Τέλος οι αποποιήσεις κληρονομιάς λόγω χρεών

Ο νέος τρόπος σύνταξης διαθήκης, ο ρόλος του εκτελεστή της, αλλαγή των ποσοστών νόμιμης μοίρας και φρένο στην εκμετάλλευση ηλικιωμένων φέρνει το νέο οικογενειακό δίκαιο
14:14 - 29 Νοεμβρίου 2025
Τέλος οι αποποιήσεις κληρονομιάς

Δεν πρόκειται απλώς για μια νομοθετική αλλαγή αλλά για τη μεγαλύτερη τομή στο οικογενειακό και οικονομικό γίγνεσθαι των πολιτών εδώ και δεκαετίες. Το κληρονομικό δίκαιο, όπως το ξέραμε μέχρι σήμερα, φτάνει στο τέλος του και παραχωρεί τη θέση του σε ένα νέο, πιο ευέλικτο πλαίσιο, που φιλοδοξεί να βάλει τέλος στις οικογενειακές συγκρούσεις, τις πολυετείς δικαστικές διαμάχες και τη δυσβάσταχτη οικονομική επιβάρυνση των κληρονόμων.

Την Τρίτη 2 Δεκεμβρίου η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης θα παρουσιάσει επισήμως τις νέες ρυθμίσεις σε ειδική εκδήλωση, παρουσία του υπουργού Γιώργου Φλωρίδη και του υφυπουργού Ιωάννη Μπούγα. Τις λεπτομέρειες των σαρωτικών αλλαγών, που θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση, θα αναπτύξει ο πρόεδρος της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, ομότιμος καθηγητής της Νομικής ΕΚΠΑ, Απόστολος Γεωργιάδης.

Κεντρικό πυλώνα της μεταρρύθμισης αποτελεί η καθιέρωση των κληρονομικών συμβάσεων. Πλέον ο ιδιοκτήτης της περιουσίας θα έχει τη δυνατότητα, όσο βρίσκεται εν ζωή, να συμφωνεί με τους κληρονόμους του σχετικά με τον τρόπο κατανομής της ακίνητης και κινητής περιουσίας του, ακόμη και πνευματικών δικαιωμάτων. Θα επιτρέπεται παράλληλα ο αποκλεισμός συγκεκριμένων κληρονόμων ή ο συμψηφισμός με χρηματικά ποσά που έχουν χορηγηθεί στο παρελθόν.

Χωρίς επιβάρυνση

Εξίσου σημαντική καινοτομία αποτελεί η αλλαγή στο καθεστώς των χρεών που συνοδεύουν την κληρονομιά. Με στόχο να σταματήσει το φαινόμενο μαζικών αποποιήσεων, οι κληρονόμοι θα μπορούν πλέον να αποδέχονται την κληρονομιά χωρίς προσωπική οικονομική επιβάρυνση. Τα χρέη θα αποπληρώνονται μέχρι το ποσό της οφειλής μέσα από την ίδια την κληρονομιαία περιουσία -για παράδειγμα μέσω πλειστηριασμού ενός ακινήτου-, ενώ το υπόλοιπο μέρος της περιουσίας θα παραμένει στους κληρονόμους, προστατεύοντας έτσι την οικογενειακή περιουσία από οριστική απώλεια.

Με τις νέες διατάξεις αναμορφώνεται και η νόμιμη μοίρα των κληρονόμων με στόχο μια πιο ισόρροπη προστασία συζύγου και παιδιών. Η νόμιμη μοίρα του/της συζύγου αυξάνεται από 25% σε 33,3%, ενώ των παιδιών διαμορφώνεται σε 66,7%. Παρέχεται επίσης η δυνατότητα χρηματικής αποζημίωσης αντί παραχώρησης μεριδίου σε ακίνητο ώστε να αποφεύγεται ο κατακερματισμός της ιδιοκτησίας, που οδηγούσε σε ακινησία της περιουσίας, απραξία και πολυετείς δικαστικές διενέξεις.

Αποκλήρωση

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θωράκιση της διαδικασίας σύνταξης και εκτέλεσης διαθηκών. Οι διαθήκες θα καταχωρίζονται ηλεκτρονικά και δεν θα έχουν έννομα αποτελέσματα προτού κυρωθούν, ενώ θεσπίζεται αυστηρή απαγόρευση κληροδότησης σε εργαζόμενους ή διοικούντες γηροκομεία και θεραπευτήρια ώστε να αποκλειστεί η εκμετάλλευση ηλικιωμένων. Παράλληλα επεκτείνονται οι αρμοδιότητες του εκτελεστή διαθήκης και επανέρχεται η αυτοδίκαιη αποκλήρωση για κληρονόμους που έχουν διαπράξει σοβαρά εγκλήματα εις βάρος του διαθέτη. Ο διαθέτης θα μπορεί να ορίζει εκτελεστή διαθήκης για τη συνολική διαχείριση της κληρονομιάς, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν επιμέρους οδηγίες. Παράλληλα, καταργείται η προθεσμία που είχαν οι ανήλικοι να αποποιηθούν κληρονομιά ένα έτος μετά την ενηλικίωση.

Εφημερίδα Απογευματινή