ΑΠΟ ΤΟΝ Τρύφωνα Ιωαννίδη
Η ένταξη της Ελλάδας στο άτυπο μπλοκ των 37 χωρών για την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ συνιστά μία προσεκτικά ζυγισμένη επιλογή, με έντονο γεωοικονομικό και διπλωματικό αποτύπωμα, και όχι μία απόφαση άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής. Ως ηγέτιδα ναυτική δύναμη, η Ελλάδα έχει ζωτικό συμφέρον στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας σε έναν θαλάσσιο διάδρομο από τον οποίο διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας ενέργειας και εμπορίου. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμμετοχή της στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, η οποία ενεργοποιήθηκε ύστερα από τηλεδιάσκεψη υπουργών Εξωτερικών με πρωτοβουλία της Μεγάλης Βρετανίας, εντάσσεται σε μια στρατηγική ενίσχυσης της διεθνούς παρουσίας της χώρας, χωρίς να την εκθέτει σε επιχειρησιακούς κινδύνους.
Διπλωματία
Η ελληνική θέση είναι σαφής και διατυπώνεται με έμφαση στη διπλωματία: η Αθήνα χαιρέτισε την πρωτοβουλία, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η συμβολή της τοποθετείται μετά το πέρας των εχθροπραξιών. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν προβλέπεται συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις εν μέσω σύγκρουσης αλλά παροχή τεχνογνωσίας, ενίσχυση μηχανισμών θαλάσσιας ασφάλειας και συμβολή στη σταθεροποίηση της περιοχής όταν δημιουργηθούν συνθήκες ειρήνης. Η Ελλάδα προτάσσει τη σημασία της ασφάλειας στη ναυσιπλοΐα ως πυλώνα της παγκόσμιας οικονομικής σταθερότητας, καλώντας ταυτόχρονα σε άμεση αποκλιμάκωση, αυτοσυγκράτηση, προστασία των αμάχων και πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου.
Η στάση αυτή δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Είχε ήδη προϊδεάσει ο Γιώργος Γεραπετρίτης κατά τη συνάντησή του με τον υπουργό Εξωτερικών της Σιγκαπούρης, Βίβιαν Μπαλακρίσναν, αναδεικνύοντας τη στρατηγική σύγκλιση Ελλάδας και Σιγκαπούρης ως ναυτικών κρατών. Όπως τόνισε «αμφότερες οι χώρες μας αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στην ελευθερία των θαλασσών», επισημαίνοντας ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στη ναυσιπλοΐα, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην ενεργειακή ασφάλεια είναι ήδη ορατές και συνιστούν μείζονα πρόκληση για το επόμενο διάστημα. Υπογράμμισε επίσης ότι «η γεωγραφία και η ναυτική παράδοση της Ελλάδας έχουν καταστήσει τη θαλάσσια ασφάλεια αναπόσπαστο μέρος της εθνικής μας στρατηγικής», σκιαγραφώντας ουσιαστικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται σήμερα η ελληνική διπλωματία.
Στη «συμμαχία των προθύμων» -όπως έχει επικρατήσει να αποκαλείται- συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, σημαντικές χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Ιαπωνία, ο Καναδάς, η Αυστραλία, καθώς και κράτη της περιοχής του Κόλπου όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν, διαμορφώνοντας ένα ευρύ πολυεθνικό σχήμα με επίκεντρο τη θαλάσσια ασφάλεια. Το σχήμα αυτό, αν και έχει επικρατήσει να περιγράφεται ως «μπλοκ των 33», πλέον αριθμεί 37 χώρες μετά τις τελευταίες προσθήκες.
Η απόφαση συμμετοχής εδράζεται συνεπώς σε συγκεκριμένα κίνητρα: την προστασία της ελληνικής ναυτιλίας, τη διασφάλιση των ενεργειακών ροών και την ενίσχυση του ρόλου της χώρας ως παράγοντα σταθερότητας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική επιλογή αποκτά διπλή ανάγνωση. Αφενός μεν υπηρετεί άμεσα εθνικά οικονομικά και ναυτιλιακά συμφέροντα, αφετέρου δε εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια στρατηγικής αυτονόμησης. Πρόκειται τελικά για μια συμμετοχή με σαφή όρια και ξεκάθαρο προσανατολισμό: ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας, χωρίς εμπλοκή σε ενεργές συγκρούσεις.
Εφημερίδα Απογευματινή
