Είναι πραγματικά ένας άλλος πλανήτης ο βυθός της θάλασσας, γεμάτος θησαυρούς κυριολεκτικά και μεταφορικά. Οι δε θησαυροί του Αιγαίου, ανεκτίμητης αξίας. Αυτό το διάστημα, την τιμητική τους έχουν τα «μυστικά του αρχιπελάγους των Φούρνων», που ξεπερνούν την πλέον αισιόδοξη προσδοκία: με ένα σύνολο 62 (!) ναυαγίων, το αρχιπέλαγος αυτό έχει αναδειχθεί ως η πλουσιότερη περιοχή της Ελλάδας σε αρχαία και μεσαιωνικά ναυάγια. Τα δε ευρήματα παρουσιάζουν εξαιρετική ποικιλομορφία, περιλαμβάνοντας από φορτία επιτραπέζιας κεραμικής παλαιοχριστιανικών χρόνων μέχρι αμφορείς από τις ρωμαϊκές κτήσεις.
Στο πλαίσιο των συνεχών ανακαλύψεων που έρχονται στο φως από αυτήν την εκπληκτικού αρχαιολογικού ενδιαφέροντος περιοχή, το υπουργείο Πολιτισμού προχωρεί στην οριοθέτηση και ίδρυση δύο επισκέψιμων ενάλιων αρχαιολογικών χώρων (ΕΕΑΧ). Πρόκειται για τα ναυάγια στις θέσεις «Άκρα Φυγού (Άσπρος Κάβος)» των Φούρνων και «Βαθύλακας» της Θύμαινας, στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Φούρνων Κορσεών. Για καθέναν από τους δύο υπό ίδρυση ΕΕΑΧ προετοιμάζεται ο προβλεπόμενος, από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, κανονισμός λειτουργίας, στον οποίο καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την ασφάλεια και την προστασία των αρχαιοτήτων, καθώς επίσης και για τη διενέργεια καταδύσεων αναψυχής υψηλής ποιότητας και εξαιρετικού ενδιαφέροντος.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η οριοθέτηση και η ίδρυση δύο επισκέψιμων ενάλιων αρχαιολογικών χώρων στη θαλάσσια περιοχή των Φούρνων Κορσεών, κοντά στην Ικαρία, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην προστασία και την οργανωμένη πρόσβαση του κοινού στην υποβρύχια πολιτιστική κληρονομιά του Βορείου Αιγαίου». Η υπουργός έσπευσε να επισημάνει εκ νέου πως «οι Φούρνοι αποτελούν σήμερα ένα από τα σημαντικότερα ενάλια αρχαιολογικά πεδία της Μεσογείου», εστιάζοντας στη «συστηματική έρευνα της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων: έχει φέρει στο φως δεκάδες ναυάγια, τα οποία χρονολογούνται από τον 6ο αιώνα π.Χ. έως τους νεότερους χρόνους, τεκμηριώνοντας τη διαχρονική ναυσιπλοϊκή και εμπορική σημασία της περιοχής στο Αιγαίο». «Ιδιαίτερα στην Άκρα Φυγού», όπως υπερτόνισε, «καταγράφεται ένα εξαιρετικά σημαντικό και πολυεπίπεδο αρχαιολογικό σύνολο, με ναυάγια που αποτυπώνουν εμπορικά δίκτυα που εκτείνονται από το Αιγαίο έως τη Μαύρη Θάλασσα. Ενώ η περιοχή του Βαθύλακα συμπληρώνει την εικόνα, αναδεικνύοντας τη συνεχή ναυτιλιακή δραστηριότητα, από την ελληνιστική έως και τη ρωμαϊκή περίοδο».
Προστασία των μνημείων
Η ίδρυση των δύο επισκέψιμων ενάλιων αρχαιολογικών χώρων, με καθορισμένες καταδυτικές διαδρομές και σαφείς όρους προστασίας και λειτουργίας, θα επιτρέπει την ασφαλή και οργανωμένη πρόσβαση σε αυτό το μοναδικό υποθαλάσσιο μουσείο, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την προστασία των μνημείων. Η ενάλια αρχαιολογική έρευνα στους Φούρνους υπήρξε μια ερευνητική πρωτοβουλία της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων που ξεκίνησε το 2015 με σκοπό τον εντοπισμό, τη συστηματική καταγραφή, τεκμηρίωση και επιστημονική μελέτη των αρχαίων, μεσαιωνικών και νεότερων ναυαγίων σε έναν εξαιρετικά πολυσύνθετο γεωγραφικό χώρο όπως είναι το αρχιπέλαγος των Φούρνων. Όσο για την επιλογή της περιοχής, σαφώς και δεν ήταν τυχαία: από παλιά υπήρχαν μαρτυρίες σφουγγαράδων για ναυάγια στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.
Εφημερίδα Απογευματινή
