Σημαντικό κεφάλαιο στην αναβάθμιση του ελληνικού σιδηρόδρομου αποτελούν τα έργα επέκτασης του ενεργού δικτύου που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Γραμμές που για χρόνια υπολειτουργούσαν ή είχαν τεθεί εκτός χρήσης επανέρχονται, νέες συνδέσεις ενεργοποιούνται και ο σιδηρόδρομος αποκτά ξανά γεωγραφικό και λειτουργικό βάθος. Πρόκειται για μια μεταβολή που επηρεάζει άμεσα την καθημερινή μετακίνηση, τη διασύνδεση των πόλεων και τον ρόλο της χώρας στις διεθνείς μεταφορές.
Οπως δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Kωνσταντίνος Κυρανάκης στην «Κυριακάτικη Απογευματινή»: «Με τα έργα επέκτασης του δικτύου χτίζουμε τον σιδηρόδρομο που μπορεί να στηρίξει την ανάπτυξη, την αποκέντρωση και τη στρατηγική θέση της Ελλάδας ως κόμβου μεταφορών. Το σιδηροδρομικό δίκτυο μεγαλώνει, καλύπτει περισσότερες περιοχές και αποκτά ρόλο αντίστοιχο της σημασίας του».
Αναλυτικά οι παρεμβάσεις όπως προβλέπονται από το κυβερνητικό σχέδιο:
- Στην Αττική, η υπογειοποίηση στα Σεπόλια αποτελεί κομβικό έργο για την απρόσκοπτη λειτουργία της γραμμής στον κεντρικό ιστό της πρωτεύουσας. Με την κατάργηση των ισόπεδων διαβάσεων, αυξάνεται η αξιοπιστία της κυκλοφορίας και η χωρητικότητα του δικτύου, επιτρέποντας περισσότερα και σταθερότερα δρομολόγια στο βασικό σιδηροδρομικό δίκτυο.
- Στη Θεσσαλία, η αποκατάσταση των γραμμών Λάρισα – Βόλος και Παλαιοφάρσαλος – Καλαμπάκα επεκτείνει εκ νέου το ενεργό δίκτυο σε περιφερειακούς άξονες που είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας. Η επανένταξή τους δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση ζημιών, αλλά την επαναλειτουργία ενός δικτύου με σύγχρονες προδιαγραφές, ικανό να εξυπηρετήσει επιβατικές ανάγκες.
- Αντίστοιχη διεύρυνση σχεδιάζεται και στα προαστιακά δίκτυα. Ο Προαστιακός ∆υτικής Αττικής (Λιόσια – Μέγαρα) και ο Προαστιακός ∆υτικής Θεσσαλονίκης (Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός – Αγχίαλος, με δυνατότητα επέκτασης προς Γέφυρα) εντάσσουν νέες περιοχές στον ενεργό σιδηροδρομικό χάρτη των δύο μητροπολιτικών συγκροτημάτων, μετατρέποντας τον σιδηρόδρομο σε καθημερινό μέσο μετακίνησης και όχι μόνο σε υπεραστική επιλογή.
- Στην Πελοπόννησο, η ενεργοποίηση της γραμμής έως τον Ψαθόπυργο μέχρι το τέλος του 2026 επαναφέρει τον σιδηρόδρομο στην ευρύτερη περιοχή της Πάτρας, με τη συνέχεια των έργων προς Ρίο και Πάτρα να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για πλήρη επανασύνδεση της τρίτης μεγαλύτερης πόλης της χώρας με το εθνικό δίκτυο. Παράλληλα, η γραμμή Λουτράκι – Αγιοι Θεόδωροι προσθέτει ακόμη έναν ενεργό κλάδο στο περιφερειακό δίκτυο της Κορινθίας.
Η επέκταση του ενεργού δικτύου δεν περιορίζεται εντός συνόρων. Το τμήμα Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο εισέρχεται στην επόμενη φάση ωρίμασης, ενισχύοντας τον ρόλο της Θράκης ως πύλης προς τη Βαλκανική και την Ανατολική Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο κάθετος άξονας Ελλάδας – Βουλγαρίας – Ρουμανίας, ο οποίος δημιουργεί έναν νέο διάδρομο εμπορευματικών μεταφορών, παρακάμπτοντας τα στενά του Βοσπόρου και επεκτείνοντας το ελληνικό σιδηροδρομικό αποτύπωμα στον ευρωπαϊκό χάρτη.
Το σχέδιο προβλέπει τρεις βασικούς άξονες: έναν δυτικό άξονα από την Αθήνα προς την Κεντρική Ευρώπη μέσω Θεσσαλονίκης, Σόφιας και Βουκουρεστίου, έναν κεντρικό άξονα που συνδέει Θεσσαλονίκη και Αλεξανδρούπολη με το Βουκουρέστι και προοπτική επέκτασης προς Ουκρανία και Μολδαβία, και έναν ανατολικό άξονα που ενώνει τα λιμάνια του Αιγαίου με τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας.
Το «αγκάθι»
Στο επίκεντρο βέβαια του σχεδιασμού παραμένει ο βασικός σιδηροδρομικός άξονας της χώρας, Αθήνα – Θεσσαλονίκη. Τα έργα υποδομής βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και κινούνται εντός χρονοδιαγράμματος, με στόχο από το καλοκαίρι του 2026 ο άξονας να διαθέτει σε διπλή γραμμή καθολική σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και σύστημα αυτόματης πέδησης ETCS. Πρώτη φορά το σύνολο των κρίσιμων συστημάτων ασφάλειας θα λειτουργεί ενιαία σε όλο το μήκος του κεντρικού σιδηροδρομικού άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη.
Ταυτόχρονα αναβαθμίζεται η ηλεκτροκινούμενη γραμμή και προς τα βόρεια σύνορα, στο τμήμα Θεσσαλονίκη – Ειδομένη, το οποίο παραδίδεται την άνοιξη του 2026, ενισχύοντας τον διεθνή χαρακτήρα του δικτύου.
Ο εκσυγχρονισμός του άξονα Θεσσαλονίκη – Ειδομένη θα βελτιώσει τις εμπορευματικές μεταφορές προς το εξωτερικό, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της διακίνησης containers μέσω σιδηρόδρομου προς τα ∆υτικά Βαλκάνια.
Ο ελληνικός σιδηρόδρομος δεν αρκείται στην αναβάθμιση των υπαρχουσών υποδομών, αλλά διευρύνει το ενεργό δίκτυο. Περισσότερα χιλιόμετρα σε κανονική λειτουργία, περισσότερες πόλεις και λιμάνια συνδεδεδεμένα με έναν σιδηρόδρομο που αποκτά ξανά ρόλο κορμού στις μεταφορές της χώρας.
Κυριακάτικη Απογευματινή
