Η ΑΑΔΕ έδωσε στη δημοσιότητα νέες πληροφορίες για τα τρία οργανωμένα κυκλώματα οικονομικού εγκλήματος στον χώρο της εστίασης και της διασκέδασης, τα οποία χρησιμοποιούσαν «αχυράνθρωπους» για τη διαχείριση δεκάδων εικονικών επιχειρήσεων. Η έρευνα, με την κωδική ονομασία «Αχυράνθρωποι», αποκάλυψε συνολικές οφειλές που υπερβαίνουν τα 24 εκατομμύρια ευρώ σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.
Η έρευνα και τα πρώτα ευρήματα
Οι πρώτες ύποπτες ενδείξεις εντοπίστηκαν στην Αττική. Η επιχείρηση ξεκίνησε από μεικτά κλιμάκια ελέγχου και είσπραξης της ΑΑΔΕ σε επιχειρήσεις εστίασης και διασκέδασης, με έμφαση στη συμμόρφωση με την εργατική νομοθεσία, τη νομιμότητα της διακίνησης αλκοολούχων και την καταγραφή στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.
Κρίσιμο εύρημα ήταν ότι η λειτουργία αλυσίδας καταστημάτων υλοποιούνταν μέσω πολλών νομικών οντοτήτων και όχι ενός ενιαίου νομικού προσώπου, δυσχεραίνοντας την εξακρίβωση της πραγματικής διοίκησης. Σε αρκετές περιπτώσεις δηλώνονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι πρόσωπα μη ταυτοποιήσιμα, ενώ εργαζόμενοι παρέδιδαν τις εισπράξεις σε άγνωστα σε αυτούς άτομα κατόπιν τηλεφωνικών οδηγιών από μη κατονομαζόμενους.
Καινοτόμος μέθοδος ανάλυσης δεδομένων
Η ΑΑΔΕ χρησιμοποίησε καινοτόμο μεθοδολογία επεξεργασίας μεγάλων δεδομένων, μετατρέποντας τη μαζική διοικητική πληροφορία σε δομημένη εικόνα δικτύου. Με αυτόν τον τρόπο κατέστη δυνατός ο εντοπισμός κρίσιμων εταιρικών κόμβων, η στοχευμένη ομαδοποίηση και η ιεράρχηση των ελεγκτικών ενεργειών. Η ανάλυση εφαρμόστηκε σε 380 νομικά πρόσωπα, ενώ 205 φυσικά πρόσωπα ταυτοποιήθηκαν ως ιδιοκτήτες, μέτοχοι ή νόμιμοι εκπρόσωποι.
Η διαδικασία περιλάμβανε αποτύπωση δυαδικών σχέσεων, ποσοτικοποίηση με δείκτη Jaccard και δικτυακή οπτικοποίηση, επιτρέποντας τον εντοπισμό των κυκλωμάτων και την ομαδοποίηση των εμπλεκομένων. Η μέθοδος πλέον μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε μελλοντικές υποθέσεις με πολύπλοκες αλυσίδες επιχειρήσεων.
Το μοντέλο της απάτης
Το κύκλωμα συγκέντρωνε οφειλές σε συγκεκριμένα νομικά πρόσωπα και στη συνέχεια αδρανοποιούσε ή διέκοπτε τη λειτουργία τους χωρίς σαφή καταγραφή. Η δραστηριότητα μεταφερόταν διαρκώς σε νέα οντότητα, συχνά με παρόμοια δραστηριότητα ή ίδια διεύθυνση, επιτρέποντας στους πραγματικούς δικαιούχους να συνεχίζουν ανενόχλητοι, αφήνοντας πίσω τους εικονικές επιχειρήσεις με υψηλές οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ.
Με τη χρήση της ανάλυσης, εντοπίστηκαν δύο τουλάχιστον πρόσωπα που συνεργάζονταν σε κοινά εταιρικά σχήματα, δημιουργώντας σταθερά πρότυπα συνύπαρξης σε εταιρείες.
Τα τρία κυκλώματα και οι οφειλές τους
Κύκλωμα Α – Το μεγαλύτερο δίκτυο
Περιλαμβάνει 87 εταιρείες με οφειλές 11.396.587 ευρώ σε φόρους και 6.164.946 ευρώ σε εισφορές ΕΦΚΑ, συνολικά 17,56 εκατ. ευρώ.
Κύκλωμα Β – Δεύτερο σε μέγεθος
Εκτείνεται σε 61 εταιρείες με οφειλές 1.790.875 ευρώ σε φόρους και 1.810.472 ευρώ σε εισφορές ΕΦΚΑ, συνολικά 3,6 εκατ. ευρώ.
Κύκλωμα Γ – Το μικρότερο δίκτυο
Περιλαμβάνει 45 εταιρείες με οφειλές 2.416.466 ευρώ σε φόρους και 1.030.120 ευρώ σε εισφορές ΕΦΚΑ, συνολικά 3,45 εκατ. ευρώ.
Η ΑΑΔΕ συνεχίζει τις έρευνες, στοχεύοντας στη διάλυση πλήρων δικτύων και την απόδοση ευθυνών σε όσους εμπλέκονται σε μεγάλης κλίμακας οικονομικά εγκλήματα στον χώρο της εστίασης.
