Ο διεθνής Τύπος παρακολουθεί με ιδιαίτερη συγκίνηση την υπόθεση της αποκάλυψης και της επικείμενης απόκτησης των ιστορικών φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου 1944. Μεγάλα ευρωπαϊκά και αμερικανικά μέσα ενημέρωσης χαρακτηρίζουν τα ντοκουμέντα «μοναδική μαρτυρία» ενός από τα πιο εμβληματικά εγκλήματα της ναζιστικής Κατοχής στην Ελλάδα. Οι σπάνιες εικόνες, που ήρθαν στο φως έπειτα από δεκαετίες και εμφανίστηκαν προς πώληση σε διαδικτυακή πλατφόρμα δημοπρασιών, προκάλεσαν άμεση διεθνή απήχηση.
Τα ρεπορτάζ εστιάζουν τόσο στην ιστορική σημασία των φωτογραφιών όσο και στην ηθική διάσταση της εμπορίας τους, αναδεικνύοντας παράλληλα την ταχύτατη κινητοποίηση της ελληνικής κυβέρνησης για τη διασφάλιση και θεσμική κατοχύρωσή τους. Κοινός τόπος στις αναφορές είναι ότι πρόκειται για εξαιρετικής ιστορικής αξίας τεκμήρια, καθώς μέχρι σήμερα η εκτέλεση των 200 ήταν γνωστή κυρίως μέσα από γραπτές πηγές και μαρτυρίες, χωρίς αντίστοιχο οπτικό υλικό.
Όπως επισημαίνεται, η υπόθεση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά συνολικά τη διαχείριση της ιστορικής μνήμης στην Ευρώπη και το ζήτημα του πώς προστατεύονται, ερμηνεύονται και μεταβιβάζονται στις επόμενες γενιές τα τεκμήρια του παρελθόντος.
The Guardian: «Οι τελευταίες στιγμές πριν από το εκτελεστικό απόσπασμα»
Η βρετανική εφημερίδα The Guardian δημοσιεύει εκτενές ρεπορτάζ, δίνοντας έμφαση στη συγκλονιστική διάσταση των εικόνων. Περιγράφει τις φωτογραφίες ως τις πρώτες γνωστές που καταγράφουν τις τελευταίες στιγμές των μελλοθανάτων πριν από την εκτέλεσή τους από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής. Το δημοσίευμα αναφέρεται στους 200 κρατούμενους –στην πλειονότητά τους κομμουνιστές, ήδη φυλακισμένους από το καθεστώς Μεταξά– που εκτελέστηκαν ως αντίποινα για τη δράση της Αντίστασης. Όπως σημειώνεται, οι εικόνες «δίνουν πρόσωπο» σε ένα γεγονός βαθιά χαραγμένο στη συλλογική μνήμη, ενώ καταγράφεται και η έντονη συναισθηματική φόρτιση που προκάλεσε η δημοσιοποίησή τους στην Ελλάδα.
New York Times και ABC News: Οι πρώτες οπτικές αποτυπώσεις
Οι New York Times και το ABC News επικεντρώνονται στην εμφάνιση των φωτογραφιών σε ηλεκτρονική πλατφόρμα δημοπρασιών και στην άμεση αντίδραση των ελληνικών αρχών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι πρόκειται για τις πρώτες γνωστές εικόνες που αποτυπώνουν σκηνές λίγο πριν από την εκτέλεση στην Καισαριανή.
Τα αμερικανικά μέσα αναφέρονται επίσης στη διαδικασία ελέγχου της αυθεντικότητας του υλικού, καθώς και στο νομικό και πολιτιστικό πλαίσιο που διέπει την απόκτηση και επιστροφή τεκμηρίων εθνικής σημασίας. Για το θέμα μετέδωσε σχετικό τηλεγράφημα και το πρακτορείο Associated Press.
The Telegraph: Ένα ευρωπαϊκό ζήτημα μνήμης
Η βρετανική The Telegraph εντάσσει την υπόθεση στο ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής μνήμης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τονίζοντας ότι οι φωτογραφίες αποτελούν σπάνιο οπτικό τεκμήριο ναζιστικού εγκλήματος σε ελληνικό έδαφος.
Γίνεται αναφορά στο συμβολικό βάρος της εκτέλεσης της 1ης Μαΐου 1944, η οποία έχει καταγραφεί ως μία από τις πλέον εμβληματικές πράξεις αντιποίνων στην κατεχόμενη Ευρώπη.
France 24: Ηθικά ερωτήματα για την εμπορία ιστορικού υλικού
Το γαλλικό δίκτυο France 24 αναδεικνύει, πέρα από την ιστορική σημασία, και τη συζήτηση που άνοιξε γύρω από την εμπορία φωτογραφιών που απεικονίζουν εγκλήματα πολέμου. Στο ρεπορτάζ υπογραμμίζεται ότι η πώληση τέτοιου υλικού εγείρει σοβαρά ζητήματα δεοντολογίας και σεβασμού προς τα θύματα. Παράλληλα, προβάλλεται η πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να εντάξει το αρχείο σε δημόσια συλλογή, διασφαλίζοντας ότι θα διατηρηθεί ως ιστορικό τεκμήριο και όχι ως αντικείμενο ιδιωτικής εκμετάλλευσης.
Διαβάστε επίσης:
Οι 262 φωτογραφίες της Καισαριανής παραδίδονται στην Ελλάδα – Τι δήλωσε ο Βέλγος συλλέκτης (βίντεο)










