Δημοσιεύθηκαν στο ΦΕΚ οι υπουργικές αποφάσεις που εξειδικεύουν την εφαρμογή των μέτρων για την αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας στην αγορά. Οι αποφάσεις καθορίζουν τον τρόπο διενέργειας των ελέγχων, την κλιμάκωση των προστίμων –που μπορεί να φτάσουν έως και τα 5 εκατομμύρια ευρώ– καθώς και τις 63 κατηγορίες βασικών αγαθών που τίθενται υπό παρακολούθηση.
Παράλληλα, περιλαμβάνονται ειδικές ρυθμίσεις για την αγορά καυσίμων και για το πρόσθετο κόστος διανομής τους στις νησιωτικές περιοχές. Η σχετική υπουργική απόφαση, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, υπογράφεται από τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο και αποτελεί συνέχεια της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 11ης Μαρτίου 2026.
Πώς θα πραγματοποιούνται οι έλεγχοι στην αγορά
Το νέο πλαίσιο καθορίζει τη διαδικασία ελέγχων και επιβολής κυρώσεων για περιπτώσεις αθέμιτης κερδοφορίας. Οι έλεγχοι μπορούν να πραγματοποιούνται είτε διοικητικά είτε επιτόπου, αυτεπάγγελτα ή κατόπιν καταγγελίας.
Υπεύθυνα για τη διενέργεια των ελέγχων είναι τα αρμόδια όργανα της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Σε περίπτωση επιτόπιου ελέγχου συγκροτούνται ειδικά κλιμάκια τουλάχιστον δύο ελεγκτών, τα οποία διαθέτουν σχετική εντολή ελέγχου.
Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να παρέχουν στοιχεία για:
- τα αποθέματα προϊόντων,
- τις πωλήσεις,
- τα παραστατικά που τεκμηριώνουν την τιμολογιακή πολιτική τους.
Με βάση τα στοιχεία αυτά εξετάζεται εάν το περιθώριο κέρδους είναι συμβατό με όσα προβλέπει η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Μετά τον έλεγχο συντάσσεται σχετική έκθεση, η οποία κοινοποιείται στην επιχείρηση σε περίπτωση παράβασης. Ο ελεγχόμενος έχει προθεσμία πέντε ημερών για να υποβάλει τις απόψεις του πριν επιβληθούν οι κυρώσεις.
Πρόστιμα που φτάνουν έως τα 5 εκατ. ευρώ
Η απόφαση προβλέπει κλιμακωτά πρόστιμα, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και το οικονομικό όφελος που προέκυψε από την παράβαση. Το ύψος των προστίμων κυμαίνεται από 5.000 ευρώ έως 5 εκατομμύρια ευρώ.
Η κλιμάκωση διαμορφώνεται ως εξής:
- Για πολύ μικρές επιχειρήσεις: πρόστιμο ίσο με το παράνομο όφελος.
- Για μικρές επιχειρήσεις: πρόστιμο στο διπλάσιο του παράνομου οφέλους.
- Για μεσαίες επιχειρήσεις: πρόστιμο στο τριπλάσιο του οφέλους.
- Για μεγάλες επιχειρήσεις: πρόστιμο στο τετραπλάσιο του οφέλους.
Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης τα πρόστιμα διπλασιάζονται.
Παράλληλα καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού του επιτρεπόμενου μεικτού περιθωρίου κέρδους, με βάση την τιμή πώλησης και το μέσο κόστος των πωληθέντων προϊόντων, ενώ ως περίοδος αναφοράς λαμβάνεται η τελευταία κλεισμένη οικονομική χρήση του 2025. Κατά των αποφάσεων επιβολής προστίμου υπάρχει δυνατότητα προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια. Τα πρόστιμα εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και αποδίδονται στον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ επιβαρύνονται και με ψηφιακό τέλος συναλλαγής 2,4%.
Όρια κέρδους στην αγορά καυσίμων
Ιδιαίτερες ρυθμίσεις θεσπίζονται για τον κλάδο των καυσίμων.
Σύμφωνα με την απόφαση:
- Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών δεν μπορούν να εφαρμόζουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,05 ευρώ ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και στο πετρέλαιο κίνησης σε σχέση με την τιμή αγοράς από τα διυλιστήρια.
- Τα πρατήρια λιανικής δεν επιτρέπεται να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,12 ευρώ ανά λίτρο κατά την πώληση στους καταναλωτές.
- Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τα καύσιμα θα ισχύει έως τις 30 Ιουνίου.
Τα 63 βασικά αγαθά υπό παρακολούθηση
Η απόφαση περιλαμβάνει αναλυτικό κατάλογο με 63 κατηγορίες βασικών αγαθών διατροφής και καθημερινής διαβίωσης που τίθενται υπό παρακολούθηση.
Στα τρόφιμα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- ρύζι, ψωμί, φρυγανιές και μακαρόνια,
- αλεύρι, όσπρια και αλλαντικά,
- νωπά και κατεψυγμένα ψάρια,
- χοιρινό, κοτόπουλο, μοσχάρι και αρνί,
- φρούτα και λαχανικά,
- έτοιμα γεύματα από σούπερ μάρκετ.
Επίσης περιλαμβάνονται βασικά γαλακτοκομικά και προϊόντα διατροφής όπως:
- φρέσκο γάλα, γάλα υψηλής παστερίωσης και εβαπορέ,
- γιαούρτι,
- τυριά όπως φέτα και γκούντα,
- αυγά, βούτυρο, μαργαρίνες,
- ελαιόλαδο και ηλιέλαιο,
- κατεψυγμένα λαχανικά, ζάχαρη και δημητριακά.
Στη λίστα βρίσκονται ακόμη καφές, σοκολάτες, μπισκότα, χυμοί, καθώς και προϊόντα βρεφικής διατροφής.
Προϊόντα καθημερινής χρήσης στη λίστα
Η παρακολούθηση επεκτείνεται και σε βασικά είδη καθημερινής χρήσης, όπως:
- απορρυπαντικά ρούχων και καθαριστικά επιφανειών,
- χλωρίνη και υγρά πιάτων,
- χαρτί υγείας και χαρτί κουζίνας,
- οδοντόκρεμες,
- σερβιέτες και ταμπόν,
- ξυριστικές μηχανές,
- σαμπουάν, σαπούνια και αφρόλουτρα,
- πάνες ενηλίκων και βρεφικές πάνες,
- μωρομάντηλα και προϊόντα φροντίδας βρεφών.
Στον κατάλογο περιλαμβάνονται ακόμη τροφές για σκύλους και γάτες.
Πρόσθετο κόστος διανομής καυσίμων στα νησιά
Παράλληλα δημοσιεύθηκε κοινή υπουργική απόφαση για τον καθορισμό ειδικού κόστους διανομής καυσίμων στις νησιωτικές περιοχές. Την απόφαση συνυπογράφουν οι υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος και Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας. Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών μπορούν να επιβάλλουν πρόσθετο κόστος διανομής πέρα από το ανώτατο περιθώριο κέρδους.
Το πρόσθετο κόστος διαμορφώνεται ως εξής:
- Κρήτη και Ιόνια Νησιά: 0,06 ευρώ ανά λίτρο
- Νήσοι Αττικής: 0,06 ευρώ ανά λίτρο
- Βόρειο Αιγαίο: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Σποράδες: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Θάσος: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Κύθηρα: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Σκύρος: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Σαμοθράκη: 0,14 ευρώ ανά λίτρο
- Νότιο Αιγαίο: 0,15 ευρώ ανά λίτροΣτις τιμές αυτές περιλαμβάνεται και ο ΦΠΑ.
