Οι επίμονες προσπάθειες για τον περιορισμό των θανατηφόρων τροχαίων στην Αττική και εν γένει τη χώρα συνεχίζεται από τα στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης, του αρμόδιου υπουργείου αλλά και βεβαίως από εκείνα της Τροχαίας.
Το 2025 ήταν ενθαρρυντική χρονιά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, ωστόσο ουδείς επαναπαύεται, με σκοπό και όραμα την ελαχιστοποίηση των συμβάντων. Τουλάχιστον στο κομμάτι της αστυνόμευσης η Τροχαία εργάζεται στα «κόκκινα» και με σαφέστερο πλαίσιο σε σχέση με κάθε άλλη εποχή τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και η αυστηροποίηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Η επιτυχημένη συνταγή των μαζικών αλκοτέστ έχει δείξει τον δρόμο προς νέα κατεύθυνση, καθώς εδώ και αρκετό καιρό τα στελέχη του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη αλλά και της Τροχαίας έχουν θέσει στο «στόχαστρο» μία άλλη επικίνδυνη απειλή: τη χρήση ναρκωτικών ουσιών σε συνδυασμό με την οδήγηση.
Η «Κυριακάτικη Απογευματινή» παρουσιάζει τις εξελίξεις αναφορικά με την εφαρμογή του λεγόμενου ναρκοτέστ, σχέδιο το οποίο φιλοδοξεί να εξαλείψει μία αόρατη αλλά υπαρκτή απειλή, με δεδομένο πως τα στοιχεία παρουσιάζουν μία αδυσώπητη πραγματικότητα.
Πάνω από 10%
Τους τελευταίους μήνες ειδικοί τομείς της Τροχαίας αλλά και εν γένει της ΕΛ.ΑΣ. συλλέγουν και ταξινομούν ολοένα και περισσότερα ποιοτικά στατιστικά, αναφορικά με την κατάσταση στους ελληνικούς δρόμους. Στην προκειμένη περίπτωση η σχέση των θανατηφόρων τροχαίων με τη χρήση ναρκωτικών ουσιών είναι στενή.
Η σχετική έρευνα ανέδειξε πως πάνω από 10% των θανατηφόρων τροχαίων στην Αττική κατά τη δεκαετία 2014-2024 συνδέονται με τη χρήση ναρκωτικών ουσιών από τους εμπλεκόμενους οδηγούς. Συγκεκριμένα, από τα συνολικά 1.922 τροχαία δυστυχήματα εντός της Αττικής στο ίδιο διάστημα, τα 219 οφείλονται σε χρήση ουσιών που έχουν κάνει εμπλεκόμενοι οδηγοί. Αυτό μεταφράζεται σε ποσοστό 11,39%, όταν για το ίδιο διάστημα το αντίστοιχο ποσοστό θανατηφόρων που συνδέονται με την κατανάλωση αλκοόλ είναι 23,31%. Τα ποσοστά αυτά δεν είναι καθόλου αμελητέα και γι’ αυτό τον λόγο η στόχευση είναι και τόσο συγκεκριμένη, εν πρώτοις στα αλκοτέστ και πλέον στα ναρκοτέστ.
Εμπόδια
Εδώ και μερικές εβδομάδες στελέχη τριών υπουργείων βρίσκονται στα πρώιμα στάδια επαφών για τη διαμόρφωση της τριμερούς ομάδας εργασίας πάνω στο νέο project. Στελέχη του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, του υπουργείου Μεταφορών και βεβαίως του Υγείας έχουν ήδη συνθέσει την «επιτροπή σοφών», με σκοπό τη διαμόρφωση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης που θα ενεργοποιήσει το σχέδιο εντοπισμού των οδηγών που κινούνται στους δρόμους υπό την επήρεια ναρκωτικών.
Πρόκειται για ένα απαιτητικό εγχείρημα το οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει σαφή ορίζοντα ως προς την ημερομηνία εφαρμογής του. Υπάρχουν όμως εκτιμήσεις που στοχεύουν λίγο μετά την άνοιξη του 2026. Τούτο οφείλεται στο γεγονός πως θα πρέπει να προσπεραστούν συγκεκριμένα αντικειμενικά ζητήματα, όπως η διαχείριση γενετικού υλικού και προσωπικών δεδομένων, αλλά και επίσης τεχνικά ζητήματα, όπως η χρήση φαρμακευτικών ουσιών οι οποίες δυνητικά μπορούν να «εκβιάσουν» θετικό αποτέλεσμα σε ναρκοτέστ. Για όλα αυτά αναμένεται να ζητηθεί η γνωμοδότηση των αρμόδιων ανεξάρτητων Αρχών αλλά και η συνεργασία με τον ΕΟΦ. Παράλληλα, θα πρέπει να αποφασιστούν και οι προδιαγραφές του kit που θ’ αξιοποιεί η Τροχαία στους δρόμους για την ανίχνευση των ουσιών.
Αναφορικά με την εφαρμογή του σχεδίου, τα στελέχη του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη έχουν ήδη δομήσει τον «σκελετό» ως προς το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πραγματοποιούνται οι έλεγχοι. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κυριακάτικης Α», Τροχαία και υπουργείο, εκμεταλλευόμενα την εμπειρία και την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία, σχεδιάζουν εν πρώτοις επιλεκτικούς ελέγχους, φερ’ ειπείν εάν και εφόσον ένας αρνητικός έλεγχος αλκοτέστ δεν συνάδει με τη συμπεριφορά νηφάλιου οδηγού. Σε εκείνη την περίπτωση οι αστυνομικοί της Τροχαίας θα έχουν το δικαίωμα λήψης σιέλου μέσω μπατονέτας, την οποία θα εξετάζουν στο ειδικό kit, το οποίο θα έχει τη δυνατότητα ανίχνευσης συγκεκριμένων ουσιών έως και 48 ώρες μετά τη χρήση τους. Και εδώ θα γίνεται επαναληπτική μέτρηση όπως στο αλκοτέστ έπειτα από ορισμένο χρονικό διάστημα, ενώ, σε αντίθεση με το αλκοτέστ, το ναρκοτέστ δεν έχει ανώτερο επιτρεπόμενο όριο. Ο οδηγός σαφώς και θα έχει το δικαίωμα ένστασης σε περίπτωση θετικής ένδειξης, ωστόσο θα κληθεί να δικαιολογήσει την παρουσία των ουσιών στον οργανισμό του. Ακόμη κι αν κάνει χρήση κάποιου φαρμάκου, το οποίο μπορεί να δώσει θετική ένδειξη στο ναρκοτέστ, αφ’ ενός θα πρέπει να προσκομίσει τη σχετική συνταγογράφηση, αφ’ ετέρου θα πρέπει ν’ αποδειχθεί αν είναι ασφαλές να οδηγεί κατά τη διάρκεια λήψης της συγκεκριμένης θεραπευτικής αγωγής.
Στο τεχνικό πρωτόκολλο, που έχει εγκριθεί διεθνώς, περιλαμβάνονται η ηρωίνη, η κοκαΐνη, η μεθαμφεταμίνη, η κάνναβη (THC) και οι αμφεταμίνες τύπου ATS.
Σε κάθε περίπτωση πάντως το τεστ έρχεται να βελτιώσει ακόμη περισσότερο τον εποπτικό ρόλο της Τροχαίας στους δρόμους, καθώς η μέχρι πρότινος μέθοδος των τοξικολογικών εξετάσεων και μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις δεν μπορεί να παίξει κανέναν ανασταλτικό ρόλο στη χρήση ουσιών πίσω από το τιμόνι.
Αλλωστε τα αποτελέσματα τέτοιων εξετάσεων μπορεί να προκύψουν ακόμη και έπειτα από τρεις μήνες και μάλιστα ύστερα από συμβάν το οποίο μπορεί να έχει οδηγήσει στον θάνατο έναν ανυποψίαστο οδηγό, πεζό ή επιβάτη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο χαμός του 24χρονου τον περασμένο Νοέμβριο στη Λούτσα, όταν παρασύρθηκε από οδηγό ο οποίος οδηγούσε υπό την επήρεια αλκοόλ και κοκαΐνης.
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
