Η επικεφαλής των Συντηρητικών, Κέμι Μπάντενοχ, εξέφρασε τη στήριξή της στη δημιουργία μιας νέας εμπορικής συμμαχίας μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου, του Καναδά, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, ώστε να βοηθήσει τη Βρετανία να προστατευτεί από την κυριαρχία των ολοένα και πιο επιθετικών υπερδυνάμεων.
Αυτό συμβαίνει ενώ οι προσπάθειες του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ να ενισχύσει την ευημερία του Ηνωμένου Βασιλείου δέχτηκαν νέα πλήγματα την περασμένη εβδομάδα, λόγω της επιδείνωσης των σχέσεων με τις ΗΠΑ εξαιτίας της σύγκρουσης με το Ιράν, της αναποφασιστικότητας στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ και ενός νέου σκανδάλου κινεζικής κατασκοπείας.
Η Μπάντενοχ δήλωσε στη The Mail on Sunday ότι, καθώς η αστάθεια αυξάνεται σε όλο τον κόσμο, η ενίσχυση των οικονομικών δεσμών και των δεσμών ασφαλείας με τις τρεις πρώην επικράτειες είναι «πιο σημαντική από ποτέ». «Οι τέσσερις χώρες μας έχουν κοινά δυνατά σημεία όσον αφορά τα προϊόντα, τις υπηρεσίες και την άμυνα. Αν συνεργαστούμε πιο στενά, μπορούμε να συνδυάσουμε αυτές τις συλλογικές δυνάμεις για να ενισχύσουμε την οικονομική μας ανάπτυξη και την εθνική μας ασφάλεια», δήλωσε.
Ο Άντριου Γκρίφιθ, τομεάρχης επιχειρήσεων και εμπορίου της αντιπολίτευσης, δήλωσε ότι η επίτευξη μιας συμφωνίας θα αποτελέσει «προτεραιότητα στο γραφείο της επόμενης κυβέρνησης των Συντηρητικών», προσθέτοντας: «Οι χώρες μας έχουν κοινές αξίες, γλώσσα και ιστορία. Ποιος δεν θα ήθελε στενότερους δεσμούς;» Συνολικά, η οικονομική παραγωγή του Ηνωμένου Βασιλείου, του Καναδά, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, από κοινού αποκαλούμενων «CANZUK», ανέρχεται σε 6,4 τρισεκατομμύρια λίρες, γεγονός που τοποθετεί αυτήν την ομάδα πίσω μόνο από τις ΗΠΑ, την Κίνα και την ΕΕ. Πέρα από τα εμπορικά οφέλη, οι υποστηρικτές υπογραμμίζουν τα κοινά πολιτικά συστήματα των τεσσάρων χωρών, καθώς και τη συμμετοχή τους στο δίκτυο πληροφοριών «Five Eyes», στο οποίο συμμετέχουν και οι ΗΠΑ.
Η τελευταία ώθηση για ενίσχυση των δεσμών λαμβάνει χώρα καθώς η Βρετανία αναζητά ολοένα και περισσότερο νέες πηγές εμπορίου και επενδύσεων και οι δεσμοί της με τις υπερδυνάμεις δέχονται αυξανόμενες πιέσεις. Η τεταμένη σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με τις ΗΠΑ υπέστη νέο πλήγμα την περασμένη εβδομάδα, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ χλεύασε τον Στάρμερ λέγοντας ότι «δεν είναι Ουίνστον Τσόρτσιλ», αφού η Βρετανία αρνήθηκε αρχικά να επιτρέψει στα αμερικανικά αεροσκάφη να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις της για επιθέσεις στο Ιράν.
Στο μεταξύ, οι προσπάθειες του Στάρμερ να σφυρηλατήσει στενότερους δεσμούς με την ΕΕ ακυρώνοντας ορισμένα μέρη της συμφωνίας του Brexit κατακρίθηκαν ως «μη έχουσες καμία κατεύθυνση» από τους βουλευτές της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων. Η προσέγγιση της Κίνας από το Εργατικό Κόμμα για την τόνωση του εμπορίου τέθηκε επίσης υπό νέα αμφισβήτηση μετά τη σύλληψη την Τετάρτη τριών ατόμων, συμπεριλαμβανομένου του συζύγου μιας βουλευτή τους, ως υπόπτων κατασκοπείας για λογαριασμό της Λαϊκής Δημοκρατίας, γεγονός που προκάλεσε εκκλήσεις να ανασταλεί η προσπάθεια αναθέρμανσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Καθώς οι προσπάθειες του Στάρμερ παραπαίουν, αυξάνονται οι εκκλήσεις προς τη Βρετανία να υποστηρίξει τη δημιουργία ενός συνασπισμού CANZUK που θα λειτουργήσει ως αντίβαρο στις υπερδυνάμεις. Το ενδιαφέρον για την ιδέα αυτή έχει αυξηθεί, καθώς οι εμπορικοί δασμοί και η επιπόλαιη εξωτερική πολιτική του Τραμπ έχουν διαταράξει την αμερικανοκεντρική παγκόσμια τάξη που δημιουργήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Έλαβε ακόμα μεγαλύτερη ώθηση όταν ο Πιέρ Πουαλιέβρ, ηγέτης του Συντηρητικού Κόμματος του Καναδά, του βασικού αντιπάλου του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Κόμματος του Μαρκ Κάρνεϊ, ζήτησε «μια νέα συνεργασία» μεταξύ των τεσσάρων εθνών για τη μείωση των εμπορικών φραγμών, την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της άμυνας και τη διευκόλυνση της μετακίνησης εξειδικευμένων εργαζομένων μεταξύ αυτών.
Σε μια ομιλία του στη δεξαμενή σκέψης Centre for Policy Studies του Λονδίνου την Τρίτη, ο Πουαλιέβρ δήλωσε ότι μια συνεργασία θα μπορούσε να περιλαμβάνει συμφωνίες για την αποστολή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Καναδά προς το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και συλλογικές επενδύσεις στον τομέα της άμυνας για την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων. Με το Ηνωμένο Βασίλειο να αντιμετωπίζει άλλη μια ενεργειακή κρίση, καθώς οι τιμές εκτοξεύονται λόγω των αναταραχών που πλήττουν τη Μέση Ανατολή, οι αποστολές καυσίμων από τον Καναδά θα μπορούσαν να προσφέρουν ανακούφιση στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Ο Καναδάς είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου μετά τις ΗΠΑ, τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, αντλώντας 5,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καθώς και ο πέμπτος μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου. Ο Καναδάς και η Αυστραλία διαθέτουν επίσης μεγάλα αποθέματα ορυκτών σπάνιων γαιών, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τα εξαρτήματα υψηλής ποιότητας που χρησιμοποιούνται στην άμυνα, ενώ η Νέα Ζηλανδία είναι βασικός εξαγωγέας τροφίμων, όπως κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων.
Το ενδιαφέρον για τον συνασπισμό CANZUK εκτοξεύτηκε πέρυσι, όταν ο Καναδάς έσπευσε να βρει νέους εμπορικούς εταίρους μετά την επιβολή δασμών από τον Τραμπ στις εισαγωγές που προέρχονταν από τη γειτονική του χώρα, προκαλώντας τεράστια αντίδραση κατά της Αμερικής. Το ενδιαφέρον αυτό ενισχύθηκε περαιτέρω αφότου ο Κάρνεϊ, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, ο οποίος εκμεταλλεύτηκε τη δυσαρέσκεια κατά του Τραμπ για να επικρατήσει στις εκλογές του Καναδά το 2025, κάλεσε τις «μεσαίες δυνάμεις» του κόσμου να συσπειρωθούν για να προστατευθούν από την κυριαρχία των «ηγεμόνων», συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Κίνας, σε μια ομιλία του στο Νταβός της Ελβετίας νωρίτερα φέτος. Επανέλαβε τη στάση του την περασμένη εβδομάδα κατά την επίσκεψή του στην Αυστραλία, όταν δήλωσε στο κοινοβούλιο της χώρας ότι τα δύο έθνη πρέπει να έρθουν κοντά ως «στρατηγικοί συνεργάτες».
Ο οικονομολόγος Τζούλιαν Τζέσοπ δήλωσε στη The Mail on Sunday ότι, παρότι τα άμεσα οφέλη μιας εμπορικής συμφωνίας μεταξύ των κρατών CANZUK θα ήταν «περιορισμένα», είναι προτιμότερο να «δοθεί προτεραιότητα» στη συνεργασία με τον Καναδά, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία παρά να καταβληθεί προσπάθεια για «στενότερη ευθυγράμμιση ξανά με την ΕΕ». Ανέφερε ότι: «Οι τρεις αυτές χώρες έχουν παρόμοιες προσεγγίσεις σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη ρυθμιστική νοοτροπία έως την ασφάλεια και την άμυνα». «Οι διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία CANZUK είναι πιθανότερο να έχουν ισότιμη βάση, ενώ η ΕΕ εξακολουθεί να φαίνεται αποφασισμένη να τιμωρήσει τη Βρετανία επειδή τόλμησε να ψηφίσει υπέρ της αποχώρησης από το μπλοκ».
Από τον Calum Muirhead / ©Associated Newspapers Limited
