταν στο κτίριο. Πριν από χρόνια, η Μοσάντ είχε παραβιάσει το δίκτυο καμερών της τροχαίας της Τεχεράνης. Μια κάμερα που βρισκόταν κοντά στην είσοδο του συγκροτήματος στην οδό Παστέρ αποδείχθηκε ανεκτίμητης αξίας. Η οπτική γωνία της αποκάλυψε λεπτομερώς πού στάθμευαν συνήθως τα αυτοκίνητά τους οι σωματοφύλακες και οι οδηγοί των ανώτερων αξιωματούχων, δείχνοντας σε ζωντανή μετάδοση την καθημερινή ρουτίνα του συγκροτήματος.
Από αυτό και άλλο υλικό, οι αναλυτές δημιούργησαν λεπτομερείς φακέλους για το βασικό προσωπικό: διευθύνσεις κατοικιών, μοτίβα βαρδιών, διαδρομές ταξιδιού. Στη συνέχεια, απλώς έπρεπε να περιμένουν αυτό που οι αξιωματικοί των μυστικών υπηρεσιών αποκαλούν το «χρυσό παράθυρο»: εκείνη τη σπάνια στιγμή όπου όσο το δυνατόν περισσότεροι από τους βασικούς ηγέτες του καθεστώτος θα βρίσκονταν συγκεντρωμένοι στον ίδιο, γνωστό χώρο κατά την ίδια, γνωστή ώρα. Αυτό, φυσικά, έγινε το περασμένο Σάββατο.
Η υπόθεση στο σχέδιο της αποστολής ήταν ότι όποιος επιζούσε μετά τα πρώτα λεπτά θα έκοβε κάθε επικοινωνία και θα κατέφευγε υπογείως, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι πλέον τον κυνηγούσαν οι πιο φονικές δυνάμεις στον πλανήτη. Επομένως, ο πόλεμος έπρεπε να ξεκινήσει με μια επίθεση «πολλαπλών αποκεφαλισμών»: Να εξουδετερωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα υψηλόβαθμα πρόσωπα σε ένα ενιαίο, συντονισμένο πλήγμα.
Παράλληλα με την υποκλοπή των καμερών της τροχαίας στην Τεχεράνη, έλαβε χώρα ένα ακόμη εντυπωσιακό τεχνολογικό επίτευγμα. Καθώς το Ισραήλ άρχισε να χτυπάει το καθεστώς, ταυτόχρονα άρχισε να έρχεται σε επαφή με εκατομμύρια απλούς Ιρανούς. Το BadeSaba είναι μια εξαιρετικά δημοφιλής εφαρμογή ημερολογίου προσευχής με εκατομμύρια λήψεις. Στις 9:52 π.μ. ώρα Τεχεράνης, λίγα λεπτά μετά τις πρώτες εκρήξεις, η εφαρμογή έστειλε ξαφνικά ένα μήνυμα στους χρήστες σε όλη τη χώρα: «Έρχεται βοήθεια». Κατά τη διάρκεια της επόμενης μισής ώρας, ακολούθησε μια σειρά ειδοποιήσεων. Μια από αυτές παρότρυνε τους πολίτες να ξεσηκωθούν εναντίον των κληρικών, υποσχόμενη ότι «οι καταπιεστικές δυνάμεις θα πληρώσουν για τις σκληρές και ανελέητες ενέργειές τους». Ένα τρίτο μήνυμα προέτρεπε τις δυνάμεις ασφαλείας να «καταθέσουν τα όπλα τους και να ενταχθούν στις δυνάμεις της απελευθέρωσης».
Αυτή την εβδομάδα, ισραηλινές πηγές μού αποκάλυψαν ότι η διείσδυση στην εφαρμογή είχε γίνει πολύ πριν από την έναρξη της επιχείρησης, και τα μηνύματα είχαν προγραμματιστεί εκ των προτέρων ώστε να ενεργοποιηθούν ακριβώς τη στιγμή των επιθέσεων. Ο Γιόσι Κοέν είναι ο πρώην επικεφαλής της Μοσάντ, ο οποίος επέβλεψε την επιχείρηση κλοπής του ιρανικού πυρηνικού αρχείου το 2018, όταν μια ισραηλινή ομάδα εισέβαλε σε μια αποθήκη της Τεχεράνης και, χρησιμοποιώντας βιομηχανικούς θερμικούς κόφτες, άνοιξε 32 χρηματοκιβώτια και απέσπασε μισό τόνο εγγράφων και CD, που αντιστοιχούσαν σε περίπου 50.000 σελίδες και 55.000 αρχεία. Το αρχείο, το οποίο αργότερα προβλήθηκε στην ισραηλινή τηλεόραση, αποκάλυψε στον κόσμο τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν.
Όταν συνάντησα τον Κοέν στο Τελ Αβίβ πέρυσι, μου είπε ότι η Μοσάντ δημιουργήθηκε για να προστατεύει το εβραϊκό κράτος και να μεταφέρει τη μάχη απευθείας στους εχθρούς του, όπου κι αν βρίσκονται. Από τις 7 Οκτωβρίου, την οποία, σοκαριστικά, δεν μπόρεσαν να προβλέψουν, η υπηρεσία βρίσκεται σε κατάσταση υπερδραστηριότητας.
Ο Κοέν μου εξήγησε ότι το μυστικό όταν εργάζεσαι σε υπηρεσίες πληροφοριών είναι να ενεργείς πρώτος και με αποφασιστικότητα. Παράλληλα, τόνισε τη σημασία της τεχνολογίας. «Πρέπει να είσαι μέσα στα συστήματα του εχθρού σου», είπε, «αλλιώς αυτός θα είναι μέσα στα δικά σου». Είναι εμφανές ότι η Μοσάντ έχει υιοθετήσει τα διδάγματά του.
Μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Ισραήλ και η Αμερική έχουν επιτεθεί σε ακόμη περισσότερους στόχους με την ίδια χειρουργική ακρίβεια. Το βράδυ της Τρίτης, εξουδετέρωσαν άλλη μια άκρως απόρρητη συνάντηση, αυτή τη φορά του Ανώτατου Συμβουλίου του Ιράν, οι αξιωματούχοι του οποίου είχαν συγκεντρωθεί για να επιλέξουν έναν νέο ανώτατο ηγέτη.
Φαίνεται ότι ο γιος του Χαμενεΐ, ο Μοτζτάμπα, έχει πλέον επιλεγεί για να διαδεχθεί τον πατέρα του. «Αναρωτιόμαστε πόσο θα αντέξει», μου είπε αυτή την εβδομάδα μια άλλη καλά πληροφορημένη ισραηλινή πηγή. Πρόσθεσε διακριτικά: «Δεν θα ήταν έκπληξη αν τον παρακολουθούσαμε κι αυτόν. Είμαστε πολύ πιο μέσα στο Ιράν από ό,τι καταλαβαίνει ο κόσμος. Θα είναι τυχερός αν καταφέρει να φτάσει στην προσευχή της Παρασκευής».
Ωστόσο, ήταν πρόθυμος να μιλήσει για περισσότερα από τις μεμονωμένες επιτυχίες. «Γιατί δεν αντιλαμβάνεται ο κόσμος ότι αυτό δεν είχε ποτέ να κάνει μόνο με την εξουδετέρωση του Αγιατολάχ; Αυτό που κάναμε εδώ είναι να δημιουργήσουμε ένα νέο είδος πολέμου». Δεν έχει άδικο. Αυτός είναι ο πόλεμος μιας νέας εποχής και η Μοσάντ βρίσκεται σε κυριαρχική θέση.
από τον David Patrikarakos/ ©Associated Newspapers Limited
