Η κατανάλωση μόλις δύο αναψυκτικών την ημέρα μπορεί να αυξήσει δραματικά τον κίνδυνο εμφάνισης ΧΑΠ, σύμφωνα με σχετική έρευνα.
Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι ένας γενικός όρος για μία ομάδα πνευμονικών παθήσεων (συμπεριλαμβανομένου του εμφυσήματος και της χρόνιας βρογχίτιδας) που προκαλούν δυσκολίες στην αναπνοή.
Επηρεάζει περισσότερα από 1.700.000 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο και περίπου 30.000 πεθαίνουν από τη ΧΑΠ κάθε χρόνο, καθώς μπορεί να προκαλέσει ανεπάρκεια οργάνων και να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρών πνευμονικών λοιμώξεων.
Μελέτες δείχνουν ότι οι περισσότεροι ασθενείς επιβιώνουν περίπου δέκα χρόνια μετά τη διάγνωση, αν και αυτό μπορεί να διαφέρει σημαντικά.
Έχει συνδεθεί εδώ και καιρό με το κάπνισμα. Ωστόσο, καθώς τα ποσοστά καπνίσματος μειώθηκαν και η έρευνα βελτιώθηκε, προέκυψε μία πιο σύνθετη εικόνα.
Σήμερα, περίπου ένα στα τέσσερα περιστατικά ΧΑΠ εμφανίζεται σε άτομα που δεν έχουν καπνίσει ποτέ. Οι ειδικοί λένε ότι αυτά συχνά συνδέονται με τη μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση, το παθητικό κάπνισμα (ιδίως στην παιδική ηλικία) και τη σκόνη ή τις αναθυμιάσεις χημικών ουσιών στον χώρο εργασίας, καθώς και με παράγοντες όπως η κακή στέγαση, οι επαναλαμβανόμενες αναπνευστικές λοιμώξεις νωρίτερα στη ζωή και ορισμένες γενετικές παθήσεις.
Η διατροφή
Τώρα Αμερικανοί ερευνητές λένε ότι η διατροφή μπορεί επίσης να παίζει σημαντικό ρόλο.
Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι η ζάχαρη μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή, αυξάνοντας τον κίνδυνο παχυσαρκίας, καρδιακών παθήσεων, διαβήτη και εντερικών παθήσεων. Όμως οι επιστήμονες πιστεύουν πλέον ότι οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη μπορεί επίσης να συμβάλουν στη φλεγμονή των αεραγωγών και στην ανάπτυξη βακτηρίων στους πνεύμονες.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Βιρτζίνια ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 11.000 ενήλικες οι οποίοι συμμετείχαν στην Εθνική Έρευνα Υγείας και Διατροφής μεταξύ 2015 και 2020.
Οι συμμετέχοντες ανέφεραν την ημερήσια πρόσληψη τροφής και ποτών, συμπεριλαμβανομένων των θερμίδων που κατανάλωναν από ζαχαρούχα ποτά.
Ακόμη και όταν ελήφθησαν υπόψη το κάπνισμα, το σωματικό βάρος και η έκθεση σε επιβλαβείς ουσίες, όσοι προσλάμβαναν το 10% ή περισσότερο των ημερήσιων θερμίδων τους από ζαχαρούχα ποτά είχαν 39% περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με ΧΑΠ.
Για κάποιον που καταναλώνει περίπου 2.000 θερμίδες την ημέρα (η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για τις γυναίκες) αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 50 γραμμάρια ζάχαρης ή λίγο περισσότερο από ένα κουτάκι Coca-Cola.
Οι επίσημες κατευθυντήριες γραμμές του Ηνωμένου Βασιλείου συνιστούν στους ενήλικες να μην καταναλώνουν περισσότερα από 30 γραμμάρια ελεύθερων σακχάρων την ημέρα (δηλαδή ζάχαρη που προστίθεται στα τρόφιμα ή βρίσκεται σε χυμούς φρούτων και σιρόπια) και τα σάκχαρα αυτά να μην αποτελούν περισσότερο από το 5% των ημερήσιων θερμίδων.
Αν και η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα ζαχαρούχα ποτά προκαλούν άμεσα ΧΑΠ, η σταθερή αυτή συσχέτιση υποδηλώνει ότι η μείωση της κατανάλωσης θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο στην πρόληψη.
Ενημέρωση ασθενών
Οι ερευνητές λένε ότι οι επαγγελματίες του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης (συγκεκριμένα οι ειδικοί στοματικής υγιεινής) έχουν την ευθύνη να ενημερώνουν τους ασθενείς για τους κινδύνους των ζαχαρούχων ποτών.
Οι ερευνητές επισήμαναν αυτό που είναι γνωστό ως «υπόθεση της φρουκτόζης» για να εξηγήσουν την πιθανή σχέση.
Η ζάχαρη που χρησιμοποιείται στα περισσότερα αναψυκτικά ονομάζεται σακχαρόζη. Αποτελείται από δύο μικρότερα σάκχαρα ενωμένα μεταξύ τους (τη γλυκόζη και τη φρουκτόζη) που σημαίνει ότι περίπου η μισή ζάχαρη σε ένα ποτό όπως η κόλα, είναι φρουκτόζη.
Ένα κανονικό κουτάκι Coca-Cola περιέχει περίπου 39 γραμμάρια ζάχαρης, δηλαδή περίπου τα μισά είναι φρουκτόζη.
Η φρουκτόζη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ, γεγονός που μπορεί να αυξήσει την παραγωγή ουρικού οξέος, ενός φυσικού προϊόντος αποβολής.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και οξειδωτικό στρες -κατά το οποίο επιβλαβή μόρια προκαλούν βλάβες στα κύτταρα- και τα δύο είναι βασικά χαρακτηριστικά της ΧΑΠ.
Οι ερευνητές προτείνουν επίσης ότι η φρουκτόζη μπορεί να ενεργοποιήσει φλεγμονώδεις οδούς που συνδέονται με την κυτταρική γήρανση, συμβάλλοντας σε βλάβες των ιστών και μειωμένη λειτουργία των πνευμόνων.
Ωστόσο, σημείωσαν ότι τα ζαχαρούχα ποτά θα μπορούσαν επίσης να επηρεάσουν έμμεσα τον κίνδυνο για ΧΑΠ μέσω της χρόνιας φλεγμονής που συνδέεται με την παχυσαρκία, οδηγώντας σε μειωμένη πνευμονική λειτουργία.
Ο δρ Νικ Χόπκινσον, σύμβουλος αναπνευστικού συστήματος και ιατρικός διευθυντής του Asthma + Lung UK, αναφέρει: «Δεν είναι βέβαιο ποιος μηχανισμός μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για ΧΑΠ σε άτομα που καταναλώνουν ζαχαρούχα ποτά, αλλά γνωρίζουμε ότι τα υψηλότερα επίπεδα γλυκόζης στους αεραγωγούς μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο λοιμώξεων και ότι μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη μπορεί επίσης να αυξήσει τα επίπεδα φλεγμονής, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στη βλάβη των πνευμόνων».
Παρόλο που η περιστασιακή κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών είναι απίθανο να αποτελεί σημαντικό κίνδυνο, προσθέτει: «Εάν είστε άνω των 40 ετών -όταν αρχίζει να αυξάνεται ο κίνδυνος για ΧΑΠ- και ζείτε σε περιοχή με υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ο κίνδυνος θα αυξηθεί από μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη».
Τα συνήθη συμπτώματα της ΧΑΠ περιλαμβάνουν επίμονο βήχα, υπερβολική βλέννα και δύσπνοια.
Επιδείνωση
Ωστόσο, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να επιβραδύνουν την επιδείνωση της υγείας των ασθενών.
Αυτή είναι η περίπτωση της Ανίτα Μπρόου, 60 ετών, από το Σέφιλντ, η οποία διαγνώστηκε με την πάθηση στα 47 της χρόνια, παρόλο που ήταν γυμνασμένη καθηγήτρια γιόγκα.
«Μου είπαν ότι οι πνεύμονές μου ήταν σαν κάποιου που ήταν 30 χρόνια μεγαλύτερος από μένα», λέει.
«Ήταν πραγματικά τρομακτικό. Αλλά ύστερα από μια πραγματικά συνειδητή προσπάθεια με τη διατροφή μου -αποφεύγοντας τα εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα και ποτά και μένοντας μακριά από τις κενές θερμίδες- κατάφερα να μειώσω αυτό το διάστημα σε οκτώ χρόνια».
Τα στοιχεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) δείχνουν ότι τα σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένης της ΧΑΠ, έχουν οδηγήσει σε περισσότερες επείγουσες εισαγωγές στο νοσοκομείο από οποιαδήποτε άλλη ιατρική πάθηση.
Από τη Zoe Hardy/ ©Associated Newspapers Limited
Eφημερίδα Απογευματινή
