Τρία χρόνια μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη, το κλίμα παραμένει βαθιά φορτισμένο. Οι γονείς των 57 θυμάτων συνεχίζουν να δίνουν μάχη, επιμένοντας ότι η υπόθεση δεν μπορεί να κλείσει χωρίς πλήρη διερεύνηση και ουσιαστική απόδοση ευθυνών σε όλα τα επίπεδα.
Μέσα σε αυτό το κλίμα εντάσεων και ανοιχτών μετώπων, στις 23 Μαρτίου αναμένεται να αρχίσει η κύρια δίκη ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας. Η διαδικασία θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες και πιο σύνθετες των τελευταίων δεκαετιών, τόσο λόγω του αριθμού των κατηγορουμένων όσο και λόγω του εύρους των ευθυνών που εξετάζονται. Στο εδώλιο θα καθίσουν 36 πρόσωπα, ανάμεσά τους ο σταθμάρχης Λάρισας, στελέχη των αρμόδιων σιδηροδρομικών οργανισμών και εταιρειών, καθώς και υπηρεσιακοί παράγοντες που είχαν ρόλο στην εποπτεία και λειτουργία του δικτύου.
Στις 23 Μαρτίου αρχίζει η κύρια δίκη ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, ενώ σήμερα συμπληρώνονται τρία χρόνια από τη σιδηροδρομική τραγωδία
Οι κατηγορίες, για τη συντριπτική πλειονότητα των κατηγορουμένων, αφορούν, κατά περίπτωση, διατάραξη ασφάλειας συγκοινωνιών, ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή και βαριά σωματική βλάβη από αμέλεια. Το κατηγορητήριο δεν περιορίζεται στο ανθρώπινο λάθος της μοιραίας βάρδιας, αλλά επεκτείνεται σε πράξεις και παραλείψεις που συνδέονται με τη μη λειτουργία ή την καθυστέρηση εγκατάστασης κρίσιμων συστημάτων ασφαλείας.
36 κατηγορούμενοι θα καθίσουν στο εδώλιο, ανάμεσά τους και ο σταθμάρχης Λάρισας
57 οικογένειες θυμάτων συνεχίζουν να δίνουν μάχη για πλήρη διερεύνηση και ουσιαστική απόδοση ευθυνών
2 χρόνια αναμένεται να διαρκέσει η δίκη λόγω του μεγάλου αριθμού μαρτύρων και τεχνικών πραγματογνωμοσυνών
Με άλλα λόγια, η δίκη καλείται να εξετάσει όχι μόνο το «τι έγινε εκείνη τη νύχτα», αλλά και το αν το σιδηροδρομικό σύστημα λειτουργούσε με επαρκείς δικλίδες προστασίας.
Για τους γονείς των θυμάτων, αυτό ακριβώς είναι το κεντρικό ζητούμενο. Όπως τονίζουν, η διαδικασία πρέπει να φωτίσει πλήρως τις διαχρονικές ευθύνες και να αποτυπώσει το πώς λήφθηκαν -ή δεν λήφθηκαν- κρίσιμες αποφάσεις τα προηγούμενα χρόνια.
Ηθική υποχρέωση
Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η ακροαματική διαδικασία θα διαρκέσει τουλάχιστον δύο χρόνια, λόγω του μεγάλου αριθμού μαρτύρων και τεχνικών πραγματογνωμοσυνών. Οι οικογένειες δηλώνουν έτοιμες να παρακολουθήσουν κάθε στάδιο, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία τους στο ακροατήριο αποτελεί ηθική υποχρέωση απέναντι στα παιδιά τους.
Ήδη, πάντως, από την πλευρά των συγγενών έχουν εκφραστεί αντιρρήσεις και για τη διεξαγωγή της δίκης στη Λάρισα, ενώ επιφυλάξεις έχουν διατυπωθεί και για τη σύνθεση της έδρας του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων.
Σε κάθε περίπτωση, εδώ και αρκετό διάστημα βρίσκεται σε εξέλιξη στη Λάρισα και η δίκη που αφορά τη μη προσκόμιση των βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας που είχε ζητήσει ο ανακριτής Σωτήρης Μπακαΐμης από τον Μάιο του 2023. Στο εδώλιο βρίσκονται ο τότε πρόεδρος του ΟΣΕ, ο τότε διευθύνων σύμβουλος και ένα στέλεχος της «Interstar Security», της εταιρείας που έχει την ευθύνη της βιντεοεπιτήρησης του σιδηροδρόμου, ενώ αντιμετωπίζουν κατά περίπτωση τα αδικήματα της υπεξαγωγής εγγράφου, της ηθικής αυτουργίας σε αυτήν και της απείθειας. Η δίκη εξελίσσεται με συνεχείς διακοπές και εντάσεις ανάμεσα στην πλευρά των συγγενών και εκείνη των κατηγορουμένων, δίνοντας μια πρόγευση για το τι πρόκειται να ακολουθήσει στην κύρια δίκη.
Εξειδικευμένα εργαστήρια
Την ίδια στιγμή εκκρεμεί το ζήτημα των εκταφών θυμάτων, το οποίο έχει εξελιχθεί σε σημείο αιχμής. Παρά την εισαγγελική παραγγελία, η διαδικασία έχει «παγώσει» ύστερα από προσφυγές στο αρμόδιο Δικαστικό Συμβούλιο. Οι γονείς ζητούν οι σχετικές εξετάσεις να πραγματοποιηθούν σε εξειδικευμένα εργαστήρια του εξωτερικού, ώστε, όπως υποστηρίζουν, να διερευνηθεί με απόλυτη επιστημονική επάρκεια το ενδεχόμενο ύπαρξης εύφλεκτων ουσιών που συνδέονται με τη δημιουργία της πύρινης σφαίρας μετά τη σύγκρουση.
Οι οικογένειες των 57 θυμάτων θεωρούν ιδιαίτερα κρίσιμη τη διαδικασία που θα διεξαχθεί ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας και τονίζουν ότι πρέπει να εξαντληθούν όλα τα αποδεικτικά μέσα, προκειμένου να μην υπάρξουν κενά ή σκιές στην αποδεικτική διαδικασία. Εκφράζουν μάλιστα την ανησυχία τους ότι εάν το ζήτημα των εκταφών δεν επιλυθεί εγκαίρως, ενδέχεται να δημιουργηθούν νέα νομικά αιτήματα ή ενστάσεις κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας.
Καθώς πλησιάζει η έναρξη της δίκης και με την υπόθεση των Τεμπών να έχει ανοικτά και άλλα μέτωπα, όπως οι διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στον Άρειο Πάγο στο πλαίσιο του νόμου περί ευθύνης υπουργών για τη διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών των πρώην υπουργών, Χρήστου Τριαντόπουλου και Κώστα Αχ. Καραμανλή, το αίτημα για απόδοση δικαιοσύνης στην υπόθεση των Τεμπών γίνεται πιο έντονο.
Η σύνθεση του δικαστηρίου
| Ιδιότητα | Ονοματεπώνυμο |
|---|---|
| Πρόεδρος | Στεφανίδου Γεωργία |
| Αναπληρώτρια Πρόεδρος | Κοσίνα Ιωάννα |
| Μέλος | Χριστόπουλος Δημήτρης |
| Μέλος | Λέτσιος Χρυσοβαλάντης |
| Αναπληρωματικό Μέλος | Τσάνα Μαρία |
| Εισαγγελέας | Κουρινιώτη Αγγελική |
| Αναπληρωτής Εισαγγελέας | Καρατσίδης Φίλιππος |
Οι θεωρίες συνωμοσίας και η πολιτική εκμετάλλευση
Ρεπορτάζ: Εύα Παπαδάτου
Τρία χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών, με τη συλλογική μνήμη να παραμένει εγκλωβισμένη σε εκείνο το «μαύρο» τριήμερο του 2023. Οι 57 ψυχές που χάθηκαν στην «καταραμένη κοιλάδα» τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου στοιχειώνουν ακόμα τη χώρα, η οποία εξακολουθεί να είναι σοκαρισμένη, όμως η φετινή θλιβερή επέτειος βρίσκει την πολύκροτη υπόθεση να έχει μπει πια στην τελική ευθεία για την απονομή δικαιοσύνης, καθώς σε λίγες ημέρες ξεκινάει η δίκη. Και ενώ τα χαμένα βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας κατέρριψαν οριστικά το αφήγημα του ξυλολίου και του παράνομου φορτίου, το σκηνικό της δικαίωσης αλλάζει πρόσωπο, με τη Μαρία Καρυστιανού να περνά από το προσωπικό δράμα στην πολιτική αρένα, ιδρύοντας κόμμα για την «ανάταση του έθνους» και αναρτώντας βίντεο-κάλεσμα με οπτικοακουστικό υλικό από τη μοιραία νύχτα ενόψει της σημερινής συγκέντρωσης στο Σύνταγμα. Μία κίνηση η οποία προκάλεσε την έκρηξη των υπόλοιπων συγγενών, την ίδια ώρα που οι εκκρεμείς εκταφές κρατούν τις πληγές τους ορθάνοιχτες.
Από το ξυλόλιο και τα χαμένα βαγόνια μέχρι τη μεταφορά καυσίμων για την αμερικανική βάση και το λαθρεμπόριο στην αποκαθήλωση των «fake news» από τα πορίσματα
Από την πρώτη στιγμή του φρικιαστικού δυστυχήματος στον πόνο των δεκάδων συγγενών και στη θλίψη ολόκληρου του ελληνικού λαού ήρθαν να προστεθούν αμέτρητες θεωρίες συνωμοσίας: από το ξυλόλιο και τα χαμένα βαγόνια μέχρι τη μεταφορά καυσίμων για την αμερικανική βάση και το λαθρεμπόριο. Θεωρίες που όχι μόνο διαδίδονταν κατά ριπάς από ανώνυμα τρολ στα social media, αλλά και υιοθετήθηκαν από πολιτικούς που έφεραν τα παραπάνω ως αντικείμενο συζήτησης στη Βουλή. Οι τεχνικοί σύμβουλοι των οικογενειών έβγαζαν τα δικά τους πορίσματα, άλλοι έκαναν πειράματα στην τηλεόραση για το πώς καίγονται τα έλαια σιλικόνης και το σκηνικό γινόταν ολοένα και πιο σκοτεινό.
ΛΑΔΙ ΣΤΗ ΦΩΤΙΑ
Περισσότερο λάδι στη φωτιά έριξε το ατεκμηρίωτο, όπως αποδείχθηκε, αρχικό πόρισμα του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), που έκανε λόγο για μεταφορά τόνων άγνωστης εύφλεκτης ουσίας. Διαπίστωση που καταρρίφθηκε με κρότο και στη συνέχεια, αφού είχε προηγηθεί η παραίτηση του προέδρου Χρήστου Παπαδημητρίου, ο Οργανισμός επανήλθε με νέο πόρισμα που έκανε λόγο για προβλήματα σε ό,τι αφορά την αντιπυρική προστασία των καθισμάτων.
Ο ρόλος των ανώνυμων τρολ στα social media, τα πειράματα στην τηλεόραση, το μπάχαλο με τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ και η απεργία πείνας
Τελικά τον Μάιο του 2025 παραδόθηκε το πόρισμα του χημικού-μηχανικού του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Δημήτρη Καρώνη, στο οποίο αναφερόταν ευκρινώς ότι το έλαιο σιλικόνης υπό συνθήκες τόξου, όπως συνέβη στο εν λόγω συμβάν, μπορεί να δημιουργήσει πυρόσφαιρα. Παράλληλα, αναφέρεται ότι το έλαιο αναφλέγεται σε θερμοκρασίες άνω των 330 βαθμών Κελσίου. Την ίδια περίοδο έγινε γνωστή και η πραγματογνωμοσύνη του καθηγητή της Σχολής Μεταλλουργών-Μεταλλειολόγων του ΕΜΠ, Πέτρου Τσακιρίδη, η οποία περιλαμβάνεται στο τελικό πόρισμα της ειδικής ομάδας της Πυροσβεστικής που εξέτασε τα συντρίμμια της εμπορικής αμαξοστοιχίας στο Κουλούρι. Σύμφωνα με αυτή, τα κομμάτια του πιλοτηρίου και τα πλαίσια της ηλεκτρομηχανής που εξετάστηκαν και τα δείγματα που ελήφθησαν δεν είναι καμένα, δεν δηλώνουν δηλαδή έκρηξη, αλλά φέρουν μόνο παραμορφώσεις από χτυπήματα που προκλήθηκαν από τη σύγκρουση των τρένων.
ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΓΙΝΕΙ
Για 23 ημέρες το σκηνικό της πολιτικής αντιπαράθεσης στήθηκε έξω από τη Βουλή. Εκεί όπου ο πατέρας του αδικοχαμένου 22χρονου Ντένις Ρούτσι, Πάνος, έκανε απεργία πείνας, ζητώντας την άδεια από τις Αρχές για να κάνει εκταφή στο παιδί του ώστε να γίνουν τοξικολογικές εξετάσεις για να διαπιστωθεί από τι πέθανε. Άδεια που τελικά δόθηκε, αλλά μέχρι σήμερα εκταφές δεν έχουν γίνει, καθώς οι συγγενείς των θυμάτων ζητούν οι εξετάσεις να πραγματοποιηθούν σε εργαστήρια του εξωτερικού. Όμως κάτι τέτοιο δεν γίνεται δεκτό από την Εισαγγελία που έχει τονίσει σε όλους τους τόνους ότι μόνο αν δηλωθεί αδυναμία από τα ελληνικά εργαστήρια μπορεί να εξεταστεί η λύση του εξωτερικού.
Η ρήξη των συγγενών και η ευκαιρία της Μαρίας να πολιτευτεί
Σήμερα, όπως κάθε χρόνο, σε όλη την Ελλάδα θα διοργανωθούν συλλαλητήρια μνήμης. Μέχρι τώρα το μεγαλύτερο σε όγκο ήταν το περσινό, στο οποίο, σύμφωνα με τις αναφορές, ένα εκατομμύριο πολίτες κατέβηκαν να διαδηλώσουν στο Σύνταγμα με κεντρικό σύνθημα «Δεν έχω οξυγόνο». Η συγκεκριμένη διαδήλωση αποτέλεσε μάλιστα αιτία για να οξυνθεί η πολιτική ένταση ανάμεσα στην κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά, όπως αποδείχθηκε, ήταν και το έναυσμα για την κάθοδο της Μαρίας Καρυστιανού στον πολιτικό στίβο. Η τέως πρόεδρος του Συλλόγου Θυμάτων των Τεμπών έκανε στροφή 180 μοιρών και από το «όχι, δεν θα πολιτευτώ» αποφάσισε να εμπλακεί ενεργά στην πολιτική, έχοντας προαναγγείλει την ίδρυση του κόμματός της έως το ερχόμενο καλοκαίρι. Η απόφασή της προκάλεσε τριγμούς ανάμεσα στους συγγενείς και η αποχώρησή της από τη θέση της προέδρου του συλλόγου και η ανάληψη της προεδρίας από τον Παύλο Ασλανίδη ήταν φυσικό επακόλουθο.
Η αποχώρηση της Καρυστιανού από την προεδρία του συλλόγου και το βίντεο που εξόργισε
Ακόμα ένα επεισόδιο της κόντρας μεταξύ των συγγενών ήταν το σοκαριστικό βίντεο που ανέβασε την Πέμπτη στα social media η κυρία Καρυστιανού, καλώντας τον κόσμο να συμμετάσχει στη μεγάλη συγκέντρωση σήμερα στις 12.00 στο Σύνταγμα. Το βίντεο περιλαμβάνει συγκλονιστικά ηχητικά ντοκουμέντα και εικόνες από κάμερες από τη νύχτα του σιδηροδρομικού δυστυχήματος αλλά και δραματοποιημένες παραστάσεις, που ξυπνούν φρικιαστικές μνήμες στους συγγενείς, οι οποίοι εξέφρασαν την εντονότατη αντίδρασή τους.
Αναστατωμένος ο Παύλος Ασλανίδης μίλησε για λάθος της Μαρίας Καρυστιανού, αφού, όπως είπε, το βίντεο αυτό περιλαμβάνει σκληρές εικόνες και φωνές παιδιών και σόκαρε πολλούς συγγενείς. Εξάλλου, είχε προηγηθεί ανάρτηση-κόλαφος της Κατερίνας Βουτσινά, αδελφής του άτυχου Γιάννη Βουτσινά, που επέβαινε στο μοιραίο Intercity 62, η οποία απαγόρευε στην κυρία Καρυστιανού να αναφερθεί ξανά σε 57 θύματα: «Από τούδε και στο εξής @mkaristianou απαγορεύεται να ξανά αναφερθείτε στο νούμερο 57. Η δολοφονία του αδελφού μου δεν έχει καμία δουλειά σε πολιτικό σποτάκι ή οποιαδήποτε αναφορά σε κάθε πτυχή δημοσίου διαλόγου σας, καθότι είσθε πολιτικός. (…) Διαφορετικά θα κινηθώ νομικά», έγραψε.
Ο γολγοθάς του Γεράσιμου
Στο μεταξύ, ο Γεράσιμος Γεωργιάδης, επιζών της μοιραίας νύχτας, εξακολουθεί να ανεβαίνει τον δικό του γολγοθά σε ειδικά διαμορφωμένο θάλαμο ιδιωτικού νοσοκομείου στη Λάρισα. Συντετριμμένος ο πατέρας του, Διονύσης, με μήνυμά του συγκλονίζει. «Ίσως ο ήχος, η φωνή και η προσευχή του κόσμου να φωτίσει το σκοτάδι του Γεράσιμου και να σπάσει τη βασανιστική σιωπή του», είπε αναφερόμενος στα σημερινά συλλαλητήρια.
Σήμερα, τρία χρόνια μετά, το παλλαϊκό αίτημα για την απονομή της δικαιοσύνης στην πολύκροτη υπόθεση των Τεμπών παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ και όλοι βρίσκονται εν αναμονή της έναρξης της ακροαματικής διαδικασίας, ώστε επιτέλους να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι για τη νύχτα που μαύρισε την ψυχή της Ελλάδας.
Εφημερίδα Απογευματινή
