Σοβαρό περιστατικό ασφαλείας σημειώθηκε στη Μαύρη Θάλασσα, όταν δεξαμενόπλοιο με ελληνική σημαία δέχθηκε επίθεση κοντά στο ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ. Την είδηση επιβεβαίωσε ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας, μιλώντας στο ERTNews, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για την αυξανόμενη συχνότητα παρόμοιων περιστατικών στην περιοχή τους τελευταίους μήνες.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το πλοίο υπέστη περιορισμένες υλικές ζημιές, ενώ το πλήρωμα – αποτελούμενο από 24 ναυτικούς, εκ των οποίων 10 Έλληνες – είναι καλά στην υγεία του. Το δεξαμενόπλοιο είχε αποπλεύσει χωρίς φορτίο από τη Θεσσαλονίκη και επρόκειτο να φορτώσει πετρέλαιο σε μεταγενέστερο στάδιο του ταξιδιού του.
Η ανακοίνωση της πλοιοκτήτριας εταιρείας
Ο ναυτιλιακός όμιλος της Μαρίας Αγγελικούση, στον οποίο ανήκει το πλοίο εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αναφέρει:
«Η Maran Tankers Management Inc., διαχειρίστρια εταιρεία του υπό Ελληνική σημαία δεξαμενόπλοιου MARAN HOMER (IMO No. 9761372), αναφέρει πως σήμερα, 14 Μαρτίου, περί τις 04:35 τοπική ώρα (01:35 GMT) και ενώ το πλοίο έπλεε εκτός Ρωσικών χωρικών υδάτων, αναμένοντας εντολή να εισέλθει στο Caspian Pipeline Consortium (CPC) Terminal στο Novorossiysk της Ρωσίας, όπου θα παραλάμβανε φορτίο Καζακικού αργού πετρελαίου, χτυπήθηκε από άγνωστο αντικείμενο.
Δεν υπήρξαν τραυματισμοί και το πλήρωμα είναι ασφαλές. Σημειώθηκαν μόνο μικρές υλικές ζημιές στο κατάστρωμα και στον εξοπλισμό καταστρώματος του πλοίου. Το δεξαμενόπλοιο ήταν άφορτο και δεν υπάρχει περιβαλλοντική ρύπανση. Έχει ήδη αποπλεύσει από το Novorossiysk».
Κικίλιας: Η Ελλάδα θα διαμαρτυρηθεί έντονα
Ο κ. Κικίλιας σημείωσε ότι το περιστατικό ενδέχεται να συνδέεται με τις ευρύτερες γεωπολιτικές πιέσεις που ασκούνται στην περιοχή, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ίσως σχετίζεται με τις πρόσφατες αποφάσεις για μερική επανεκκίνηση της διακίνησης ρωσικού πετρελαίου για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Ο υπουργός γνωστοποίησε ότι έχει ήδη ενημερώσει τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα θα προχωρήσει σε έντονες διαμαρτυρίες όπου απαιτείται, ακόμη και σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
«Θεωρώ απαράδεκτη τη στοχοποίηση πλοίων με ελληνική σημαία και ελληνόκτητων πλοίων», τόνισε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι τα πλοία αυτά είναι ναυλωμένα και ότι οι Έλληνες ναυτικοί και οι ναυτιλιακές εταιρείες προσπαθούν απλώς να επιτελέσουν το έργο τους.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι η εμπορική ναυτιλία θα πρέπει να παραμένει εκτός πολεμικών συγκρούσεων και γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων, καθώς, όπως ανέφερε, «χωρίς τη ναυτιλία δεν μπορεί να υπάρξει διεθνές εμπόριο».
Ο υπουργός πρόσθεσε πως κανένας Έλληνας ναυτικός δεν έχει αιτηθεί να γυρίσει πίσω από την εμπόλεμη ζώνη. Αν υπάρξει κάτι τέτοιο, διευκρίνισε, υπάρχει αυτοματοποιημένος μηχανισμός για να συμβεί άμεσα. Ωστόσο, «βλέπω ψυχραιμία, βλέπω επαγγελματισμό», τόνισε και συμπλήρωσε πως η κατάσταση παρακολουθείται στενά.
Ασαφείς οι συνθήκες της επίθεσης
Οι αρχές διερευνούν τις συνθήκες του περιστατικού, καθώς δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί με βεβαιότητα ο τρόπος με τον οποίο χτυπήθηκε το πλοίο. Σύμφωνα με τον υπουργό Ναυτιλίας, υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η επίθεση θα μπορούσε να έχει πραγματοποιηθεί είτε με μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) είτε με μικρού μεγέθους πύραυλο.
Ο Βασίλης Κικίλιας απέφυγε να κατονομάσει ευθέως την πηγή της επίθεσης, ωστόσο άφησε σαφείς αιχμές για την προέλευση του πλήγματος, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «νομίζω όλοι καταλαβαίνουμε». Η δήλωση αυτή αντανακλά το ιδιαίτερα ευαίσθητο γεωπολιτικό περιβάλλον που επικρατεί στη Μαύρη Θάλασσα, όπου συνεχίζονται εντάσεις και στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη ενημερώσει τον πρωθυπουργό καθώς και τον υπουργό Εξωτερικών για το περιστατικό, ενώ προετοιμάζονται και διπλωματικές ενέργειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Διπλωματικές κινήσεις της Αθήνας
Η ελληνική κυβέρνηση σκοπεύει να προχωρήσει σε έντονη διαμαρτυρία προς τις πλευρές που θεωρεί υπεύθυνες, ενώ το θέμα αναμένεται να τεθεί και στο επίπεδο του Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Ο υπουργός Ναυτιλίας τόνισε ότι η στοχοποίηση πλοίων με ελληνική σημαία αποτελεί απαράδεκτη και επικίνδυνη εξέλιξη, καθώς πλήττει άμεσα έναν από τους πιο ισχυρούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας.
Όπως σημείωσε, τα ελληνικά πλοία δραστηριοποιούνται διεθνώς στο πλαίσιο νόμιμων εμπορικών συμβάσεων, ενώ η ναυτιλία οφείλει να λειτουργεί εκτός στρατιωτικών συγκρούσεων και πολιτικών αντιπαραθέσεων.
Η σύνδεση με το ρωσικό πετρέλαιο
Το περιστατικό εκτιμάται ότι ενδέχεται να συνδέεται με γεωπολιτικές πιέσεις γύρω από τη διακίνηση ρωσικού πετρελαίου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το πλήγμα μπορεί να σχετίζεται με τις πρόσφατες αποφάσεις που επιτρέπουν μερική επανεκκίνηση της διακίνησης ρωσικού πετρελαίου για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Το δεξαμενόπλοιο που δέχθηκε την επίθεση είχε ναυλωθεί από την αμερικανική ενεργειακή εταιρεία Chevron, γεγονός που προσθέτει ακόμη μία γεωπολιτική διάσταση στο περιστατικό.
Η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας έχει μετατραπεί σε κομβικό πεδίο αντιπαράθεσης μετά τον πόλεμο μεταξύ Ρωσία και Ουκρανία, με επιθέσεις σε λιμάνια, ενεργειακές υποδομές και πλοία να καταγράφονται συχνότερα.
Η ναυτιλία στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας
Ο υπουργός Ναυτιλίας υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της ναυτιλίας για το διεθνές εμπόριο, επισημαίνοντας ότι περίπου το 80% των εμπορευμάτων παγκοσμίως μεταφέρεται δια θαλάσσης.
Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας. Οποιαδήποτε διαταραχή σε σημαντικές ναυτιλιακές οδούς μπορεί να προκαλέσει αύξηση του κόστους μεταφοράς, καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, άνοδο των τιμών βασικών αγαθών.
Για τον λόγο αυτό, η προστασία των εμπορικών πλοίων θεωρείται βασική προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις και τους διεθνείς οργανισμούς.
Ανησυχία και στον Περσικό Κόλπο
Η ανησυχία της Αθήνας δεν περιορίζεται στη Μαύρη Θάλασσα. Ο Βασίλης Κικίλιας αποκάλυψε ότι αυτή τη στιγμή δέκα πλοία με ελληνική σημαία βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο, ενώ συνολικά περίπου 130 ελληνόκτητα πλοία δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή.
Η περιοχή θεωρείται εξαιρετικά ευαίσθητη γεωπολιτικά, καθώς βρίσκεται κοντά στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο.
Παρά την ένταση, ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι υπάρχει συνεχής επικοινωνία με τους Έλληνες καπετάνιους μέσω του Θαλάμου Επιχειρήσεων του υπουργείου Ναυτιλίας. Έχει μάλιστα ενεργοποιηθεί μηχανισμός άμεσου επαναπατρισμού, σε περίπτωση που κάποιο μέλος πληρώματος ζητήσει να επιστρέψει στην Ελλάδα.
Πιθανές οικονομικές επιπτώσεις στην Ελλάδα
Η κρίση στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές ενδέχεται να επηρεάσει και την ελληνική οικονομία. Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την κατάσταση, ιδιαίτερα όσον αφορά τις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.
Ο υπουργός Ναυτιλίας ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιηθούν συναντήσεις με εκπροσώπους της ναυτιλιακής αγοράς, με στόχο να εξεταστούν μέτρα που θα συμβάλουν στη συγκράτηση των τιμών και στην προστασία των καταναλωτών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην προστασία του τουρισμού, ο οποίος θεωρείται η «βαριά βιομηχανία» της ελληνικής οικονομίας. Η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει την εικόνα της Ελλάδας ως ασφαλούς και σταθερού προορισμού ενόψει της νέας τουριστικής περιόδου.
Μεταναστευτικό: πίεση στη νότια Κρήτη
Παράλληλα, ο υπουργός Ναυτιλίας αναφέρθηκε και στις εξελίξεις στο μεταναστευτικό ζήτημα. Όπως σημείωσε, οι μεταναστευτικές ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί κατά περίπου 55%, ωστόσο παρατηρείται αυξημένη κινητικότητα προς τη Κρήτη, ιδιαίτερα από τις ακτές της Λιβύη.
Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, η κυβέρνηση εξετάζει τη δημιουργία κλειστών δομών φιλοξενίας μεταναστών σε περιοχές των Χανιά και Ηράκλειο, εκτός τουριστικών ζωνών, με στόχο την καλύτερη διαχείριση των αφίξεων και τον έλεγχο της νόμιμης εισόδου στη χώρα.
Νέα σχέδια για το λιμάνι της Ελευσίνας
Στο τέλος της παρέμβασής του, ο υπουργός ανακοίνωσε ότι στα τέλη Μαρτίου ξεκινά ο διαγωνισμός για την αξιοποίηση του λιμανιού της Ελευσίνα.
Το σχέδιο προβλέπει τη μεταφορά της βαριάς βιομηχανικής δραστηριότητας εκτός του κέντρου της πόλης και τη δημιουργία μιας σύγχρονης μαρίνας σκαφών αναψυχής.
Η επένδυση αναμένεται να συμβάλει στην αναβάθμιση της περιοχής της Δυτικής Αττικής, δημιουργώντας νέες οικονομικές ευκαιρίες και αυξάνοντας την αξία των τοπικών ακινήτων.
