Mπροστά σε µια πετρελαϊκή κρίση “µεγαλύτερη από το σοκ της δεκαετίας του ’70”

11:48 - 25 Μαρτίου 2026
Mπροστά σε µια πετρελαϊκή κρίση

Ο πόλεµος του Ντόναλντ Τραµπ στη Μέση Ανατολή έχει βυθίσει τον κόσµο σε µια ακόµη µεγαλύτερη πετρελαϊκή κρίση απ’ ό,τι τη δεκαετία του 1970, προειδοποίησε ο ∆ιεθνής Οργανισµός Ενέργειας (∆ΟΕ). Καθώς η τιµή ξεπέρασε τα 100 δολάρια (75 λίρες) το βαρέλι, ο ∆ΟΕ δήλωσε ότι ο πόλεµος δηµιουργεί τη µεγαλύτερη διαταραχή εφοδιασµού στην ιστορία της παγκόσµιας αγοράς πετρελαίου.

Η δεκαετία του 1970 είδε τη ∆ύση να τιµωρείται από τα αραβικά έθνη, τα οποία ήταν οργισµένα µε την υποστήριξη της Αµερικής προς το Ισραήλ, µε ένα εξουθενωτικό εµπάργκο πετρελαίου.

Ενα τροµακτικό παράδειγµα της κρίσης ήρθε νωρίτερα αυτήν την εβδοµάδα, όταν δύο δεξαµενόπλοια στο λιµάνι της Βασόρας, στο Νότιο Ιράκ, τυλίχθηκαν στις φλόγες αφού χτυπήθηκαν από ιρανικά σκάφη γεµάτα εκρηκτικά. Τουλάχιστον ένα µέλος του πληρώµατος σκοτώθηκε. Λίγες ώρες νωρίτερα, στοχοποιήθηκαν άλλα
τρία πλοία στον Κόλπο.

Η προειδοποίηση του ∆ΟΕ θα εντείνει τους φόβους για νέα αύξηση του κόστους διαβίωσης στη Βρετανία. Νέα στοιχεία έδειξαν ότι το 93% πλήττεται ήδη από
υψηλότερους λογαριασµούς τροφίµων.

Νωρίτερα αυτήν την εβδοµάδα, ο υπουργός Οικονοµικών υπαινίχθηκε πιθανές βραχυπρόθεσµες ενέργειες στήριξης για οικογένειες που αντιµετωπίζουν δυσκολίες. Στις ερωτήσεις βουλευτών της επιτροπής του υπουργείου Οικονοµικών της Βουλής των Κοινοτήτων, σχετικά µε το εάν η κυβέρνηση θα είναι σε θέση να προσφέρει στήριξη, η Ρέιτσελ Ριβς δήλωσε: «Εξετάζουµε διαφορετικούς τρόπους για την προστασία των ανθρώπων, συµπεριλαµβανοµένης µιας πιο στοχευµένης στήριξης».

Αυτό συνέβη καθώς οι αναλυτές της αµερικανικής τράπεζας Goldman Sachs προέβλεψαν ότι οι τιµές του πετρελαίου θα µπορούσαν να φτάσουν τα 150 δολάρια
(112 λίρες) το βαρέλι σε περίπτωση παρατεταµένης αναταραχής – και υποβάθµισαν τις προβλέψεις για την ανάπτυξη του Ηνωµένου Βασιλείου για δεύτερη φορά
από την έναρξη του πολέµου πριν από λιγότερο από δύο εβδοµάδες.

Προβλέπουν ότι ένα τέτοιο σενάριο θα είχε αποτέλεσµα ένα σηµαντικό πλήγµα για την ανάπτυξη του Ηνωµένου Βασιλείου, καθώς ο πληθωρισµός θα εκτοξευθεί
στο 3,5%.

Τα τελευταία σχόλια του προέδρου Τραµπ, τα οποία φαίνεται να απαξιούν την απειλή υψηλότερων τιµών του πετρελαίου, δεν έκαναν τίποτα για να καθησυχάσουν τις αγορές. Ο ίδιος δήλωσε το εξής: «Οι ΗΠΑ είναι µακράν ο µεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσµο, εποµένως όταν οι τιµές του πετρελαίου ανεβαίνουν, βγάζουµε πολλά χρήµατα».

Και ο νέος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάµπα Χαµενεΐ, δεσµεύτηκε σε δήλωσή του να κρατήσει κλειστά τα Στενά του Ορµούζ – το στρατηγικό πέρασµα το οποίο είναι ζωτικής σηµασίας για τη µεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου σε όλο τον κόσµο, µε πλάτος µόλις 21 µίλια στο στενότερο σηµείο του. Μια µέρα νωρίτερα, το καθεστώς προειδοποίησε τον κόσµο να προετοιµαστεί για τιµές πετρελαίου ύψους 200 δολαρίων (150 λίρες).

Η τιµή ενός βαρελιού αργού πετρελαίου τύπου Μπρεντ έχει εκτοξευθεί στα σχεδόν 120 δολάρια (90 λίρες) από την έναρξη του πολέµου, λόγω του κλεισίµατος
των Στενών.

Εν τω µεταξύ, οι ασταθείς αγορές οµολόγων οδήγησαν το κόστος δανεισµού της βρετανικής κυβέρνησης στα ύψη. Αυτό συνδέεται µε φόβους ότι η Τράπεζα της
Αγγλίας δεν θα είναι πλέον σε θέση να µειώσει τα επιτόκια φέτος, καθώς η απότοµη αύξηση των τιµών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου τροφοδοτεί τον πληθωρισµό, όπως υπάρχει και η πιθανότητα να χρειαστεί να πληρώσει το κόστος των επιδοτήσεων για τους λογαριασµούς ενέργειας. Ο ∆ΟΕ δήλωσε ότι οι ροές µέσω των Στενών του Ορµούζ έχουν µειωθεί από 20 εκατοµµύρια βαρέλια την ηµέρα «σε µια σταγόνα». Η αποθηκευτική ικανότητα των χωρών παραγωγής πετρελαίου εξαντλείται, µε αποτέλεσµα να µειώσουν την άντληση κατά τουλάχιστον 10 εκατοµµύρια βαρέλια.

Μια συµφωνία που επιτεύχθηκε µε τη µεσολάβηση του ∆ΟΕ αυτήν την εβδοµάδα είχε στόχο την καταστολή των φόβων για την προσφορά, αποδεσµεύοντας 400
εκατοµµύρια βαρέλια πετρελαίου που κατέχουν τα κράτη-µέλη του, συµπεριλαµβανοµένου του Ηνωµένου Βασιλείου.

Ωστόσο, ο Ασλεϊ Κέλτι, αναλυτής πετρελαίου και φυσικού αερίου στην εταιρεία Panmure Liberum του City, δήλωσε ότι η κίνηση θεωρήθηκε ανεπαρκής από τους
εµπόρους και την περιέγραψε ως «ένα τσιρότο… που καλύπτει τις χαµένες προµήθειες µόνο για περίπου δύο εβδοµάδες».

Παρά τους σφοδρούς βοµβαρδισµούς από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, δεν υπήρχαν ίχνη κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος χθες, καθώς επιτέθηκε στο Ιράκ, το
Κουβέιτ, τα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα, το Μπαχρέιν και το Οµάν. Ηδη, το κόστος ενός λίτρου βενζίνης έχει αυξηθεί κατά 7 πένες από την έναρξη του πολέµου, φτάνοντας τις 140 πένες, ενώ το κόστος του ντίζελ έχει αυξηθεί κατά 16 πένες, φτάνοντας τις 158 πένες, σύµφωνα µε τη RAC.

Οι λογαριασµοί ενέργειας των νοικοκυριών προστατεύονται προς το παρόν από ένα ανώτατο όριο τιµών, αλλά είναι πιθανό οι τιµές να αυξηθούν τον Ιούλιο, όταν
το ανώτατο όριο αναθεωρηθεί.

Η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία έδειξε ότι τον προηγούµενο µήνα το 56% των ενηλίκων ανέφεραν ότι το κόστος ζωής τους είχε αυξηθεί, µε το ποσοστό να φτάνει το
93% όταν ρωτήθηκαν για τα ψώνια τους και το 69% για τους λογαριασµούς φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύµατος.

Τoυ John-Paul Ford Rojas/ ©Associated Newspapers Limited

Κυριακάτικη Απογευματινή