Σε ένα πολύ άμεσο χρονικό διάστημα από σήμερα αναμένεται να ενταχθεί σε κλινική εφαρμοσμένη μελέτη περιπτώσεων, δηλαδή σε πειραματική εφαρμογή σε ανθρώπους, η λειτουργία του Εργαστηρίου Σύγχρονων Ανατομικών Εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και Πειραματικής Χειρουργικής Έρευνας «Asclepius», το οποίο ανήκει στο Τμήμα Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το Εργαστήριο έχει ήδη προχωρήσει, πειραματικά και σε συνθήκες προσομοίωσης, σε ψηφιακή χαρτογράφηση-αποκωδικοποίηση γενετικού υλικού (DNA) και, μέσω ειδικού προγράμματος τεχνητής νοημοσύνης, διενεργεί επιστημονικά τεκμηριωμένη πρόβλεψη για τις πιθανότητες να αναπτυχθούν συγκεκριμένοι τύποι καρκίνων στα πειραματικά δείγματα.
Αυτό δηλώνει σήμερα στην «Απογευματινή» ο διευθυντής του Εργαστηρίου, καθηγητής Χειρουργικής και Ανατομίας του Τμήματος Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεόδωρος Μαριόλης-Σαψάκος, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι το εν λόγω εργαστήριο δημιουργήθηκε με την αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.
Αξιολογηση στοιχειων
Ο Θεόδωρος Μαριόλης-Σαψάκος εξηγεί, συγκεκριμένα, στην «Α» με ποιον τρόπο είναι δυνατόν να βρούμε σήμερα τους ανθρώπους οι οποίοι έχουν προδιάθεση για μελλοντική ανάπτυξη κάποιου τύπου καρκίνου, δεδομένου ότι τα οικογενειακά και τα ατομικά ιατρικά στοιχεία του συνόλου των ασθενών δεν είναι διαθέσιμα σε καμία βάση δεδομένων στη χώρα μας.
Τα ειδικά προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης ανίχνευσης σε μοριακή βάση συνδυάζονται με τις ειδικές πλατφόρμες της τεχνητής νοημοσύνης
Ο καθηγητής αναφέρει σχετικά:
«Με την τεχνητή νοημοσύνη, συγκεκριμένα με Deep Learning and Machine Learning, γίνεται λήψη ατομικού και οικογενειακού ιστορικού, ερμηνεύονται και αξιολογούνται τα δεδομένα, στη συνέχεια γίνεται ανάλυση μοριακών δεδομένων από συγκεκριμένα υπεύθυνα γονίδια για δημιουργία καρκίνου ή ενός γενετικού συνδρόμου και, τέλος, ερμηνεύεται κάθε αποτέλεσμα, με βάση διεθνώς αποδεκτά πρότυπα υψηλής ακρίβειας».
Επίσης, ο καθηγητής σημειώνει γιατί το συγκεκριμένο πρόγραμμα του Εργαστηρίου εστιάζει αποκλειστικά και μόνο στον καρκίνο του παχέος εντέρου, τον καρκίνο του μαστού και σε εκείνον του θυρεοειδούς και όχι και σε άλλους τύπους καρκίνου, όπως, για παράδειγμα, στον καρκίνο του προστάτη, ο οποίος κάνει… πρωταθλητισμό στους άνδρες, στη χώρα μας και διεθνώς:
«Στόχος μας είναι η διεύρυνση του επιστημονικού πεδίου και σε άλλες κακοήθειες. Στον σημερινό κόσμο απαιτούνται μεγάλα δεδομένα για ερμηνεία, επεξεργασία και δημιουργία νέας γνώσης, πριν προχωρήσουμε σε οποιαδήποτε κλινική ή ερευνητική πράξη. Στην εποχή των big data και της τεχνητής νοημοσύνης, γίνεται η προσομοίωση και στη συνέχεια η πρακτική εφαρμογή. Επίσης, πρέπει να λαμβάνονται όλα εκείνα τα αυστηρά μέτρα για την προστασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων και τον σεβασμό της ανθρώπινης προσωπικότητας».
Συνεργασίες
Μάλιστα, ο ίδιος μας εξηγεί ότι «έχουμε συνεργασίες σε κλινικό και ερευνητικό επίπεδο με πανεπιστήμια του εξωτερικού, συνεργασίες οι οποίες έχουν ως βάση αυτά τα ειδικά προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης ανίχνευσης σε μοριακή βάση, σε συνδυασμό με τις ειδικές πλατφόρμες της τεχνητής νοημοσύνης. Το εργαστήριό μας συνεργάζεται με διεθνείς πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης, εξειδικευμένα εργαστήρια του εξωτερικού και ερευνητικές ομάδες. Έχουμε δουλέψει πάνω σε ειδικά πρότυπα και στις προσομοιώσεις που επιτρέπει ο αλγόριθμος και όλη αυτή η μεγάλη προσπάθειά μας θα έχει κλινική εφαρμογή το επόμενο χρονικό διάστημα».
Με ποιον τρόπο ελέγχονται τα γονίδια των ενδιαφερομένων και πώς ειδοποιούνται οι εμπλεκόμενοι, εάν υπάρχει κάποια πιθανότητα μελλοντικής ανάπτυξη κακοήθειας, έστω σε αυτούς τους τρεις τύπους καρκίνου; Ο Θεόδωρος Μαριόλης-Σαψάκος είναι σαφής:
«Οι ερμηνείες των αποτελεσμάτων βασίζονται στη γνώση, την ανάλυση και τη στατιστική
τεκμηρίωση από μεγάλες διεθνείς βάσεις δεδομένων, εργασία η οποία κατέστη εφικτή για χρήση σε πραγματικό χρόνο αποκλειστικά και μόνο από την εισαγωγή της τεχνητής νοημοσύνης και μετά. Αυτές οι πλατφόρμες δεδομένων, σε συνέργεια με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για τον κληρονομικό καρκίνο, προσεγγίζουν με πιθανότητες τους επαπειλούμενους κινδύνους για ανάπτυξη κακοήθειας και ενεργοποιούν κάθε άνθρωπο για τα προληπτικά μέτρα τα οποία πρέπει να λαμβάνει, όπως αλλαγή τρόπου ζωής, προληπτικές ιατρικές εξετάσεις κ.λπ.».
Δυναμική
Το εύλογο ερώτημα, το οποίο προκύπτει αβίαστα, είναι πόσο μια τέτοια διαδικασία, όπως η ως άνω λειτουργία του Εργαστηρίου και η ενημέρωση των ενδιαφερομένων για τα μελλούμενα, έχει τη δυνατότητα να διαδώσει έναν σχετικό φόβο σε ικανό μέρος των ενδιαφερομένων πολιτών.
Ο Θεόδωρος Μαριόλης-Σαψάκος δεν μασά τα λόγια του:
«Η επιστήμη δεν είναι ένα στατικό αντικείμενο, αλλά έχει μια δυναμική, η οποία βασίζεται στην ανάγκη της ανθρωπότητας να απαντά στα προβλήματα και τα ερωτήματα που φέρνει μαζί της κάθε εποχή. Κάθε άνθρωπος ο οποίος έχει γνωστό ιατρικό ιστορικό, ατομικό ή οικογενειακό, μπορεί να απευθυνθεί αρμοδίως και να ενημερωθεί ποιες είναι οι δυνατότητες και ποιοι οι περιορισμοί αυτών των μελετών. Στόχος μας, σε κάθε περίπτωση, είναι η ενημέρωση, η πρόληψη και η προαγωγή της υγείας».
ven.ygeia@gmail.com
Εφημερίδα Απογευματινή
