Τα τελευταία χρόνια η Κρήτη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη και ραγδαία μεταβολή στο μεταναστευτικό πεδίο. Από το 2023 έως και σήμερα, οι μεταναστευτικές ροές προς το νησί έχουν αυξηθεί με εκρηκτικούς ρυθμούς, μετατρέποντας την Κρήτη σε κύρια και πλέον πρώτη πύλη εισόδου μεταναστών στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερα το 2025 καταγράφηκε αύξηση της τάξεως του 415% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ένα ποσοστό που αποτυπώνει με σαφήνεια τη μετατόπιση των διαδρομών και την ένταση του φαινομένου.
Η γεωγραφική θέση της Κρήτης, σε συνδυασμό με τις διαρκώς δυσμενείς εξελίξεις που επικρατούν σε αρκετές χώρες της Αφρικής και της Ασίας, και πάντα με τη συμβολή των κυκλωμάτων διακίνησης αποτελούν τους κυριότερους παράγοντες οι οποίοι έχουν καταστήσει ως βασικό στόχο και προορισμό τη Γαύδο και την Κρήτη.
Καθοριστικό ρόλο στον ρυθμό των ροών διαδραματίζουν οι καιρικές συνθήκες και κυρίως το ύψος κύματος. Οι διακινητές επιλέγουν να αποπλεύσουν από τις ακτές της Λιβύης με προορισμό τη Γαύδο και την Κρήτη όταν οι άνεμοι και η θαλάσσια κατάσταση το επιτρέπουν. Είναι χαρακτηριστικό ότι κάθε περίοδος καλοκαιρίας συνοδεύεται από αυξημένες αφίξεις, ενώ αντίθετα, κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων, οι ροές παρουσιάζουν προσωρινή κάμψη.
Τον τελευταίο μήνα παρατηρείται σχετική ηρεμία, γεγονός που οφείλεται αποκλειστικά στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Ωστόσο, η ηρεμία αυτή δεν δημιουργεί εφησυχασμό. Αντιθέτως, εντείνει την ανησυχία για τη συνέχεια, καθώς μεγάλος αριθμός μεταναστών έχει συσσωρευτεί στα βόρεια παράλια της Αφρικής, αναμένοντας την κατάλληλη στιγμή -την πρώτη βελτίωση του καιρού- για να επιβιβαστεί σε μία βάρκα με προορισμό την Κρήτη.
Μέσα σε αυτήν τη διαρκώς επιβαρυνόμενη πραγματικότητα, το προσωπικό του Λιμενικού Σώματος σηκώνει ένα δυσανάλογο βάρος ευθύνης. Από τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στη θάλασσα, την περισυλλογή και ασφαλή μεταφορά, έως την καταγραφή, τις ανακριτικές διαδικασίες, τη φύλαξη και τη μεταγωγή, οι άνδρες και οι γυναίκες του Σώματος βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή. Με υπερπροσπάθεια και αυταπάρνηση, έχουν εξαντλήσει στο μέγιστο τα ψυχικά και σωματικά τους αποθέματα, προκειμένου να ανταποκριθούν σε μια αποστολή που συνεχώς διευρύνεται.
Και όλα αυτά, ενώ οι υπηρεσίες της Κρήτης παραμένουν υποστελεχωμένες, με ελλείψεις κυρίως σε ανθρώπινο δυναμικό, αλλά και σε πλωτά μέσα ανοικτής θαλάσσης.
Η πραγματικότητα έχει αλλάξει δραματικά από το 2023 μέχρι σήμερα, χωρίς όμως να έχει υπάρξει η αντίστοιχη προσαρμογή σε επίπεδο ενίσχυσης και σχεδιασμού.
Είναι επιτακτική ανάγκη το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος και το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής να σκύψουν ουσιαστικά πάνω στο ζήτημα και να προχωρήσουν σε άμεση και στοχευμένη ενίσχυση των υπηρεσιών της Κρήτης, βάσει των νέων δεδομένων που έχει διαμορφώσει το Μεταναστευτικό. Η Κρήτη δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως περιφερειακό μέτωπο. Αποτελεί πλέον κεντρικό επιχειρησιακό πυλώνα της χώρας στο νότιο θαλάσσιο σύνορο.
Η διαχείριση του μεταναστευτικού στην Κρήτη δεν είναι μια παροδική κρίση. Είναι μια νέα, σταθερή πραγματικότητα που απαιτεί σχέδιο, πόρους και πολιτική βούληση.
Του Βασίλη Κατσικανδαράκη
Ο Βασίλης Κατσικανδαράκης είναι πρόεδρος της Ένωσης Προσωπικού Λιμενικού Σώματος Δυτικής Κρήτης
Εφημερίδα Απογευματινή
