Η 19η Ιανουαρίου 2026 έχει χαρακτηριστεί ως Blue Monday, δηλαδή η τρίτη Δευτέρα του Ιανουαρίου που, σύμφωνα με έναν διαδεδομένο ισχυρισμό, αποτελεί την πιο μελαγχολική ημέρα του έτους. Παρότι ο όρος έχει καθιερωθεί στη δημόσια συζήτηση και επανέρχεται κάθε χρόνο, η επιστημονική κοινότητα αμφισβητεί έντονα την εγκυρότητά του, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν μύθο με καθαρά εμπορικές ρίζες.
Πώς γεννήθηκε το Blue Monday
Η έννοια του Blue Monday εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2005, στο πλαίσιο διαφημιστικής καμπάνιας της βρετανικής ταξιδιωτικής εταιρείας Sky Travel. Σε συνεργασία με τον ψυχολόγο Cliff Arnall, παρουσιάστηκε μια υποτιθέμενη «φόρμουλα κατάθλιψης», η οποία υποστήριζε ότι η τρίτη Δευτέρα του Ιανουαρίου συγκεντρώνει τα χαμηλότερα επίπεδα ευτυχίας μέσα στο έτος.
Ωστόσο, όπως έχει αναφέρει το περιοδικό Forbes, η συγκεκριμένη εξίσωση δεν στηρίχθηκε ποτέ σε αξιόπιστη επιστημονική μεθοδολογία. Η διαδικασία και τα δεδομένα που οδήγησαν στο συμπέρασμα δεν τεκμηριώθηκαν επαρκώς, ενώ ο ίδιος ο Arnall παραδέχθηκε αργότερα ότι επρόκειτο για ψευδοεπιστημονική προσέγγιση με διαφημιστικό σκοπό. Στόχος της καμπάνιας ήταν να ενισχύσει τις κρατήσεις διακοπών σε μια περίοδο χαμηλής ζήτησης. Η Sky Travel έκλεισε το 2010, όμως ο όρος Blue Monday παρέμεινε.
Τι λένε οι ειδικοί
Οι επιστήμονες της ψυχικής υγείας είναι κατηγορηματικοί. Η ψυχολόγος Dr. Magdalena Nowicka από το Πανεπιστήμιο SWPS της Βαρσοβίας τονίζει ότι ο όρος δεν μπορεί να θεωρηθεί επιστημονικός, καθώς αγνοεί βασικές αρχές έρευνας και αξιολόγησης δεδομένων.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί, δεν υπάρχουν μελέτες που να αποδεικνύουν ότι μια συγκεκριμένη ημερομηνία μπορεί να προβλέψει τη συναισθηματική κατάσταση του πληθυσμού. Η ψυχική υγεία επηρεάζεται από πλήθος παραγόντων και διαμορφώνεται διαφορετικά για κάθε άτομο, ανάλογα με τις προσωπικές και κοινωνικές του συνθήκες.
Οι κίνδυνοι της αυτοεκπληρούμενης προφητείας
Η πίστη στο Blue Monday ενδέχεται να έχει αρνητικές συνέπειες. Σύμφωνα με τον Bruce Y. Lee, ερευνητή και αρθρογράφο υγείας στο Forbes, η προσδοκία μιας «κακής ημέρας» μπορεί να οδηγήσει σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
Όταν οι άνθρωποι αναμένουν ότι θα νιώσουν άσχημα, είναι πιθανότερο να απομονωθούν, να αποφύγουν κοινωνικές δραστηριότητες και να εστιάσουν σε αρνητικά συναισθήματα. Παράλληλα, η έννοια του Blue Monday τείνει να υποβαθμίζει σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη και το άγχος, παρουσιάζοντάς τες ως προσωρινές καταστάσεις που συνδέονται με ημερομηνίες.
Πώς να φροντίσετε την ψυχική σας υγεία
Ανεξάρτητα από το αν το Blue Monday θεωρείται μύθος, η ανάγκη για φροντίδα της ψυχικής υγείας είναι διαρκής. Οι ειδικοί προτείνουν πρακτικούς τρόπους διαχείρισης της συναισθηματικής πίεσης:
Ανοιχτή επικοινωνία με άτομα εμπιστοσύνης ή επαγγελματίες ψυχικής υγείας
Ενίσχυση της αυτοφροντίδας μέσω άσκησης, χαλάρωσης και δημιουργικών δραστηριοτήτων
Θέσπιση ρεαλιστικών στόχων και αποφυγή υπερβολικών προσδοκιών
Αναγνώριση και αποδοχή των συναισθημάτων χωρίς ενοχές
Περιορισμός στρεσογόνων παραγόντων όπου είναι εφικτό
Η αξία της εξατομικευμένης προσέγγισης
Η ψυχική υγεία δεν ακολουθεί γενικούς κανόνες ούτε ημερολογιακές «προβλέψεις». Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές ανάγκες και απαιτεί εξατομικευμένη υποστήριξη. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εστίαση σε μύθους όπως το Blue Monday απομακρύνει από την ουσία: την κατανόηση και τη φροντίδα των πραγματικών συναισθηματικών αναγκών.
