Εάν κάτι ήταν ευχάριστο μεταξύ όσων δήλωσαν την περασμένη Παρασκευή σε συνέντευξη Τύπου οι επικεφαλής της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων (ΕΕΛ), συνέντευξη την οποία συντόνισε ο καθηγητής Φυσιολογίας των Λοιμώξεων Νίκος Σύψας, σχετικά με τα ανθεκτικά μικρόβια στα νοσοκομεία της χώρας μας, είναι το γεγονός ότι δεν υπήρξε η παραμικρή αναφορά στον πολύ επικίνδυνο μύκητα Candida auris.
Παρότι ο Candida auris έπαψε να αποτελεί κεντρικό σημείο συζήτησης για την ΕΕΛ, το οποίο σημαίνει ότι δεν παρατηρείται ευρύτερη μετάδοσή του στα ιδρύματα, η χώρα μας καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά μικροβιακής αντοχής στην Ευρώπη, με περίπου 2.100 θανάτους ετησίως να σχετίζονται με ανθεκτικά μικρόβια.
16% των κατοίκων της χώρας μας παραδέχεται ότι προμηθεύτηκε αντιβιοτικά χωρίς ιατρική συνταγή
Η κατανάλωση αντιβιοτικών παραμένει εξαιρετικά υψηλή στην Ελλάδα, τόσο στην κοινότητα όσο και στα νοσοκομεία, με 28,5 ημερήσιες δόσεις ανά 1.000 κατοίκους, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 20. Επιπλέον, το 16% επί του συνόλου των κατοίκων της χώρας μας παραδέχεται ότι προμηθεύτηκε αντιβιοτικά χωρίς ιατρική συνταγή.
Σύμφωνα με τον παθολόγο λοιμώξεων Αριστοτέλη Τσιάκαλο, χαρακτηριστικό είναι ότι «η Ελλάδα βρίσκεται για τουλάχιστον μία εικοσαετία στην κορυφή της λίστας κατανάλωσης των αντιβιοτικών, τόσο εντός νοσοκομειακού περιβάλλοντος όσο και στην κοινότητα. Σε πρόσφατες καταγραφές, ωστόσο, καταδεικνύεται ιδιαίτερα αυξημένη και η κατανάλωση κτηνιατρικών αντιβιοτικών, γεγονός που συμβάλλει στην επιδείνωση του φαινομένου της μικροβιακής αντοχής».
Ενδεικτικό είναι, σύμφωνα με τους επικεφαλής της ΕΕΛ, ότι παθογόνα όπως είναι τα Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii και Pseudomonas aeruginosa εμφανίζουν αντοχή ακόμη και στα αντιβιοτικά τελευταίας γραμμής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η υπερκατανάλωση αντιβιοτικών στην ιατρική, τη γεωργία και την κτηνοτροφία, σε συνδυασμό με κακές πρακτικές υγιεινής και την υποστελέχωση των νοσοκομείων, δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο, ο οποίος ενισχύει τη διασπορά των ανθεκτικών μικροβίων.
Τελευταίας γενιάς
Ο διευθυντής του ΕΣΥ στο νοσοκομείο της Αθήνας «Ευαγγελισμός» Βασίλης Παπασταμόπουλος ανέφερε για το θέμα της επάρκειας της χώρας μας σε αντιβιοτικά τελευταίας γενιάς και, συνεπώς, προηγμένης κλινικής δυνατότητας:
«Η θεραπεία των μικροβιακών λοιμώξεων απαιτεί την άμεση έναρξη χορήγησης των κατάλληλων αντιβιοτικών. Η έγκριση νέων φαρμάκων στη χώρα μας καθυστερεί σημαντικά λόγω γραφειοκρατικών διαδικασιών. Η διαδικασία που προβλέπεται για την προμήθεια αντιβιοτικών που ήδη κυκλοφορούν σε άλλες χώρες της Ευρώπης, μέσω ΙΦΕΤ, είναι εξαιρετικά χρονοβόρα και κατά μέσο όρο υπερβαίνει τις επτά ημέρες αναμονής, ακυρώνοντας στην πράξη το όφελος που θα μπορούσαν να προσφέρουν».
1.300.000 θάνατοι παγκοσμίως το 2024 αποδόθηκαν άμεσα σε ανθεκτικές λοιμώξεις
Σημειώνεται, τέλος, ότι τα αντιβιοτικά υπήρξαν μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της ιατρικής, μετατρέποντας θανατηφόρες λοιμώξεις σε θεραπεύσιμες καταστάσεις. Ωστόσο, η μικροβιακή αντοχή -η ικανότητα των μικροοργανισμών να καθίστανται ανθεκτικοί στα αντιβιοτικά- εξελίσσεται σε μια «σιωπηλή πανδημία» που απειλεί να ακυρώσει δεκαετίες προόδου. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, πάνω από 1.300.000 θάνατοι το 2024 αποδόθηκαν άμεσα σε ανθεκτικές λοιμώξεις, ενώ έως το 2050 οι λοιμώξεις από ανθεκτικά μικρόβια αναμένεται να αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Η οικονομική επιβάρυνση είναι επίσης τεράστια, με τον ΟΟΣΑ να εκτιμά ότι το κόστος για τα ευρωπαϊκά συστήματα Υγείας μπορεί να φτάσει τα 3,5 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030.
Τα ίδια με το 2023
Η κλεμπσιέλα με 21,6% και το ακινετοβακτηρίδιο με 21,3% επί του συνόλου των νοσοκομειακών λοιμώξεων οι οποίες αναπτύσσονται στα νοσοκομεία του ΕΣΥ της χώρας μας είναι οι δύο μικροοργανισμοί που ταλαιπωρούν περισσότερο από κάθε άλλον μικροοργανισμό τους νοσηλευόμενους ασθενείς στη χώρα μας, ιδιαιτέρως εκείνους οι οποίοι νοσηλεύονται σε κλίνες Μονάδων Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ).
Αυτό είχε προκύψει, άλλωστε, ακόμη και από τη μεγάλη έρευνα την οποία είχε διενεργήσει το 2023 ο Εθνικός Οργανισμός Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ) σε δέκα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία της χώρας μας.
Ο περιβόητος μύκητας Candida auris δεν εμφανίζεται παρά μόνο στο… 3,3% του συνόλου των νοσοκομειακών λοιμώξεων στα δέκα μεγάλα ελληνικά νοσοκομεία του ΕΣΥ, στη μελέτη του ΕΟΔΥ.
Τα δέκα μεγάλα νοσοκομεία του ΕΣΥ της χώρας μας, τα οποία έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα του ΕΟΔΥ και στα οποία διενεργήθηκε η ως άνω μελέτη, ήταν τα εξής:
1. Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π. και Α. Κυριακού» (1η ΥΠΕ)
2. Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» (1η ΥΠΕ)
3. Νοσοκομείο Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός» (1η ΥΠΕ)
4. Αντικαρκινικό – Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «Άγιος Σάββας» (1η ΥΠΕ)
5. Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» (2η ΥΠΕ)
6. Νοσοκομείο «Παπαγεωργίου» Θεσσαλονίκης (3η ΥΠΕ)
7. Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης (4η ΥΠΕ)
8. Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας (5η ΥΠΕ)
9. Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών (Ρίου) (6η ΥΠΕ)
10. Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου ΠΑΓΝΗ (7η ΥΠΕ)
ven.ygeia@gmail.com
Εφημερίδα Απογευματινή
