Μία άκρως ενδιαφέρουσα απόφαση για τα όρια της αναγκαστικής εκτέλεσης και την προστασία της πρώτης κατοικίας εξέδωσε προ ημερών το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, ανοίγοντας νομολογιακό δρόμο για αντίστοιχες περιπτώσεις στο μέλλον. Το δικαστήριο με τη σημαντική απόφασή του έθεσε ασπίδα προστασίας σε οφειλέτρια ακυρώνοντας διαταγή προς πληρωμή και αναγκαστική κατάσχεση ακινήτου.
Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών έκρινε ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση, η επίσπευση πλειστηριασμού, που είχε προγραμματιστεί εντός του Ιανουαρίου, αντίκειται στο άρθρο 281 του Αστικού Κώδικα περί καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος. Η απόφαση (υπ’ αριθμόν 111/2026) αφορά υπόθεση οφειλής ύψους 11.562,56 ευρώ, για την οποία είχε επιβληθεί κατάσχεση σε ακίνητο εμπορικής αξίας 122.000 ευρώ, το οποίο αποτελεί τη μοναδική και κύρια κατοικία της οφειλέτριας. Το δικαστήριο έκρινε παραδεκτή και νόμιμη την ανακοπή που άσκησε η ιδιοκτήτρια του ακινήτου κατά της εταιρείας διαχείρισης απαιτήσεων doValue Greece, η οποία ενεργούσε ως διαχειρίστρια τιτλοποιημένων απαιτήσεων αλλοδαπής εταιρείας ειδικού σκοπού. Η ανακοπή στρεφόταν κατά της επιταγής προς πληρωμή και της έκθεσης αναγκαστικής κατάσχεσης, με την οποία είχε οριστεί ο ηλεκτρονικός πλειστηριασμός.
Στο σκεπτικό της απόφασης, το πρωτοδικείο αναλύει εκτενώς τη συνταγματική διάσταση της αναγκαστικής εκτέλεσης, επισημαίνοντας ότι, παρότι αποτελεί νόμιμο μέσο ικανοποίησης του δανειστή, υπόκειται σε έλεγχο με βάση την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή απορρέει από το άρθρο 25 του Συντάγματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο γεγονός ότι η αξία του κατασχεθέντος ακινήτου ήταν περίπου 10,5 φορές μεγαλύτερη από το ύψος της απαίτησης. Το δικαστήριο κρίνει ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση υφίσταται προφανής δυσαναλογία μεταξύ του επιλεγέντος μέσου εκτέλεσης και του επιδιωκόμενου σκοπού. Η απώλεια περιουσιακού στοιχείου μεγάλης αξίας για την ικανοποίηση σχετικά μικρής απαίτησης συνιστά, κατά την κρίση του, υπέρβαση των ανεκτών ορίων θυσίας της οφειλέτριας και δημιουργεί έντονη εντύπωση αδικίας.
Καθοριστικό ρόλο στην κρίση περί καταχρηστικότητας διαδραμάτισε και το γεγονός ότι το ακίνητο αποτελεί την κύρια κατοικία της ανακόπτουσας, δηλαδή το κέντρο των βιοτικών της συμφερόντων. Το δικαστήριο υπογραμμίζει ότι οι συνέπειες από την απώλειά του θα ήταν ιδιαίτερα επαχθείς και μη αναστρέψιμες, σε σαφή δυσαναλογία με το όφελος του δανειστή. Με βάση τα παραπάνω, ακυρώθηκαν τόσο η επιταγή προς πληρωμή όσο και η έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης, ενώ τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν λόγω της δυσχέρειας ερμηνείας των εφαρμοστέων διατάξεων.
Εφημερίδα Απογευματινή
