Ο Aναπνευστικός Συγκυτιακός Ιός (RSV) είναι ένας κοινός ιός του αναπνευστικού συστήµατος που προκαλεί συνήθως ήπια συµπτώµατα κρυολογήµατος. Τα άτοµα που προσβάλλονται από RSV συνήθως αναρρώνουν σε περίπου µία εβδοµάδα, χωρίς να χρειάζονται ιατρική θεραπεία. Ωστόσο, σε βρέφη κάτω των έξι µηνών, ηλικιωµένους και άτοµα µε εξασθενηµένο ανοσοποιητικό σύστηµα ο ιός RSV µπορεί να προκαλέσει σοβαρή ασθένεια και θάνατο. Κάθε χρόνο στην Ευρώπη ο RSV είναι υπεύθυνος για περίπου 250.000 εισαγωγές παιδιών κάτω των 5 ετών σε νοσοκοµείο, ορισµένες από αυτές σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, και περίπου 160.000 εισαγωγές ενηλίκων. Ενας στους είκοσι ηλικιωµένους στην Ευρώπη προσβάλλεται από RSV κάθε χρόνο.
Ο RSV επηρεάζει διάφορες ηλικιακές οµάδες µε διαφορετικό τρόπο, αλλά τα συνηθέστερα συµπτώµατα της πάθησης είναι:
-Βήχας.
-Φτέρνισµα.
-Πυρετός.
-Ρινική καταρροή.
-Αναπνευστικός συριγµός.
-Πονόλαιµος.
-Πονοκέφαλος.
-Ρινική συµφόρηση.
-Κόπωση.
Τα βρέφη που προσβάλλονται από τον ιό RSV µπορεί να εµφανίσουν διάφορα συµπτώµατα, όπως:
-Ευερεθιστότητα.
-Μείωση της όρεξης.
-Αλλαγές στον τρόπο αναπνοής τους.
-Απνοια (προσωρινή παύση της αναπνοής, ιδίως κατά τη διάρκεια του ύπνου).
Σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών, ο RSV µπορεί επίσης να προκαλέσει:
-Ταχύπνοια.
-∆υσκολία στην κατάποση.
-Σήψη.
Οι ενήλικοι µε RSV µπορεί επίσης να παρουσιάσουν:
-Αποπροσανατολισµό.
-∆υσκολία στην αναπνοή.
Σύµφωνα µε όσα αναφέρει η Ευρωπαϊκή Πύλη Πληροφοριών Εµβολιασµού, παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα περιστατικά είναι ήπια, ο RSV µπορεί να
επιδεινώσει χρόνια νοσήµατα και να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές που µπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή. Στις επιπλοκές της σοβαρής λοίµωξης από
RSV περιλαµβάνονται η βρογχιολίτιδα στα βρέφη και τα µικρά παιδιά, η φλεγµονή των µικρών αεραγωγών στους πνεύµονες και η πνευµονία.
Σε βρέφη και µικρά παιδιά, η σοβαρή λοίµωξη RSV, που απαιτεί επείγουσα ιατρική φροντίδα, προκαλεί δύσπνοια. Οι σύντοµες ρηχές αναπνοές, το άνοιγµα των ρουθουνιών κατά την εισπνοή, η θορυβώδης αναπνοή, οι παύσεις στην αναπνοή και ο σκαφοειδής θώρακας σηµατοδοτούν την ανάγκη για επείγουσα ιατρική φροντίδα. Επιπλέον, οι γονείς θα πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην εµφάνιση µπλε ή γκρίζου χρωµατισµού των χειλιών, γύρω από το στόµα ή στα δάχτυλα των χεριών, καθώς αυτό αποτελεί ένδειξη επικίνδυνα χαµηλών επιπέδων οξυγόνου στο αίµα.
Τα βρέφη ενδέχεται επίσης να εµφανίσουν σηψαιµία, µια λοίµωξη που διασπείρεται µε την κυκλοφορία του αίµατος, η οποία µπορεί να προκαλέσει ποικίλα συµπτώµατα, όπως χαµηλή αρτηριακή πίεση, ταχυκαρδία και πυρετό. Οι ηλικιωµένοι που νοσούν από RSV ενδέχεται να εµφανίσουν επιπλοκές, όπως επιδείνωση καρδιοπάθειας ή πνευµονοπάθειας.
Στη χώρα µας Σύµφωνα µε την τελευταία εβδοµαδιαία έκθεση επιτήρησης αναπνευστικών λοιµώξεων του Εθνικού Οργανισµού ∆ηµόσιας Υγείας (ΕΟ∆Υ), ο RSV κυκλοφορεί ενεργά στην κοινότητα, κυρίως σε βρέφη και µικρά παιδιά. Η ανίχνευση του ιού αυξάνεται στα εργαστηριακά δείγµατα, ακολουθώντας το αναµενόµενο εποχικό µοτίβο, στο πλαίσιο της γενικότερης έξαρσης των ιογενών λοιµώξεων του αναπνευστικού. Ωστόσο, το στοιχείο που ξεχωρίζει φέτος είναι ότι η αυξηµένη κυκλοφορία του RSV δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση σοβαρών περιστατικών και νοσηλειών, ειδικά όταν συγκρίνεται µε προηγούµενες χειµερινές περιόδους.
——————
Γιατί έχουµε λιγότερους ασθενείς στα νοσοκοµεία
Τόσο ο ΕΟ∆Υ όσο και το ECDC καταγράφουν έντονη κυκλοφορία της γρίπης τύπου Α, η οποία αποτελεί τον βασικό λόγο αυξηµένης πίεσης στο σύστηµα Υγείας. Στην Ελλάδα, η γρίπη τύπου Α ευθύνεται για τον µεγαλύτερο αριθµό επισκέψεων σε ιατρεία και Τµήµατα Επειγόντων Περιστατικών, καθώς και για σηµαντικό µέρος των νοσηλειών λόγω αναπνευστικής νόσου. Παρά τη συνύπαρξη RSV και γρίπης στην κοινότητα, τα διαθέσιµα δεδοµένα δείχνουν ότι οι συλλοιµώξεις RSV – γρίπης παραµένουν περιορισµένες, ιδιαίτερα στον παιδικό πληθυσµό. Το στοιχείο αυτό είναι κρίσιµο, καθώς οι συλλοιµώξεις συνδέονται συνήθως µε βαρύτερη κλινική εικόνα και αυξηµένο κίνδυνο νοσηλείας.
ΓΡΑΦΕΙ H ΟΛΓΑ ΤΖΕΤΖΗ*Παιδίατρος
Το γεγονός ότι φέτος καταγράφονται σχετικά λιγότερες νοσηλείες λόγω RSV λοίµωξης, παρά την αυξηµένη κυκλοφορία του ιού, δεν φαίνεται να είναι τυχαίο. Αντιθέτως, µπορεί να εξηγηθεί σε µεγάλο βαθµό από τις πρόσφατες παρεµβάσεις πρόληψης που εφαρµόζονται πλέον στη χώρα µας. Κατ’ αρχάς, έχει ενσωµατωθεί στο Εθνικό Πρόγραµµα Εµβολιασµών ο εµβολιασµός της εγκύου έναντι του RSV, που επιτρέπει τη µεταφορά προστατευτικών αντισωµάτων στο νεογνό κατά τους πρώτους, ιδιαίτερα ευάλωτους, µήνες ζωής. Η παρέµβαση αυτή στοχεύει ακριβώς στη µείωση των σοβαρών RSV λοιµώξεων στα νεογνά και τους πρώτους µήνες ζωής των βρεφών.
Παράλληλα, από τον Οκτώβριο του 2025 έχει ενταχθεί στο τροποποιηµένο Εθνικό Πρόγραµµα Εµβολιασµών Παιδιών και Εφήβων το µακράς δράσης µονοκλωνικό αντίσωµα nirsevimab, το οποίο χορηγείται µε µία µόνο δόση ανά RSV περίοδο σε βρέφη και µικρά παιδιά έως 2 ετών. Η ευρεία διαθεσιµότητά του συµβάλλει στη µείωση της σοβαρής νόσησης, ακόµη και όταν ο ιός κυκλοφορεί έντονα.
Στην καθηµερινή κλινική πράξη, αυτό µεταφράζεται σε περισσότερα παιδιά µε ήπια ή µέτρια συµπτώµατα, που αντιµετωπίζονται εκτός νοσοκοµείου, και σε λιγότερα περιστατικά βαριάς βρογχιολίτιδας που απαιτούν εισαγωγή. Παράλληλα, η καλύτερη ενηµέρωση των γονέων και η στενή συνεργασία µε τον παιδίατρο συµβάλλουν στη σωστή διαχείριση των περιστατικών. Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία, ο RSV παραµένει ένας ιός που απαιτεί επαγρύπνηση. Ιδιαίτερα στα πολύ µικρά βρέφη και στα παιδιά µε υποκείµενα νοσήµατα, η έγκαιρη αναγνώριση των συµπτωµάτων και η άµεση ιατρική εκτίµηση παραµένουν καθοριστικές.
Η φετινή εικόνα του RSV στην Ελλάδα -αυξηµένη κυκλοφορία, αλλά ελεγχόµενη σοβαρότηταευθυγραµµίζεται πλήρως τόσο µε τα εθνικά δεδοµένα του ΕΟ∆Υ όσο και µε την ευρωπαϊκή εικόνα που καταγράφει το ECDC. Σε µια χρονιά όπου η γρίπη τύπου Α κυριαρχεί, το γεγονός ότι ο RSV δεν µεταφράζεται σε κύµα σοβαρών νοσηλειών δεν είναι τυχαίο.
Αποτελεί µια σιωπηλή επιβεβαίωση ότι η επένδυση στην πρόληψη αποδίδει. Και είναι ένα σαφές µήνυµα ότι, όταν η επιστηµονική γνώση ενσωµατώνεται
έγκαιρα στην εθνική στρατηγική Υγείας, τα οφέλη δεν είναι θεωρητικά – αποτυπώνονται στην καθηµερινότητα των παιδιών, των οικογενειών και του συστήµατος Υγείας.
Κυριακάτικη Απογευματινή
