Κάποτε το… παραδοσιακό σκονάκι απαιτούσε ταλέντο στην καλλιγραφία πάνω σε μικροσκοπικά χαρτάκια κρυμμένα στα μανίκια ή μια καλογραμμένη σημείωση στην παλάμη ή στον καρπό του χεριού. Στις μέρες μας, οι αίθουσες των πανεπιστημίων έχουν μετατραπεί -κατά τη διάρκεια της εξεταστικής περιόδου- σε ένα ιδιότυπο πεδίο «ψηφιακού κυνηγιού» μεταξύ εκπαιδευτικών και ορισμένων… τεμπέληδων φοιτητών.
Η πρόσφατη ανάρτηση-καταγγελία καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης για μηδενισμό του γραπτού ενός φοιτητή του λόγω αντιγραφής με AI δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αφού το διάβασμα για την επιτυχή εξέταση σε ένα μάθημα στο εξάμηνο φαίνεται πως έχει αντικατασταθεί από τεχνητή νοημοσύνη και smart gadgets.
Ο μηδενισμός του γραπτού ενός φοιτητή λόγω αντιγραφής με ηλεκτρονικά μέσα φέρνει στην επιφάνεια τον… κλεφτοπόλεμο στις ακαδημαϊκές αίθουσες
Από τα smart watches που κρύβουν ολόκληρες βιβλιοθήκες αρχείων PDF πίσω από μια οθόνη ρολογιού, τα έξυπνα γυαλιά με τις ενσωματωμένες μικροκάμερες και τα εξελιγμένα chatbots που φτιάχνουν ακαδημαϊκά δοκίμια σε χρόνο μηδέν, οι μέθοδοι των φοιτητών έχουν πλέον περάσει στη σφαίρα της… επιστημονικής φαντασίας. Έτσι η τεχνολογία από εργαλείο μάθησης μετατρέπεται συχνά σε «συνεργό» για το πολυπόθητο πτυχίο, αναγκάζοντας τους εκπαιδευτικούς να παίζουν ένα είδος… κλεφτοπόλεμου μέσα στις αίθουσες των πανεπιστημίων.
Το λάθος του… chatgpt
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά στην «Α» ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης στο Ρέθυμνο, Δημήτρης Ξενάκης, «μπορούμε να “διαβάσουμε” πλέον τα ψηφιακά ίχνη της αντιγραφής, αλλά μέχρι ενός σημείου. Δεν μπορούμε να γίνουμε επιθεωρητές Κλουζό και να κυνηγάμε φοιτητές που αντιγράφουν, δεν έχουμε εκπαιδευτεί γι’ αυτό».
«Δεν έχουμε εκπαιδευτεί να είμαστε… Κλουζό […] Στη συγκεκριμένη περίπτωση μου ζήτησε τον λόγο και η μητέρα του, ενώ συνολικά 46 άτομα είχαν χρησιμοποιήσει AI»
Δημήτρης Ξενάκης, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
Όπως εξήγησε, η δομή, τα επιχειρήματα ή το λάθος, το οποίο επαναλαμβάνει το ChatGPT όταν του βάλεις την ερώτηση φαίνεται: «Διδάσκω το συγκεκριμένο μάθημα 24 χρόνια και ο τρόπος εξέτασής μου είναι ιδιαίτερος. Βάζω δύο ερωτήσεις ανάπτυξης που προϋποθέτουν στοιχεία από την παράδοσή μου, κριτική και συνθετική σκέψη, αλλά σίγουρα και γνώση όλων των θεωριών που διδάσκονται στο πλαίσιο του μαθήματος. Οπότε μπορώ να καταλάβω αν μία απάντηση έχει δοθεί από το ΑΙ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, εκτός από τον φοιτητή που ήρθε η μητέρα του και μου ζήτησε τον λόγο για τον μηδενισμό της κόλλας, συνολικά 46 άτομα είχαν γράψει απάντηση με το ίδιο λάθος του ΑΙ».
Τα «έξυπνα» γυαλιά
Αναφορικά με τους τρόπους αντιγραφής, ο κ. Ξενάκης λέει πως «υπάρχουν δυο-τρεις σίγουρα, όπως είναι τα smart watches, που είναι και το πιο εύκολο και σχετικά παλιό κόλπο, απλώς πριν από χρόνια δεν είχαν το AI. Τότε άνοιγαν σημειώσεις PDF και άλλα μέσα από αυτά τα ρολόγια. Υπάρχουν όμως και πιο προχωρημένα κόλπα -όπως με πληροφόρησαν- όπως τα γυαλιά διπλής όψεως που σκανάρουν κείμενα και φυσικά οι κοριοί, οι οποίοι είναι παλιά τεχνολογία».
Πάντως, από τις Αρχές των πανεπιστημίων φαίνεται πως υπάρχει μια ανάγκη να «διδαχθούν» οι εκπαιδευτικοί τρόπους αντιμετώπισης της αντιγραφής: «Σίγουρα πρέπει να υπάρξει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για τη χρήση ευρύτερα της τεχνητής νοημοσύνης στην ακαδημαϊκή διαδικασία. Μέχρι πού μπορούμε να δεχόμαστε βοήθεια από το ΑΙ που είναι ένα “χρυσό” εργαλείο, μια μεγάλη επανάσταση; Δεν μπορούμε να δαιμονοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη, απλώς πρέπει να την… καβαλήσουμε εμείς κι όχι αυτή εμάς», τονίζει ο κ. Ξενάκης.
Ο ίδιος, παρά τον σάλο που προκλήθηκε μετά την ανάρτησή του σχετικά με την αντιγραφή με ΑΙ του φοιτητή του και την απρόκλητη επίθεση που δέχτηκε στο γραφείο του από τη μητέρα του φοιτητή, είπε: «Νομίζω ότι, αν άξιζε τον κόπο όλη αυτή η φασαρία, είναι για να διαφυλαχτεί ο κόπος και η προσπάθεια των παιδιών που διαβάζουν, σε σχέση με το γενικευμένο φαινόμενο της διαμεσολάβησης στην ελληνική κοινωνία που μας έχει οδηγήσει σε αυτή την αναξιοκρατία και στην υπονόμευση οποιασδήποτε μορφής αξιοκρατίας».
Σχολική καθημερινότητα
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία έρευνας του Pew Research Center, σύμφωνα με τα οποία η πλειονότητα των εφήβων 13-17 ετών χρησιμοποιεί συστηματικά εργαλεία AI στη σχολική καθημερινότητα. Το 59% πιστεύει ότι στο σχολείο η χρήση AI για αντιγραφή συμβαίνει «κάπως συχνά». Από αυτούς, το 34% λέει ότι συμβαίνει «εξαιρετικά» ή «πολύ συχνά» και το 14% εκτιμά ότι συμβαίνει «σπάνια» ή «ποτέ». Μεταξύ όσων έχουν χρησιμοποιήσει chatbots για σχολικές εργασίες, το 76% θεωρεί ότι η αντιγραφή με AI συμβαίνει περιστασιακά στο σχολείο τους.
Νέα κόλπα
Ο πιο δημοφιλής τρόπος για… σκονάκι είναι μέσα από smartwatch, ψηφιακό ρολόι που συγχρονίζεται με κινητό και εμφανίζει αρχεία κειμένων ή εικόνων. Ακολουθούν τα smart glasses, γυαλιά με μικρή οθόνη ή κάμερα που προβάλλει κείμενο. Επίσης υπάρχουν οι μικροσκοπικές κάμερες σε ρούχα ή αντικείμενα και τα ακουστικά που αυτός που τα φοράει λαμβάνει οδηγίες από τρίτο άτομο.
Στους τρόπους αντιγραφής ανήκουν και τα «έξυπνα» στιλό («cheat pen»), τα οποία διαθέτουν μηχανισμό που επιτρέπει σε ένα χαρτάκι να κυλάει γύρω από τον άξονά του. Υπάρχουν και τα ψηφιακά στιλό με οθόνη (digital text pens), τα οποία έχουν ενσωματωμένη οθόνη που αποθηκεύει αρχεία κειμένου ενώ διαθέτουν «κουμπί πανικού» που κλειδώνει τη συσκευή και εμφανίζει μόνο την ώρα, σε περίπτωση ελέγχου! Ένα ακόμα στιλό για αντιγραφή είναι με το αόρατο μελάνι και UV φως, το οποίο φωτίζει το μελάνι και το κάνει ορατό μόνο στον φοιτητή.
Εφημερίδα Απογευματινή
