Την ευκαιρία να βγουν διπλά κερδισµένοι πάνω από 2,5 εκατοµµύρια φυσικά πρόσωπα µε οφειλές στον ΕΦΚΑ δίνει η δυνατότητα διαγραφής από την 1η Ιανουαρίου 2026 των χρεών από τη δεκαετία στην πενταετία, αλλά και η αναβίωση των 72 και 120 δόσεων, που βρίσκονται στο «τραπέζι» των συναρµόδιων υπουργείων Οικονοµικών και Εργασίας. Βασική στόχευση είναι η ελάφρυνση των οφειλετών µε µεγαλύτερο αριθµό δόσεων προς τον ΕΦΚΑ, καθώς -όπως δείχνουν τα στοιχεία- το 70% και πλέον έχουν οφειλές µέχρι 15.000 ευρώ. Τα σενάρια που συζητιούνται µεταξύ υπουργείου Εργασίας και Οικονοµικών είναι η επαναφορά των 120 δόσεων για την εξόφληση οφειλών µικροµεσαίων επιχειρήσεων που δεν υπερβαίνουν τα 10.000 ευρώ.
Οι συγκεκριµένες οφειλές δεν µπορούν να ενταχθούν στον εξωδικαστικό µηχανισµό, ενώ η µόνη διαθέσιµη επιλογή σταδιακής αποπληρωµής σήµερα είναι η πάγια ρύθµιση των 24 έως 48 δόσεων, η οποία δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανάγκες των περισσότερων ελεύθερων επαγγελµατιών, λόγω έλλειψης ρευστότητας. Σύµφωνα µε ασφαλείς πληροφορίες, η ρύθµιση η οποία εξετάζεται να βγει από το δεύτερο εξάµηνο του έτους θα έχει «πολλά δόντια», εξαιτίας κυρίως της τακτικής αρκετών µικροοφειλετών να πληρώνουν κάποιες δόσεις, προκειµένου να λάβουν φορολογική ή ασφαλιστική ενηµερότητα, και µετά να σταµατούν. Μάλιστα εξετάζεται το ενδεχόµενο οι ρυθµίσεις αυτές να µη λάβουν την οδό της νοµοθετικής διαδικασίας µε κατάθεση τροπολογίας στη Βουλή, αλλά να είναι µε υπουργική απόφαση, που θα παραπέµπει στις σχετικές νοµοθετικές ρυθµίσεις του 2019 και 2021, αντίστοιχα.
Προϋποθέσεις
Η αναβίωση των 120 δόσεων θα προβλέπει ως προϋπόθεση για την ένταξη την καταβολή του 10% των οφειλόµενων ποσών από τις δόσεις που έχουν χαθεί. ∆ηλαδή αν έχουν απολέσει δόσεις 1.000 ευρώ θα πρέπει να προπληρώσουν 100 ευρώ, προκειµένου να επανενταχθούν στη ρύθµιση. Αντιστοίχως και για ποσά µεγαλύτερα, όπως π.χ. 5.000 ευρώ, η επανένταξη θα προβλέπει την καταβολή 500 ευρώ. Σηµαντικό, όπως τονίζουν αρµόδιες πηγές, είναι ότι θα διατηρούνται τα ίδια σχεδόν µηδενικά επιτόκια (2%), σε αντίθεση µε την ρύθµιση των 72 δόσεων, που εξετάζεται τα επιτόκια να είναι υψηλότερα. Σηµειώνεται ότι στη ρύθµιση των 120 δόσεων είχαν ενταχθεί πάνω από 600.000 φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις, ωστόσο στην πορεία αρκετοί και για διάφορους λόγους την έχασαν.
Στα υπουργεία Οικονοµικών και Εργασίας σχεδιάζουν την επανενεργοποίηση και των 72 δόσεων για οφειλές από 10.000 έως 15.000 ευρώ, ενώ ένα από τα σενάρια προβλέπει ότι η επανένταξη των οφειλετών στις ρυθµίσεις θα συνοδεύεται από πέναλτι µε την καταβολή δύο ή περισσότερων δόσεων, ενώ οι υπόλοιπες δόσεις που χάθηκαν θα προστίθενται στο τέλος της κάθε ρύθµισης. Σύµφωνα µε τα τελευταία στοιχεία του Σεπτεµβρίου 2025, υπάρχει συγκέντρωση πλήθους οφειλετών στις χαµηλότερες κλίµακες οφειλών µε 1.464.877 οφειλέτες (70,05% των οφειλετών) να έχουν οφειλή έως 15.000 ευρώ ο καθένας. Επίσης το 87,31% των οφειλετών (1.825.923 οφειλέτες) έχουν οφειλή έως 30.000 ευρώ ο καθένας.
∆ιαγραφή ληξιπρόθεσµων
Από φέτος ισχύει η µείωση στην 5ετία, αντί 10ετίας, όσον αφορά τον χρόνο που θα µπορούν να παραγράφονται τα ασφαλιστικά χρέη, εφόσον δεν βεβαιώθηκαν από τότε που κατέστησαν ληξιπρόθεσµα. Η 5ετία σηµαίνει ότι µια οφειλή που θα δηµιουργηθεί το 2026 και θα βεβαιωθεί ως ληξιπρόθεσµη το 2026 θα παραγραφεί τον Ιανουάριο του 2032, ενώ, αν παρέµενε η 10ετής παραγραφή, το χρέος του 2026 θα παραγραφόταν τον Ιανουάριο του 2037.
Το νέο καθεστώς δίνει µεγαλύτερα περιθώρια οικονοµικής ελευθερίας σε επιχειρήσεις και σε οφειλέτες του ΕΦΚΑ, καθώς δεν θα µένουν όµηροι των οφειλών τους για δεκαετίες, χωρίς να µπορούν να ορθοποδήσουν. Ετσι, για τις οφειλές που θα βεβαιωθούν πρώτη φορά από 1ης.1.2026 και µετά, και ανάγονται σε περίοδο εισφορών µετά το 2026, ο χρόνος παραγραφής κατεβαίνει στην 5ετία και οι απαιτήσεις του e ΕΦΚΑ από µη καταβληθείσες εισφορές χρονικής περιόδου ασφάλισης από 1ης.1.2026και µεταγενέστερα θα παραγράφονται στην 5ετία. Για παράδειγµα, η αξίωσητου e-ΕΦΚΑ για την είσπραξη οφειλής από εισφορές των µηνών 1/2026 έως και 12/2026 παραγράφεται την 1η.1.2032.
Οι οφειλές που έχουν ήδη βεβαιωθεί και όσες βεβαιώθηκαν έως το τέλος του 2025 παραγράφονται εντός 10ετίας. Οι ελεύθεροι επαγγελµατίες που θα τύχουν παραγραφής χρεών, είτε λόγω της 10ετίας είτε µε την 5ετία, θα χάσουν και το αντίστοιχο διάστηµααπό τον χρόνο ασφάλισης και από το ποσόν σύνταξης. Μπορούν όµως είτε να πληρώσουν µέρος από τον παραγραµµένο χρόνο, για να συµπληρώσουν ασφαλιστικό χρόνο προκειµένου να βγουν στη σύνταξη, είτε να προβούν σε αναγνωρίσεις πλασµατικών ετών. Ωστόσο, η απλούστευση αυτή δεν σηµαίνει αυτόµατο «σβήσιµο» χρεών εντός 5 ετών. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι αν η διοίκηση εντοπίσει και αναζητήσει µια οφειλή εντός της πενταετίας, τότε η περίοδος παραγραφής ανανεώνεται για άλλα πέντε χρόνια από τη στιγµή της αποστολής ειδοποιητηρίου. Αυτό σηµαίνει ότι η παραγραφήδιατηρείται ως εργαλείο διαχείρισης του χρόνου ωρίµασης των απαιτήσεων, αλλά όχι ως αυτόµατη «αµνηστία» για όσους δεν έχουν τακτοποιήσει εγκαίρως τιςυποχρεώσεις τους.
Από πλευράς δηµοσιονοµικής διαχείρισης, η µείωση του χρόνου παραγραφής ενδέχεται να θέσει πρόσθετες πιέσεις στις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ και του ΚΕΑΟ, οι οποίες καλούνται να εντείνουν τους ελέγχους και τιςβεβαιώσεις οφειλών εντός των νέων χρονικών ορίων για να αποτραπεί η απώλεια απαιτήσεων που θα µπορούσαν να εισπραχθούν. Για τον λόγο αυτό άλλωστε και οι οφειλές του παρελθόντος, που υπόκεινται στη 10ετή παραγραφή, δεν «σβήνονται» µε γρήγορους ρυθµούς. Παρά τις χιλιάδες αιτήσεις από ενδιαφερόµενους, οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ διενεργούν εξονυχιστικούς ελέγχους προκειµένου να διαπιστώσουν ότι δεν υπήρξε κάποια «διακοπτική» διαδικασία.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
