Προσγειώθηκε στο Λονδίνο µε µια συνοδεία αντάξια ενός δικτάτορα. Είκοσι σωµατοφύλακες, µια οµάδα υπηρετών και µια απεριόριστη πιστωτική γραµµή από την Τεχεράνη συνόδευαν τον Μοτζτάµπα Χαµενεΐ, γιο και διάδοχο του Αλί Χαµενεΐ και, πλέον, νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν.
Eκαναν check-in στο ξενοδοχείο «Sheraton» του Park Lane όπου διέµειναν για δύο µήνες, σε µια επίσκεψη που λέγεται ότι κόστισε περίπου 1 εκατοµµύριο λίρες. Πρόκειται για µια εντυπωσιακή σκηνή: ο µελλοντικός ανώτατος ηγέτης και µια φάλαγγα καθεστωτικών «πραιτοριανών» να απολαµβάνουν ό,τι καλύτερο έχει να προσφέρει το Λονδίνο. Ο σκοπός ήταν πολύ προσωπικός. Ο ίδιος και η σύζυγός του, Ζάχρα Χαντάντ-Αντέλ, ταξίδεψαν στη Βρετανία πριν από 30 χρόνια για µια θεραπεία γονιµότητας, αφού το ζευγάρι δυσκολευόταν να συλλάβει. Εντός του ίδιου έτους (1996) η Ζάχρα γέννησε τον γιο τους, Μπαγκέρ, που όσοι γνώριζαν για το ταξίδι στο Λονδίνο τον αποκαλούσαν «το αγόρι των 1 εκατοµµυρίου λιρών». Αυτή δεν είναι η µόνη σχέση του Μοτζτάµπα (που σηµαίνει «ο εκλεκτός» στα περσικά) µε το Λονδίνο.
Χαρτοφυλάκιο 100 εκατ. λιρών
Ενα δίκτυο εταιρειών που συνδέονται µε πρόσωπα κοντά σε αυτόν φέρεται να ελέγχει ένα χαρτοφυλάκιο ακινήτων υψηλής αξίας, η οποία υπολογίζεται περίπου στις 100 εκατοµµύρια λίρες, στις πιο εκλεκτικές συνοικίες του Λονδίνου. Στα πιο πολυτελή ακίνητα περιλαµβάνονται δύο εξωφρενικά ακριβά διαµερίσµατα στο Palace Green του Κένσινγκτον – ένα κτίριο απέναντι από το παλάτι του Κένσινγκτον, που βλέπει, µάλιστα, στην ισραηλινή πρεσβεία. Οι ψηλότεροι όροφοι παρέχουν άµεση θέα προς το συγκρότηµα της πρεσβείας. Για ένα καθεστώς που ζητά συστηµατικά την καταστροφή του Ισραήλ, η ειρωνεία είναι εντυπωσιακή.
Επειτα, υπάρχει η διαβόητη «Billionaires’ Row» («Οδός των ∆ισεκατοµµυριούχων») στο Λονδίνο, δηλαδή η λεωφόρος Bishops Avenue, όπου πολλά ακίνητα έχουν συσχετιστεί µε ένα δίκτυο που συνδέεται µε τον Μοτζτάµπα µέσω του Αλί Ανσάρι, ενός Ιρανού τραπεζίτη στον οποίο έχουν επιβληθεί κυρώσεις.
Ερευνες κατέδειξαν ένα σύµπλεγµα από επαύλεις που αγοράστηκαν µέσω υπεράκτιων εταιρειών που συνδέονται µε τον Ανσάρι, συµπεριλαµβανοµένου του Jersey House, µιας τεράστιας περιφραγµένης κατοικίας αξίας άνω των 30 εκατοµµυρίων λιρών.
Τα αρχεία δείχνουν ότι πολλά σπίτια στη λεωφόρο αγοράστηκαν µέσω εικονικών εταιρειών από τη Νήσο Μαν σε συµφωνίες αξίας άνω των 70 εκατοµµυρίων λιρών. Οπως και πολλά άλλα ακίνητα στην οδό, η οποία είναι γνωστή για τα άδεια παλάτια της που ανήκουν σε ολιγάρχες, πρίγκιπες του Κόλπου και µέλη της ξένης ελίτ, αρκετά από αυτά µοιάζουν ακατοίκητα. Οι πραγµατικοί ιδιοκτήτες κρύβονται πίσω από πολλαπλά στρώµατα υπεράκτιων εταιρειών και εικονικών διευθυντών, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον εντοπισµό τους. Ωστόσο, ο Μοτζτάµπα έχει συνδεθεί µε αυτές τις επαύλεις από την καταξιωµένη αµερικανική χρηµατοοικονοµική εταιρεία µέσων ενηµέρωσης Bloomberg. Ολα αυτά αποτελούν γνώριµο µοτίβο: ένας επαναστάτης ηγέτης (στην προκειµένη περίπτωση ο σιίτης κληρικός και πολιτικός που ηγείται πλέον του Ιράν) επενδύει κρυφά τεράστιο πλούτο στις πιο ακριβές περιοχές του Λονδίνου.
Νεκροί σύζυγος και γιος
∆εκαετίες µετά το καλοκαίρι που έλαβε χώρα η θεραπεία γονιµότητας, η ιστορία του Χαµενεΐ έχει πάρει σήµερα µια πιο σκοτεινή τροπή. Η σύζυγος του Μοτζτάµπα, Ζάχρα, και ο Μπαγκέρ, ο γιος που συνέλαβαν τότε, σκοτώθηκαν την περασµένη εβδοµάδα µαζί µε τον Αλί Χαµενεΐ σε ισραηλινοαµερικανικές επιθέσεις που έπληξαν βαριά την ηγεσία του Ιράν και άνοιξαν τον δρόµο στον Μοτζτάµπα για να πάρει τη θέση του πατέρα του.
Ποιος ακριβώς είναι λοιπόν ο Χαµενεΐ Τζούνιορ; Είναι ένα σηµαντικό ερώτηµα, όχι µόνο για τους Ιρανούς, αλλά και για τον κόσµο που παρακολουθεί. Ολοι θα υποστούν τις συνέπειες της διακυβέρνησής του. Για χρόνια, ενώ πρόσωπα του καθεστώτος κινούνταν στη διεθνή σκηνή, ο Μοτζτάµπα παρέµενε σε µεγάλο βαθµό κρυµµένος.
Σήµερα είναι πλέον 56 ετών και δεν έχει εκφωνήσει ποτέ δηµόσια οµιλία ούτε έχει δώσει κάποια συνέντευξη. Ωστόσο, εδώ και καιρό το όνοµά του έχει µεγάλη βαρύτητα και όχι µόνο σε σχέση µε το δηµόσιο προφίλ του. Είναι ο δεύτερος γιος του πρώην ανώτατου ηγέτη Αλί Χαµενεΐ, ο οποίος είχε έξι παιδιά, τέσσερις γιους και δύο κόρες, και µεγάλωσε µέσα στην καρδιά της επαναστατικής εξουσίας. ∆εν ανέβηκε στην κορυφή µέσω εκλεγµένων αξιωµάτων. Αντ’ αυτού, απλώς τοποθετήθηκε δίπλα στον πιο ισχυρό άνδρα του Ιράν: τον πατέρα του. Οσοι ήθελαν πρόσβαση στον ανώτατο ηγέτη έπρεπε συχνά να περάσουν από εκείνον, µε αποτέλεσµα να αποκτήσει τεράστια επιρροή.
Και αν η πριγκιπική του ιδιότητα αποτελεί προσβολή στην ιδεολογία της ∆ηµοκρατίας, τα ιδιαιτέρως µέτρια θρησκευτικά του διαπιστευτήρια είναι άλλη υπόθεση.
Ολοι οι ανώτατοι ηγέτες πρέπει να είναι µεγάλοι αγιατολάχ, ο υψηλότερος θρησκευτικός βαθµός στο σιιτικό Ισλάµ. Ωστόσο, µέχρι τον διορισµό του, ο Μοτζτάµπα ήταν µόνο χοτζατολεσλάµ, δηλαδή κληρικός µεσαίας βαθµίδας.
Οι δυτικές κυβερνήσεις παρατήρησαν από νωρίς τη δύναµή του. Το 2019, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στον Μοτζτάµπα, περιγράφοντάς τον ως κάποιον που εκπροσωπεί τον ανώτατο ηγέτη µε επίσηµη ιδιότητα. Σύµφωνα µε το υπουργείο Οικονοµικών των ΗΠΑ, προς το τέλος της ζωής του ο Αλί Χαµενεΐ είχε ουσιαστικά µεταβιβάσει µέρος της εξουσίας του στον γιο του.
Πέρα από αυτό, η σχέση του µε το Σώµα Φρουρών της Ισλαµικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν και το παραστρατιωτικό σκέλος του, η Μπασίτζ -που δηµιουργήθηκε όταν πολέµησε ως έφηβος στον άγριο πόλεµο µεταξύ Ιράν και Ιράκ το 1980-88, υπηρετώντας στην επίλεκτη 27η µεραρχία Mohammad Rasulullah- θεωρείται ευρέως ως ο ακρογωνιαίος λίθος της εξουσίας του.
Σκληροπυρηνικός
Η σηµασία αυτών των οργανισµών είναι αναµφισβήτητη. Αποτελούν τη στρατιωτική δύναµη του καθεστώτος, είναι η ασπίδα και το σπαθί του, οι θεσµοί που επιβάλλουν αµείλικτα την πίστη στο εσωτερικό (όπως είδαµε στην αιµατοβαµµένη καταστολή των διαδηλωτών τον Ιανουάριο) και προβάλλουν την ισχύ του στο εξωτερικό. Το µόνο που µετρά είναι ο έλεγχος, και αυτός που τον κατέχει ελέγχει το Ιράν. Η σχέση του µαζί τους λέει επίσης πολλά για τα πολιτικά ένστικτα του Μοτζτάµπα.
Εδώ και καιρό θεωρείται σκληροπυρηνικός, βαθιά εχθρικός προς τους µεταρρυθµιστές πολιτικούς που κάποτε ονειρεύονταν να ανοίξουν το Ιράν στον κόσµο.
Στα µέσα της δεκαετίας του 2000 πολλοί επικριτές πίστευαν ότι είχε παίξει ρόλο στην άνοδο του Μαχµούντ Αχµαντινετζάντ, του αδίστακτου λαϊκιστή που έγινε πρόεδρος το 2005. Η προεδρία του Αχµαντινετζάντ σηµατοδότησε µία από τις περιόδους µε τις περισσότερες συγκρούσεις της σύγχρονης πολιτικής σκηνής στο Ιράν.
Οταν οι αµφιλεγόµενες εκλογές του 2009 πυροδότησαν διαδηλώσεις, οι οποίες έγιναν γνωστές ως «Κίνηµα των Πρασίνων», το καθεστώς ανταπάντησε µε ωµή βία. Μονάδες της Μπασίτζ κατέκλυσαν τους δρόµους. Οι διαδηλωτές ξυλοκοπήθηκαν, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν και µερικές φορές σκοτώθηκαν.
Πολλοί Ιρανοί συνέδεσαν τον Μοτζτάµπα Χαµενεΐ µε αυτή την καταστολή. Εγινε σύµβολο των πιο αδίστακτων ενστίκτων του καθεστώτος. Εχει αίµα στα χέρια του.
Τα τελευταία χρόνια ο Μοτζτάµπα έχει αρχίσει να αναδύεται από τις σκιές. Στελέχη του κατεστηµένου τον προωθούσαν ανοιχτά ως µελλοντικό ανώτατο ηγέτη. Γνωρίζοντας ότι ο διορισµός του στη θέση αυτή ήταν αµφιλεγόµενος, ορισµένοι προσπάθησαν να τον παρουσιάσουν ως µεταρρυθµιστή. Το καθεστώς ανέσυρε ακόµη και µια οµιλία ενός πιθανού διαδόχου του Χαµενεΐ, ώστε να παρουσιάσει τον Μοτζτάµπα ως εκσυγχρονιστή σε σύγκριση µε αυτόν.
Η αλήθεια όµως είναι ακριβώς το αντίθετο. Το Σώµα Φρουρών της Ισλαµικής Επανάστασης, οι υπηρεσίες πληροφοριών και οι πολιτοφυλακές της Μπασίτζ αποτελούν πλέον τους αυστηρά συντηρητικούς θεσµούς που στηρίζουν το καθεστώς και ο Μοτζτάµπα είναι ένας από αυτούς. Είναι ένας αυταρχικός ηγέτης ντυµένος µε ιερατικές ρόµπες, ο οποίος υποστηρίζεται από τον καταπιεστικό µηχανισµό ασφάλειας του κράτους.
Οργή και εκδίκηση
Μερικά από τα πιο εντυπωσιακά πορτρέτα του Μοτζτάµπα προέρχονται από αποστάτες που κάποτε κινούνταν στον εσωτερικό κόσµο του καθεστώτος. Ενας από αυτούς είναι ένα πρώην µέλος του κύκλου του που λέει ότι σπούδασε δίπλα στον νέο ανώτατο ηγέτη στις ιερατικές σχολές του Κοµ. Ο Τζάµπερ Ρατζάµπι τον έχει περιγράψει δηµοσίως ως ακόµη πιο ακραίο από τον πατέρα του.
Ακόµη χειρότερα, ο Ρατζάµπι πιστεύει ότι είναι ένας άνθρωπος που καθοδηγείται από φανατικές και ιδεολογικές πεποιθήσεις, πεπεισµένος ότι έχει να παίξει προφητικό ρόλο στην ιστορία, επιβλέποντας την καταστροφή του Ισραήλ. «Ο Μοτζτάµπα Χαµενεΐ είναι πιο επικίνδυνος από 50 πυρηνικές βόµβες», προειδοποίησε σε συνέντευξή του πριν από τον πόλεµο. «Ο Μοτζτάµπα Χαµενεΐ πιστεύει ότι θα οδηγήσει τον στρατό που θα φέρει τα µαύρα λάβαρα στην Ιερουσαλήµ».
Η εικόνα που προκύπτει για τον νέο ηγέτη είναι τροµακτική. Ενας άνθρωπος που έχει διαµορφωθεί από τη µυστικότητα, την οικονοµική διαφθορά, τα πιο βίαια δίκτυα ασφαλείας και τον ιδεολογικό φανατισµό. ∆εδοµένου του θανάτου τόσων πολλών µελών της οικογένειάς του την περασµένη εβδοµάδα, µπορούµε να προσθέσουµε ακόµη δύο παράγοντες στη λίστα: οργή, καθώς και μιά αδίστακτη επιθυμία για εκδίκηση.
ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΚΟΣΜΟ ΣΕ ΚΡΙΣΗ TOΥ DAVID PATRIKARAKOS
©Associated Newspapers Limited
Κυριακάτικη Απογευματινή
