Το Μετρό της νέας Γραμμής 4 προχωρά με σταθερά βήματα, καθώς ο μετροπόντικας (TBM) «Νίκη» ξεκίνησε από το φρέαρ στο Άλσος Βεΐκου και αυτή τη στιγμή έχει ήδη ξεπεράσει τον σταθμό Κυψέλη, έχοντας κατασκευάσει περίπου 3.150 μέτρα σήραγγας. Η πορεία του συνεχίζεται προς τον σταθμό Δικαστήρια, ενώ στη συνέχεια θα κινηθεί προς τους σταθμούς Αλεξάνδρας, Εξάρχεια, Ακαδημία και Κολωνάκι. Σύμφωνα με το ισχύον χρονοδιάγραμμα, η διαδρομή του αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, με έξοδο από το ειδικό φρέαρ στον Ευαγγελισμό.
Σε ό,τι αφορά το Μετρό στο νότιο τμήμα της γραμμής, ο δεύτερος μετροπόντικας, η «Αθηνά», ξεκίνησε από το φρέαρ της Κατεχάκη και στις 12 Φεβρουαρίου 2026 έφτασε στο φρέαρ Ευαγγελισμός. Με αφετηρία την Κατεχάκη, ολοκλήρωσε τη διάνοιξη και την παράλληλη κατασκευή σήραγγας μήκους 5,1 χιλιομέτρων, περνώντας από τις περιοχές Γουδή, Ζωγράφου, Ιλίσια, Πανεπιστημιούπολη και Καισαριανή. Η ολοκλήρωση της πορείας της «Αθηνάς» εντός χρονοδιαγράμματος αποτελεί σημαντικό ορόσημο για το έργο του Μετρό, ενώ εκτιμάται ότι θα χρειαστούν περίπου τρεις μήνες για την αποσυναρμολόγησή της και την τμηματική απομάκρυνσή της από το ειδικό φρέαρ στον Ευαγγελισμό.
Η έξοδος του μετροπόντικα ανέδειξε και τις καινοτομίες που εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά στο έργο, χωρίς να προκύψει το παραμικρό πρόβλημα κατά τη διέλευσή του, κάτι που αποδίδεται τόσο στη μεθοδολογία κατασκευής όσο και στον σχεδιασμό με τα ιδιαίτερα καινοτόμα χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα, το έργο του Μετρό προχωρά και στο επίπεδο των σταθμών. Σε σημαντική φάση βρίσκονται οι εργασίες στους σταθμούς Άλσος Βεΐκου, Γαλάτσι, Ελικώνος, Κυψέλη, Δικαστήρια, Αλεξάνδρας, Ακαδημία, Κολωνάκι, Ζωγράφου, Καισαριανή και Ιλίσια, ενώ ο σταθμός Εξάρχεια έχει ήδη παραδοθεί στην ανάδοχο κοινοπραξία AVAX–GHELLA–ALSTOM.
Παράλληλα, σε ορισμένα μέτωπα του έργου του Μετρό υπάρχουν ειδικές εκκρεμότητες. Στον σταθμό Πανεπιστημιούπολη βρίσκεται σε εξέλιξη αρχαιολογική διασωστική έρευνα, καθώς έχει εντοπιστεί αρχαία οδός. Στον σταθμό Γουδή έχουν ολοκληρωθεί οι αρχαιολογικές ανασκαφές, ωστόσο έχει εντοπιστεί κεντρικός αγωγός της ΕΥΔΑΠ και εξετάζεται η βέλτιστη τεχνική λύση. Στον σταθμό Ευαγγελισμός παραμένει σε εκκρεμότητα η γνωστή προσφυγή που αφορά το πάρκο Ριζάρη, ενώ έχει προστεθεί και η αντίθεση του Δήμου Αθηναίων.
Με βάση το ισχύον χρονοδιάγραμμα, και εφόσον δεν προκύψουν απρόβλεπτες κατασκευαστικές δυσκολίες, η ολοκλήρωση του έργου του Μετρό προβλέπεται, σύμφωνα με τη συμβατική υποχρέωση, στα τέλη του 2029.
Επέκταση της Γραμμής 2 του Μετρό της Αθήνας προς Ίλιον
Η επέκταση που υλοποιείται την παρούσα στιγμή στην Αττική είναι αυτή της Γραμμής 2 προς Ίλιον, μήκους περίπου 4 χλμ με 3 σταθμούς (Παλατιανή, Ίλιον και Αγ. Νικόλαος). Παράλληλα στο ίδιο έργο έχει ενταχθεί και η επέκταση και εκσυγχρονισμός του αμαξοστασίου στον Ελαιώνα καθώς και η αναβάθμιση – αντικατάσταση των υφιστάμενων Η/Μ συστημάτων των γραμμών 2 και 3 του Μετρό της Αθήνας.
Σε εξέλιξη βρίσκεται το πρώτο στάδιο του διαγωνισμού. Ο συμβατικός χρόνος ολοκλήρωσης του έργου ανέρχεται στα πέντε (5) έτη από την υπογραφή της σύμβασης.
Το έργο της Επέκτασης προς Ίλιον περιλαμβάνει και την επέκταση του υφιστάμενου αμαξοστασίου Ελαιώνα. Δεδομένου ότι η μελλοντική λειτουργία της Επέκτασης, καθώς και οι λοιπές τρέχουσες ανάγκες της ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε. καθιστούν αναγκαία την εξεύρεση και κατασκευή επιπλέον χώρων αμαξοστασίου για την εξυπηρέτηση των συρμών, θα προχωρήσει ταυτόχρονα και η επέκταση του Αμαξοστασίου του Ελαιώνα σε γειτονική όμορη περιοχή εμβαδού περίπου 20 στρεμμάτων.
Με την μελλοντική λειτουργία της επέκτασης καθίσταται αναγκαία και η αναβάθμιση/αντικατάσταση ορισμένων Η/Μ Συστημάτων σε μεγάλο τμήμα ή και στο σύνολο των Γραμμών 2 & 3 του Μετρό, χωρίς την οποία δεν θα είναι δυνατόν η περαιτέρω επέκτασή τους.
Για το λόγο αυτό στην προκήρυξη του έργου περιλαμβάνεται και η αναβάθμιση ή / και αντικατάσταση του συστήματος ψηφιακής μετάδοσης δεδομένων στο σύνολο των σταθμών των Γραμμών 2 & 3 που βρίσκονται σε λειτουργία. Οι τροποποιήσεις στα συγκεκριμένα συστήματα θα απαιτήσουν νέο εξοπλισμό και λογισμικό τόσο στο υφιστάμενο Κέντρο Ελέγχου στο Σύνταγμα όσο και τοπικά σε σταθμούς και φρέατα. Ωστόσο η σύνδεσή τους με τα σημερινά συστήματα έχει προβλεφθεί να γίνει χωρίς καμία διακοπή λειτουργίας των Γραμμών 2 και 3.
Η επέκταση θα αφορά τη διαδρομή μετά τον Σταθμό «Ανθούπολη» προς την περιοχή του Ιλίου και Αγίου Νικολάου και περαιτέρω μελλοντικά προς τις Αχαρνές και έχει σχεδιασθεί με σκοπό:
Την εξυπηρέτηση πολλών πυκνοκατοικημένων περιοχών των δυτικών προαστίων.
Τη μελλοντική αύξηση της δικτύωσης των Γραμμών Μετρό με την πρόβλεψη ανταπόκρισης στον Σταθμό «Ίλιον» με τη μελλοντική επέκταση της Γραμμής 4 προς την Πετρούπολη.
Οι νέοι σταθμοί θα είναι οι εξής:
Σταθμός «Παλατιανή»: Χωροθετείται στη διασταύρωση των οδών Θηβών και Ανδρέα Παπανδρέου και διαθέτει δύο εισόδους εκατέρωθεν της οδού Θηβών.
Σταθμός «Ίλιον»: Χωροθετείται στη διασταύρωση των οδών Θηβών και Ελαιών, διαθέτει δύο εισόδους εκατέρωθεν της οδού Θηβών και πρόβλεψη σύνδεσης/μετεπιβίβασης επιβατών με τον ομώνυμο Σταθμό της μελλοντικής Επέκτασης της Γραμμής 4 προς Πετρούπολη.
Σταθμός «Άγιος Νικόλαος»: Χωροθετείται κάτω από τμήμα της ομώνυμης οδού και τμήμα του διαμορφωμένου χώρου πρασίνου που βρίσκεται μεταξύ των οδών Παραμυθιάς, Ολύνθου, Ζίτσης και Αγ. Νικολάου.
Στην Παλατιανή αναμένεται να κατασκευαστεί και ένας σταθμός μετεπιβίβασης σε παρακείμενο χώρο εφαπτόμενο στον Σταθμό «Παλατιανή» μεταξύ των οδών Ανδρέα Παπανδρέου και Ικονίου με υπόγειο χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων τριών επιπέδων και χωρητικότητας 150 ΙΧ, με άμεση σύνδεση με τον Σταθμό. Στην επιφάνεια, μετά την ολοκλήρωση κατασκευής του προβλέπεται να διαμορφωθεί Χώρος Μετεπιβίβασης Λεωφορείων.
Το τμήμα αυτό της Γραμμής 2 μέχρι την περιοχή του Αγίου Νικολάου εκτιμάται ότι θα εξυπηρετεί τουλάχιστον 67.000 επιβάτες ημερησίως, ενώ ο αριθμός των κατοίκων της περιοχής που θα εξυπηρετούνται από τους 3 νέους σταθμούς σε ακτίνα 500 μέτρων από την κατοικία τους υπολογίζεται σε περίπου 42.000 και οι αντίστοιχες εξυπηρετούμενες θέσεις εργασίας σε περίπου 5.000.
Γραμμή 4 – Μελλοντικές επεκτάσεις – Κλάδοι Β-Ε
Η Νέα Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας , ωστόσο, δεν θα περιοριστεί στο Τμήμα Α’ «Άλσος Βεΐκου-Γουδή», μιας και στον σχεδιασμό προβλέπεται η επέκτασή της και σε άλλες περιοχές.
Το επόμενο έργο που έχει προτεραιοποιηθεί αφορά στην κατασκευή του τμήματος «Γουδή-Λυκόβρυση» με τους σταθμούς Γουδή, Κατεχάκη, Φάρος, Φιλοθέη, Σιδερα, Ολυμπιακό Στάδιο, Παράδεισος, ΟΤΕ, Μαρούσι, Πεύκη και Λυκόβρυση.
Η γραμμή θα περνάει από Λεωφόρο Κηφισιάς, η οποία έχει σοβαρότατο καθημερινό κυκλοφοριακό πρόβλημα . Με το έργο αυτό προβλέπεται να δοθεί τέλος στην απομόνωση από τα μέσα σταθερής τροχιάς των κατοίκων των Βορείων Προαστίων και των εργαζομένων στις εκατοντάδες εταιρείες που εδρεύουν κατά μήκος της κεντρικής αυτής οδικής αρτηρίας.
Το τμήμα αυτό θα εξυπηρετεί το ΟΑΚΑ και τον εμπορικό πόλο της περιοχής, ενώ με τον σταθμό «Λυκόβρυση» θα τερματίζει πολύ κοντά στην Εθνική Οδό.
Το τρέχον Σχέδιο Ανάπτυξης Γραμμών Μετρό Αθήνας περιλαμβάνει τη Γραμμή 4 του Μετρό, Άλσος Βεΐκου-Ευαγγελισμός-Φάρος-Μαρούσι, με τις επεκτάσεις της (α) προς Βύρωνα/Άνω Ηλιούπολη και (β) προς Πετρούπολη και Εθνική Οδό.
Η Γραμμή 4, σχήματος «U», αποτελείται από 2 σκέλη ακτινικής μορφής, προς Γαλάτσι και Μαρούσι, και ένα κεντρικό τμήμα διερχόμενο από το κέντρο της Αθήνας, έχει συνολικό μήκος 38,2 χλμ, περιλαμβάνει 35 συνολικά σταθμούς και αποτελείται από πέντε επιμέρους διακριτά τμήματα, Α, Β, Γ, Δ και Ε:
- Τμήμα Α: Άλσος Βεΐκου-Γουδή (μήκους 12,8 χλμ και 15 σταθμούς)
- Τμήμα Β: Γουδή-Μαρούσι (μήκους 9,6 χλμ και 8 σταθμούς)
- Τμήμα Γ: Ευαγγελισμός-Άνω Ηλιούπολη (μήκους 4,1 χλμ και 3 σταθμούς)
- Τμήμα Δ: Άλσος Βεΐκου-Πετρούπολη (μήκους 7,5 χλμ και 6 σταθμούς)
- Τμήμα Ε: Μαρούσι-Εθνική Οδός (μήκους 4,4 χλμ και 3 σταθμούς)
Μελλοντικές επεκτάσεις στην Αττική
Ο σχεδιασμός των επεκτάσεων είναι άλλο ένα σημαντικό τμήμα του αντικειμένου της εταιρείας. Στην Αθήνα ο αρμόδιος αυτού του επιπέδου σχεδιασμού είναι ο ΟΑΣΑ. Τον παρόντα χρόνο υλοποιεί τη συγκοινωνιακή μελέτη της Αττικής, από όπου θα προκύψουν και ο σχεδιασμός, η σκοπιμότητα και η βιωσιμότητα των επεκτάσεων του δικτύου Μετρό.
Την ίδια στιγμή, οι μελέτες έχουν ήδη ξεκινήσει και για τη σύνδεση του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος με το υπάρχον δίκτυο του μετρό, ενώ στον εθνικό σχεδιασμό παραμένει και η επέκταση του Μετρό προς τη Γλυφάδα, καθώς και η επέκταση της Γραμμής 4 και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Μελετάται η Επέκταση της Γραμμής 4 δυτικά, από το σταθμό «Άλσος Βεΐκου» προς τους Αγίους Αναργύρους και την Πετρούπολη, η οποία θα διέρχεται από τη Νέας Ιωνία και τη Νέα Φιλαδέλφεια και το γήπεδο της ΑΕΚ. Ομοίως, η Επέκταση της Γραμμής 4 βόρεια, από το σταθμό «Κατεχάκη» προς Μαρούσι, Πεύκη, Λυκόβρυση και Εθνική Οδό.
Διερευνάται παράλληλα η υπόγεια Επέκταση της Γραμμής 1 βόρεια, από το σταθμό «Κηφισιά», προς Ν. Ερυθραία και την Εθνική Οδό (κόμβος Βαρυμπόμπης). Οι νέες γραμμές που βρίσκονται σε φάση μελέτης οπού απαιτείται ωρίμανση και βρίσκονται υπό την αίρεση της χρηματοδότησης.
Προτεραιότητα είναι η επέκταση της Γραμμής 4 προς Μαρούσι και την Εθνική Οδό μέσω Κηφισιάς, καθώς και οι νέες κατευθύνσεις της Γραμμής 2 Γλυφάδα.
Στον νότιο τομέα εξετάζεται η τελική χάραξη της επέκτασης προς Γλυφάδα. Η πρόταση προβλέπει δύο κλάδους: τον έναν προς Άνω Γλυφάδα και τον δεύτερο προς το κέντρο της πόλης μέσω της περιοχής τουΕλληνικού. Με αυτή την προσθήκη, το Μετρό θα αποκτήσει για πρώτη φορά δύο διακλαδώσεις στην ίδια γραμμή. Το έργο απαιτεί ωρίμανση μελετών και κατοχύρωση χρηματοδότησης.
Προτεραιοποιούνται επίσης η επέκταση της Γραμμής 4 προς Μαρούσι και την Εθνική Οδό μέσω της λεωφόρου Κηφισιάς Με αυτές τις επεκτάσεις, η Αθήνα στοχεύει να ξεπεράσει για πρώτη φορά το όριο των 100 σταθμών στο δίκτυο του Μετρό.
Οι 3 προτεραιοποιημένες επεκτάσεις
Η επέκταση της Γραμμής 2 προς Ίλιον, η οποία προβλέπει 3 νέους σταθμούς, βρίσκεται ήδη σε διαγωνιστική διαδικασία.
Η επέκταση της Γραμμής 2 προς Άνω Γλυφάδα, με 2 σταθμούς, καθώς και νέος κλάδος προς το κέντρο της Γλυφάδας μέσω Ελληνικού, με ακόμη δύο σταθμούς. Το έργο απαιτεί ωρίμανση μελετών και κατοχύρωση χρηματοδότησης.
Η επέκταση της Γραμμής 4 προς Μαρούσι – Εθνική Οδό, η οποία περιλαμβάνει 11 νέους σταθμούς σε όλο το βόρειο τόξο. Το έργο απαιτεί ωρίμανση μελετών και κατοχύρωση χρηματοδότησης.
Πρόκειται για παρεμβάσεις με διαφορετικούς βαθμούς πολυπλοκότητας και απαιτήσεων, γεγονός που σημαίνει ότι κάποιες μελέτες για να φτάσουν στο επίπεδο ωρίμανσης ίσως απαιτήσουν μια πενταετία, ενώ άλλες ίσως χρειαστούν και δέκα χρόνια ή και περισσότερο για να φτάσουν στη φάση της ωρίμανσης, ένταξης σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα, διασφάλιση της χρηματοδότησης, υλοποίηση μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας.
