Το πρώτο κρούσμα του υποτύπου Η9Ν2 της γρίπης των πτηνών σε άνθρωπο στην Ευρώπη είναι πλέον γεγονός, αφού καταγράφηκε στη γειτονική Ιταλία. Πρόκειται, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), για πολίτη από την περιοχή της Λομβαρδίας, ο οποίος επέστρεφε στην πατρίδα του έπειτα από ταξίδι σε μη ευρωπαϊκή χώρα, όπου ο ιός είχε ήδη εντοπιστεί σε πτηνά. Η πρώτη ωστόσο καταγραφή του κρούσματος δεν προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στις υγειονομικές Αρχές, καθώς πρόκειται για σπάνιο και χαμηλής παθογονικότητας περιστατικό, ενώ η προσοχή των ειδικών παραμένει στραμμένη κυρίως στο στέλεχος Η5Ν1, το οποίο συνδέεται με πολύ υψηλή θνητότητα σε περιπτώσεις μετάδοσης στον άνθρωπο.
5.000 προπανδημικές δόσεις για τη χώρα μας έχει εξασφαλίσει ο ΕΟΔΥ σε περίπτωση μετάλλαξης του H5N1
«Δεν δημιουργεί σχεδόν κανένα νέο δεδομένο, είτε επιδημιολογικά είτε από την πλευρά της ανησυχίας και της εγρήγορσης των αρμοδίων υγειονομικών Αρχών στις χώρες της Ευρώπης, το γεγονός ότι κατεγράφη ήδη το πρώτο κρούσμα του υποτύπου Η9Ν2 της γρίπης των πτηνών σε άνθρωπο στη Γηραιά Ήπειρο».
Αυτό τονίζει με ιδιαίτερη έμφαση σήμερα στην «Απογευματινή» ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, Γκίκας Μαγιορκίνης, ο οποίος μας εξηγεί επίσης:
«Πρόκειται για την πρώτη φορά κατά την οποία καταγράφεται αυτός ο υπότυπος της γρίπης των πτηνών στην Ευρώπη σε άνθρωπο. Πρόκειται για ένα σπάνιο περιστατικό, το οποίο χαρακτηρίζεται από πολύ χαμηλή παθογονικότητα. Η καταγραφή του κρούσματος δεν προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς σε όλη την πορεία της διάδοσης της νόσου της γρίπης των πτηνών στον άνθρωπο, πέραν του Η5Ν1, έχουν καταγραφεί μόλις δύο περιστατικά θανάτου ανθρώπων επί συνόλου περιστατικών περισσοτέρων των 200».
55% των ανθρώπων που θα νοσήσουν από H5N1 θα καταλήξει
Εκείνο το οποίο ανησυχεί τη διεθνή υγειονομική κοινότητα και τις υγειονομικές Αρχές της χώρας μας είναι το γεγονός ότι στην περίπτωση της μετάδοσης της γρίπης των πτηνών Α (Η5Ν1) στους ανθρώπους η θνητότητα εμφανίζεται στο δυσθεώρητο ύψος της τάξης του… 55%, δηλαδή περισσότεροι από 5 στους 10 ανθρώπους οι οποίοι θα νοσήσουν από H5N1 θα καταλήξουν.
Υπενθυμίζεται ότι η συντριπτική πλειονότητα των κρουσμάτων σε ανθρώπους μέχρι τώρα έχει παρουσιαστεί στη Νοτιοανατολική Ασία (Κορέα, Ταϊλάνδη, Καμπότζη, Λάος, Ινδονησία) και στην Κίνα (περιοχή του Χονγκ Κονγκ), ενώ ο ιός H5N1 έχει δώσει μέχρι τώρα 868 κρούσματα σε ανθρώπους στις ως άνω περιοχές, εκ των οποίων τα 457 (53%) είχαν θανατηφόρα κατάληξη.
Κίνδυνος
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου των Νόσων (ECDC) εκτιμά επί του παρόντος ότι ο κίνδυνος για το ευρύ κοινό είναι χαμηλός, ενώ χαμηλός έως μέτριος χαρακτηρίζεται εκείνος για όσους εργάζονται ή εκτίθενται σε μολυσμένα πτηνά και θηλαστικά. Τα περισσότερα στελέχη του ιού της γρίπης των πτηνών είναι σχετικά αβλαβή και δεν μολύνουν τον άνθρωπο.
Ωστόσο ορισμένες παραλλαγές ενδέχεται να αναπτύξουν μεταλλάξεις, οι οποίες αυξάνουν τη δυνατότητά τους να μολύνουν άλλα είδη, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, και η ισχυρή ανησυχία της διεθνούς επιστημονικής ιατρικής κοινότητας εντοπίζεται στη δυνατότητα να αναπτυχθεί στο ορατό ή στο απώτερο μέλλον μια μετάλλαξη του στελέχους H5N1, η οποία να δύναται να μεταδοθεί με σχετική ευκολία από μολυσμένο άνθρωπο σε άνθρωπο.
Σημειώνεται ότι τα κρούσματα στον άνθρωπο μπορεί να κυμαίνονται από ασυμπτωματικά ή με πολύ ήπια συμπτώματα, όπως επιπεφυκίτιδα και ήπια αναπνευστικά συμπτώματα, έως ακόμη και με σοβαρά συμπτώματα, όπως πνευμονία, η οποία απαιτεί νοσηλεία και σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγεί στον θάνατο.
Προετοιμασία
Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσον η Ελλάδα και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι επαρκώς προετοιμασμένα για το ενδεχόμενο μια μετάλλαξη του στελέχους H5N1 να αποκτήσει τελικά τη δυνατότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) έχει ήδη εγκρίνει ορισμένα αντιικά φάρμακα για τη θεραπεία τέτοιων περιστατικών στην ΕΕ, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προχωρήσει, το 2019 και το 2022, στη σύναψη συμβάσεων κοινής προμήθειας εμβολίων κατά της πανδημικής γρίπης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με τον ιό Α (H5N1).
Οι συμφωνίες αυτές διασφαλίζουν ότι τα κράτη-μέλη θα έχουν άμεση πρόσβαση σε προσαρμοσμένα εμβόλια, μόλις ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κηρύξει πανδημία. Παράλληλα, βρίσκεται σε ισχύ σύμβαση-πλαίσιο για την προμήθεια προπανδημικών δόσεων επικαιροποιημένου εμβολίου, που απευθύνεται κυρίως σε ομάδες υψηλού κινδύνου όπως πτηνοτρόφοι και κτηνίατροι.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας έχει ήδη εξασφαλίσει περίπου 5.000 προπανδημικές δόσεις για τη χώρα μας.
ven.ygeia@gmail.com
Εφημερίδα Απογευματινή
