Εφτά σηµαντικές αλλαγές στην εκπαίδευση προωθεί το υπουργείο Παιδείας για το 2026. Ερχονται το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, επεκτείνεται το Ψηφιακό Σχολείο µε την εφαρµογή της τεχνητής νοηµοσύνης, ενισχύονται τα Πρότυπα και Πειραµατικά Σχολεία. Παράλληλα η Ελλάδα µετατρέπεται σε διεθνή εκπαιδευτικό κόµβο, καθώς αλλάζει ο χάρτης της Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης µε νέες συνεργασίες και κοινά προγράµµατα των δηµόσιων Πανεπιστηµίων µε ξένα ΑΕΙ, αλλά και µε διεύρυνση του αριθµού των ξένων Πανεπιστηµίων που εγκαθιστούν παραρτήµατα στην Ελλάδα.
∆ηµόσιο σχολείο που ανοίγει δρόµους για όλα τα παιδιά και εργαλεία στα χέρια του εκπαιδευτικού είναι το δίπολο στο οποίο θα στηριχτεί η σχολική εκπαίδευση τη νέα χρονιά. Το 2026 θα φέρει σηµαντικές αλλαγές σε όλες τις βαθµίδες της Εκπαίδευσης, µε κυριότερες το νέο σύστηµα εισαγωγής στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση, την επέκταση των µη κρατικών Πανεπιστηµίων και την καθιέρωση της διαγραφής των φοιτητών που «λιµνάζουν». Επίσης προβλέπεται η ενίσχυση της εξωστρέφειας των Πανεπιστηµίων.
Στα σχολεία εισάγονται καινοτόµα µαθήµατα, όπως αυτό που έχει στόχο την προστασία της νέας γενιάς από τα fake news, που ξεκινά πιλοτικά σε 35 σχολεία. Παράλληλα θα ενισχυθεί το µάθηµα Οικονοµικών που µπήκε πρώτη φορά στα σχολεία, καθώς και ο Σχολικός Επαγγελµατικός Προσανατολισµός.
Στην ατζέντα των µεταρρυθµίσεων για το 2026 περιλαµβάνονται:
1. Για την εξωστρέφεια των δηµόσιων Πανεπιστηµίων, όπως λέει η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, η Ελλάδα είναι έτοιµη να κάνει ένα «καθοριστικό βήµα
προόδου», µε τη διεθνοποίηση της Ανώτατης Εκπαίδευσης, «όχι µε πειραµατισµούς και πρόχειρες λύσεις, αλλά µε κανόνες, ποιότητα και θεσµική αξιοπιστία». Ηδη πολλά δηµόσια Πανεπιστήµια έχουν κάνει κορυφαίες συνεργασίες µε εµβληµατικά Πανεπιστήµια, όπως το Columbia, το Yale και το Harvard, ενώ το 2026 αναµένονται νέες συµπράξεις. Στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση έχουν γίνει επενδύσεις 1,5 δισ. ευρώ σε υποδοµές, εξοπλισµό και ανθρώπινο δυναµικό και φοιτητική µέριµνα, ενώ το υπουργείο καταγράφει περισσότερους διορισµούς µελών ∆ΕΠ, µε περισσότερα από κάθε άλλη χρονιά αγγλόφωνα προπτυχιακά προγράµµατα, µε 74 νέα κοινά ή διπλά µεταπτυχιακά προγράµµατα.
2. Αλλαγές στο Λύκειο αλλά και στο σύστηµα εισαγωγής στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση. Σύµφωνα µε το σχέδιο του υπουργείου Παιδείας, οι ριζικές µεταβολές περιλαµβάνουν και τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, που δεν καταργούνται, αλλά αλλάζουν µορφή, καθώς λειτουργούν αξιοκρατικά. Οι παρεµβάσεις έχουν στόχο να σταµατήσει να είναι το Λύκειο «προθάλαµος» για τις εξετάσεις και να αποκτήσει το κύρος που του αρµόζει
Το νέο σύστηµα εισαγωγής στα Πανεπιστήµια και το Νέο Λύκειο θα τεθεί προς συζήτηση από την υπουργό Σοφία Ζαχαράκη το αµέσως επόµενο διάστηµα µε τους εµπλεκόµενους φορείς και τα πολιτικά κόµµατα. Σύµφωνα µε το προς συζήτηση σχέδιο οι υποψήφιοι θα εισάγονται στα ΑΕΙ µε τον βαθµό του Εθνικού Απολυτηρίου, για το οποίο θα λαµβάνονται υπόψη οι βαθµολογίες των µαθητών και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, µε διαφορετικά ποσοστά, αλλά σε συνδυασµό µε την επίδοσή τους στις απολυτήριες εξετάσεις πανελλαδικού τύπου σε τέσσερα µαθήµατα ανά επιστηµονικό πεδίο.
Υπό συζήτηση είναι και η πρόταση για την κατάργηση της ελάχιστης βάσης εισαγωγής και την αντικατάστασή της, ουσιαστικά, από τη «βάση» που θα πρέπει να συγκεντρώνει ο υποψήφιος στο Εθνικό Απολυτήριο, ενώ θα εξακολουθήσουν να ισχύουν οι συντελεστές βαρύτητας ανά µάθηµα που ορίζονται από τα τµήµατα των Πανεπιστηµίων.
Στόχος του υπουργείου είναι οι αλλαγές να ξεκινήσουν από τους µαθητές που τελειώνουν εφέτος το Γυµνάσιο και θα φοιτήσουν στην Α’ Λυκείου το σχολικό έτος 2026-2027, ωστόσο αυτό θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της απαιτούµενης προετοιµασίας, όπως το πολλαπλό βιβλίο, η νέα, αναπροσαρµοσµένη Τράπεζα Θεµάτων, αλλά σε κάθε περίπτωση δεν πρόκειται να υπάρξει κανένας αιφνιδιασµός των µαθητών, όπως ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους το υπουργείο.
Σκοπός της µεταρρύθµισης είναι αφ’ ενός να αλλάξει η φιλοσοφία του Λυκείου, ώστε να σταµατήσει να αποτελεί µηχανισµό προετοιµασίας για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, και αφ’ ετέρου να εκσυγχρονιστεί και να γίνει πιο δίκαιο το σύστηµα πρόσβασης στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση, προκειµένου η επιτυχία των υποψηφίων να µην κρίνεται αποκλειστικά και µόνο από την επίδοση που σηµειώνουν στα τέσσερα µαθήµατα των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Το υπό εξέταση κυβερνητικό σχέδιο έχει πυρήνα τον συνυπολογισµό στον βαθµό του Εθνικού Απολυτηρίου, που θα χορηγείται µετά την αποφοίτηση, των µέσων όρων των βαθµολογιών που έλαβαν οι µαθητές και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, µε ποσοστό συµµετοχής 20% για την Α’ τάξη, 30% για τη Β’ και 50% για τη Γ’ τάξη. Για τις προαγωγικές εξετάσεις στις Α’ και Β’ Λυκείου το 100% των θεµάτων θα επιλέγονται µε κλήρωση από την Τράπεζα Θεµάτων.
3. Η βασική φιλοσοφία του υπουργείου Παιδείας είναι το υπό διαµόρφωση νέο Λύκειο να αποκτήσει έναν κεντρικό ρόλο και να σταµατήσει να αποτελεί «προθάλαµο» των Πανεπιστηµίων. Παράλληλα, η εισαγωγή στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύµατα δεν θα εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, µειώνοντας έτσι την επίδραση της ψυχοφθόρας διαδικασίας των εξετάσεων που προκαλεί άγχος στους περισσότερους µαθητές. Το έργο προβλέπεται να
υλοποιηθεί µέσα στο 2026 από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), το οποίο αναβαθµίζεται και αναλαµβάνει την επιστηµονική επιµέλεια της Τράπεζας Θεµάτων, η οποία θα αποτελέσει τον πυρήνα των αλλαγών µε 13.000 θέµατα.
Από τα θέµατα αυτά θα εξετάζονται ενδοσχολικά τα µαθήµατα βαρύτητας για την έκδοση του Εθνικού Απολυτηρίου. Προτείνεται η σύσταση εθνικού σώµατος αξιολογηµένων βαθµολογητών, ενώ µελετώνται ο τρόπος βαθµολόγησης των γραπτών µε το νέο σύστηµα και ο καθορισµός των µαθηµάτων βαρύτητας ανά κατεύθυνση.
4. Εντονο είναι το ενδιαφέρον για την ίδρυση νέων µη κρατικών Πανεπιστηµίων εντός του 2026. Ως προθεσµία για την κατάθεση φακέλων, που θα αφορούντην ίδρυση και λειτουργία νέων παραρτηµάτων ξένων Πανεπιστηµίων ως Νοµικών Προσώπων Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσης, για το επόµενο ακαδηµαϊκό έτος 2026-2027, ορίστηκε από το υπουργείο Παιδείας η 28η Φεβρουαρίου, ενώ αιτήσεις µπορούν να κατατίθενται καθόλη τη διάρκεια του έτους. Στις νέες αιτήσεις πουθα υποβληθούν, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, αναµένεται να είναι του Deree και του Sunderland University. Το υπουργείο Παιδείας µε νοµοθετική διάταξη πουκατέθεσε στη Βουλή δίνει τη δυνατότητα στα 8 Ιδρύµατα, των οποίων τα προγράµµατα σπουδών δεν εγκρίθηκαν από την ΕΘΑΑΕ (Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης) στην πρώτη διαδικασία αξιολόγησης, να υποβάλουν εκ νέου τους εµπλουτισµένους φακέλους τους. Για την υποβολή αίτησης επαναξιολόγησης προϋπόθεση αποτελεί η παραίτηση από την άσκηση ένδικων βοηθηµάτων κατά της αρχικής αρνητικής γνωµοδότησης της ΕΘΑΑΕ. Με τις ρυθµίσεις αυτές αντιµετωπίζονται, µεταξύ άλλων, ζητήµατα που αφορούν τη διεύρυνση της δυνατότητας λειτουργίας παραρτήµατος µε µία µόνο Σχολή και τουλάχιστον ένα πρόγραµµα σπουδών, υπό συγκεκριµένες προϋποθέσεις. Σύµφωνα µε τη διάταξη, ο φάκελος για την έκδοση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήµατος Νοµικών Προσώπων Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσης µπορεί πλέον να επαναξιολογείται µία φορά, µετά την κοινοποίηση στο αιτούν µητρικό Ιδρυµα αρνητικής γνωµοδότησης της ΕΘΑΑΕ. Η επαναξιολόγηση µπορεί να ζητείται χωρίς την εκ νέου κατάθεση εγγυητικής επιστολής ή παραβόλου.
5. Ερχονται τα Αθλητικά Σχολεία µε στόχο να καλυφθούν οι αθλητικές αλλά και εκπαιδευτικές ανάγκες των ταλαντούχων µαθητών-αθλητών. Σύµφωνα µε το σχέδιο του υπουργείου Παιδείας, προβλέπεται πιλοτική ίδρυση δύο Πρότυπων Αθλητικών Γυµνασίων και δύο Πρότυπων Αθλητικών Λυκείων, µε έδρα την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, από τη σχολική χρονιά 2026-2027, µε στόχο τη δηµιουργία δεκατριών Πρότυπων Αθλητικών Σχολείων και σταδιακή πανελλαδική κάλυψη, σε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Σύµφωνα µε το σχέδιο θα υπάρχει και πρόβλεψη για εξ αποστάσεως εκπαίδευση σε περιόδους αναγκαστικής απουσίας των µαθητών, όταν αυτοί συµµετέχουν σε αγώνες. Επίσης επεκτείνεται το πρόγραµµα τοποθέτησης διαδραστικών πινάκων µε 2.900 πίνακες που θα εγκατασταθούν στα σχολεία έως το καλοκαίρι, καθώς επίσης και δηµιουργία εργαστηρίων ροµποτικής και stem στα σχολεία. Το Ψηφιακό Σχολείο θα ενισχυθεί µε καινοτόµα εργαλεία: 3D ολογράµµατα, ψηφιακούς βοηθούς µάθησης µε Τ.Ν., ηλεκτρονικά και ακουστικά βιβλία -ebooks και audiobooks-, καθώς και υποστηρικτικό υλικό για γονείς.
Παράλληλα δηµιουργούνται 13 Κέντρα Καινοτοµίας µε σύγχρονους χώρους µάθησης. Η στήριξη και ενίσχυση των Πρότυπων και Πειραµατικών Σχολείων είναι µέσα στην ατζέντα της ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας και για το 2026. Ενδεικτικό είναι το στοιχείο ότι έως το 2028 τα Πειραµατικά Σχολεία θα αυξηθούν από 120 σε 133.
6. Σε ό,τι αφορά το θέµα των λεγόµενων «αιώνιων» φοιτητών, η αρχή της νέας χρονιάς θα σηµάνει και την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου των διαγραφών, καθώς 308.605 «λιµνάζοντες» φοιτητές έχουν λάβει σχετικό e-mail από τα Ιδρύµατα, ενώ δίνεται δεύτερη ευκαιρία σε όσους έχουν δηλώσει πρόσφατα µε ενεργό τρόπο την παρουσία τους στην ακαδηµαϊκή ζωή, συµµετέχοντας στις εξετάσεις. Οι διοικήσεις των Πανεπιστηµίων, σύµφωνα µε σχετική υπουργική απόφαση, θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία των διαγραφών και να έχουν αποστείλει στη ∆ιεύθυνση Ανώτατης Εκπαίδευσης του υπουργείου Παιδείας τους καταλόγους µε τους διαγραφέντες φοιτητές. Την ίδια ώρα ευνοϊκή ρύθµιση του υπουργείου δίνει «παράταση ζωής» ενός έτους σ περίπου 35.000 φοιτητές που πληρούν τις προϋποθέσεις προκειµένου να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Σύµφωνα µε το χρονοδιάγραµµα που έχει θέσει το υπουργείο, η σχετική λίστα θα πρέπει να αναρτάται ανωνυµοποιηµένα στην ιστοσελίδα του Τµήµατος και να αποστέλλεται στο υπουργείο Παιδείας έως την 31η ∆εκεµβρίου κάθε έτους. Τον ∆εκέµβριο του 2026 θα πρέπει να διαγραφούν όσοι θα υπερβούν τα νόµιµα προβλεπόµενα χρονικά όρια για πενταετούς διάρκειας σπουδές (Πολυτεχνικές κ.λπ. σχολές) και ένα χρόνο µετά όσοι βρίσκονται σε καθεστώς εξαετούς κύκλου σπουδών.
7. Η τεχνητή νοηµοσύνη σχεδιάζεται να εισαχθεί στην Εκπαίδευση, µε τρόπο ώστε µαθητές και εκπαιδευτικοί να έρθουν πιο κοντά µε την Α.Ι. µέσα στο ασφαλές σχολικό περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, από τον Μάρτιο, για τους µαθητές Α’ και Β’ Λυκείου, το νέο πιλοτικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα «AI in Schools» θα φέρει στα ελληνικά σχολεία το «ChatGPT Edu», την ειδική έκδοση του ChatGPT που έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για την Εκπαίδευση. Το «AI in Schools» θα εφαρµοστεί σε 20 Λύκεια, σε συνεργασία µε την OpenAI, το Ιδρυµα Ωνάση και τον οργανισµό «The Tipping Point in Education», προσφέροντας ασφαλή και δηµιουργική χρήση της τεχνητής νοηµοσύνης στην εκπαιδευτική διαδικασία. Οι εκπαιδευτικοί θα έχουν τη δυνατότητα να δηµιουργούν εξατοµικευµένα GPTs για τον σχεδιασµό µαθηµάτων, την παραγωγή υλικού αξιολόγησης και την υποστήριξη διοικητικών εργασιών, ενώ οι µαθητές θα χρησιµοποιούν την τεχνολογία για εξατοµικευµένη µάθηση, ανάπτυξη ιδεών, εκµάθηση ξένων γλωσσών και εκπόνηση ερευνητικών εργασιών.
Επίσης, εντός του 2026 η χρήση της ψηφιακής πλατφόρµας EduPlan θα αξιοποιεί την τεχνητή νοηµοσύνη για την έγκαιρη πρόβλεψη αναγκών και την ορθολογική στελέχωση των σχολικών µονάδων.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
