Εκτίναξη στη χρήση κοκαΐνης μέσα σε μόλις δύο χρόνια στην Αττική (διπλασιάστηκε ή ακόμη και τριπλασιάστηκε σε κάποιες περιπτώσεις, ενώ συγκριτικά με πέρυσι αυξήθηκε κατά 64%), συνδυασμός της συγκεκριμένης ουσίας με αλκοόλ το Σαββατοκύριακο αλλά και αύξηση της χρήσης του συνθετικού MDMA, γνωστότερου ως ecstasy, είναι μερικά από τα συμπεράσματα που περιλαμβάνονται στην αναφορά του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ) με βάση την ανάλυση των αστικών λυμάτων του λεκανοπεδίου για την περίοδο 2020-2025. Η ανάλυση έγινε από το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών με επικεφαλής τον καθηγητή Νίκο Θωμαΐδη, το οποίο μάλιστα για πρώτη φορά καταμέτρησε στα λύματα και την κεταμίνη.
Ανησυχία για τις μικρές ηλικίες, καθώς η κατανάλωσή τους αυξάνεται ιδιαίτερα τo Σαββατοκύριακo και συνδέεται με τη νυχτερινή διασκέδαση
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, η κοκαΐνη και το MDMA εμφανίζονται ως τα ναρκωτικά του Σαββατοκύριακου, αφού η χρήση τους αυξάνεται ιδιαίτερα κατά τα συγκεκριμένα διήμερα και συνδέεται με τη νυχτερινή διασκέδαση. Η κάνναβη παρουσιάζει πιο σύνθετο εβδομαδιαίο προφίλ, ενώ η αμφεταμίνη και η μεθαμφεταμίνη εμφανίζονται γενικά σε χαμηλότερα επίπεδα.
Ελαφρώς διαφοροποιημένα εμφανίζονται τα ευρήματα στην Ευρώπη, σύμφωνα με αντίστοιχη μελέτη που βασίστηκε στην ανάλυση λυμάτων και δημοσιεύτηκε χθες, από την πανευρωπαϊκή ομάδα SCORE, σε συνεργασία με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA). Τα φετινά ευρήματα έδειξαν σημαντική μείωση ιχνών MDMA σε 115 πόλεις από 25 χώρες (23 χώρες της ΕΕ, Νορβηγία και Τουρκία), παράλληλα με έντονη αύξηση κεταμίνης και κοκαΐνης.
Το ecstasy κυρίως, αλλά και η κοκαΐνη δευτερευόντως, όπως και η κάνναβη, αποτελούν τα λεγόμενα «ναρκωτικά του Σαββατοκύριακου»
Νίκος Θωμαΐδης, καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών
Σε αποκλειστική δήλωσή του στην «Α», ο καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Θωμαΐδης, εξήγησε ότι «όλη η έκθεση αφορά μία συγκεκριμένη εβδομάδα του Μαρτίου, διαχρονικά από το 2020 έως το 2025, και πέραν τούτου ουδέν. Διαλέξαμε μία “ουδέτερη”, ως προς τη χρήση αντιιικών και αντιβιοτικών ή άλλων φαρμάκων, καθώς επίσης μια εβδομάδα χωρίς γιορτές. Δεύτερον, πράγματι, το ecstasy κυρίως, αλλά και η κοκαΐνη δευτερευόντως, όπως και η κάνναβη, αποτελούν τα λεγόμενα “ναρκωτικά του Σαββατοκύριακου”, καθώς η χρήση τους συνδέεται με το αλκοόλ και αυξάνεται δραστικά στα τέλη της εβδομάδας. Και τρίτον, ανιχνεύσαμε τώρα, για πρώτη φορά, την κεταμίνη, επειδή αλλάξαμε τη μεθοδολογία μας και έχουμε τώρα τα “εργαλεία” εκείνα τα οποία είναι απαραίτητα για την ανίχνευση της εν λόγω ουσίας».
ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
Σύμφωνα με την ανάλυση του Εργαστηρίου Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ, τη μεγαλύτερη συγκέντρωση στα αστικά λύματα της Αττικής παρουσιάζει η κοκαΐνη, με τον εντοπισμό του κύριου μεταβολίτη της, της βενζοϋλεκγονίνης, να καταγράφει ρεκόρ δωδεκαετίας. Μεγαλύτερη αύξηση παρατηρείται το Σαββατοκύριακο, κάτι που ακολουθεί και το ευρωπαϊκό μοτίβο.
Στην Αθήνα η μέση τιμή της βενζοϋλεκγονίνης αυξήθηκε από 133,39 mg την ημέρα ανά 1.000 κατοίκους το 2023 σε 181,21 mg την ημέρα ανά 1.000 κατοίκους το 2024, καταγράφοντας αύξηση 35,85%. Για το 2025 οι τιμές της βενζοϋλεκγονίνης κυμάνθηκαν από 239 έως 370 mg την ημέρα ανά 1.000 κατοίκους, καταγράφοντας μέσα σε δύο χρόνια ακόμη και τριπλασιασμό των τιμών σε ορισμένες μετρήσεις.
ΠΡΟΚΛΗΣΗ
Για πρώτη φορά καταγράφηκαν στοιχεία για την κεταμίνη. Οι τιμές κυμάνθηκαν από 0,63 έως 2,12 mg/ημέρα/1.000 κατοίκους, υποδηλώνοντας ανιχνεύσιμη αλλά σχετικά χαμηλή παρουσία της ουσίας. Η υψηλότερη τιμή καταγράφηκε το Σάββατο. Η κεταμίνη είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται κυρίως για την πρόκληση και τη διατήρηση της αναισθησίας. Προκαλεί αποσυνδετική αναισθησία, μια κατάσταση που μοιάζει με έκσταση, που παρέχει ανακούφιση από τον πόνο, καταστολή και αμνησία.
Η χρήση της κεταμίνης γίνεται σε κλαμπ, σε πάρτι και στο πλαίσιο chemsex (σεξουαλικές συναντήσεις με χρήση ψυχοδραστικών ουσιών)
Αθανάσιος Θεοχάρης, πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων
Όπως εξήγησε στην «Απογευματινή» ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων, Αθανάσιος Θεοχάρης, στη χώρα μας δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για τον επιπολασμό και τη χρήση της κεταμίνης. «Στις υπηρεσίες μας δεν υπάρχουν παρά απειροελάχιστες αναφορές. Συνήθως ανευρίσκεται σε ανάμειξη με άλλες ουσίες, όπως MDMA ecstasy ή κοκαΐνη ή άλλες συνθετικές διεγερτικές ουσίες. Στην Ελλάδα η κεταμίνη βρίσκεται σε μείγμα διαφόρων ουσιών, όπως π.χ. στη λεγόμενη “ροζ κοκαΐνη”. Η εύρεση της κεταμίνης στα λύματα αφορά τη χρήση από έναν ιδιαίτερο πληθυσμό που παραμείνει “κρυφός”. Η χρήση της γίνεται σε κλαμπ, σε πάρτι και στο πλαίσιο chemsex (σ.σ. σεξουαλικές συναντήσεις υψηλού κινδύνου με χρήση συγκεκριμένων ψυχοδραστικών ουσιών) και αφορά νεαρότερες ηλικίες. Αυτός ο πληθυσμός δεν απευθύνεται ιδιαίτερα σε υπηρεσίες και συνήθως διατηρείται αθέατος».
MDMA
Τα τελευταία χρόνια αυξήθηκε όμως και η χρήση του ecstasy διατηρώντας το μοτίβο χρήσης τα Σαββατοκύριακα. Το 2021, οι τιμές κυμάνθηκαν από 2,81 έως 3,74 mg/ημέρα/1.000 κατοίκους, υποδηλώνοντας σχετικά σταθερή παρουσία της ουσίας μέσα στην εβδομάδα. Το 2022 οι συγκεντρώσεις παρέμειναν χαμηλές. Το 2023 καταγράφηκαν υψηλότερες τιμές, για να φτάσουμε στο 2025, όταν το εύρος τιμών διαμορφώθηκε από 1,49 έως 14,8 mg/ημέρα/1.000 κατοίκους.
ΚΑΝΝΑΒΗ
Πιο σύνθετη από άλλες ουσίες αναδεικνύεται η κάνναβη, όσον αφορά τη χρήση της μεταξύ καθημερινών και Σαββατοκύριακου. Το 2020 οι τιμές κυμάνθηκαν από 30,62 έως 65,42 mg/ημέρα/1.000 κατοίκους, με την υψηλότερη τιμή να καταγράφεται την Κυριακή και με αυξημένα επίπεδα να παρατηρούνται επίσης προς το τέλος και την αρχή της εβδομάδας. Το 2024 οι τιμές κυμάνθηκαν από 20,15 έως 51,95 mg/ημέρα/1.000 κατοίκους, με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις όμως να καταγράφονται τη Δευτέρα και την Τρίτη, ενώ η χαμηλότερη τιμή παρατηρήθηκε την Κυριακή.
Η παρουσία της αμφεταμίνης στα λύματα της Αττικής παραμένει περιορισμένη σε σύγκριση με άλλες διεγερτικές ουσίες, αλλά και με πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, ιδιαίτερα σε Βόρεια/Κεντρική Ευρώπη όπου καταγράφονται υψηλότερες επιβαρύνσεις, ενώ παρόμοια εικόνα, ελαφρώς αυξημένη, παρουσιάζει και η μεθαμφεταμίνη, με σταθερή όμως παρουσία στα λύματα της Αττικής.
Εφημερίδα Απογευματινή
