Η έννοια της αυτοφροντίδας, δηλαδή της υπεύθυνης διαχείρισης και καθημερινής φροντίδας της υγείας από τον ίδιο τον πολίτη, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στα σύγχρονα συστήματα υγείας. Στην Ευρώπη αλλά και διεθνώς, η αυτοφροντίδα αναγνωρίζεται ως στρατηγικός πυλώνας βιωσιμότητας καθώς ενισχύει τη συμμετοχή του πολίτη, μειώνει το βάρος στα συστήματα υγείας και προάγει την πρόληψη αλλά και την ευεξία, πραγματικότητα η οποία αναγνωρίζεται από όλους τους φορείς και στη χώρα μας.
Ο φαρμακοποιός, ως ο πλέον άμεσα προσβάσιμος επαγγελματίας υγείας, έχει μοναδική δυνατότητα να καθοδηγεί τους πολίτες στην υπεύθυνη και ασφαλή λήψη αποφάσεων για θέματα που αφορούν τη φαρμακευτική και παραφαρμακευτική αγωγή, την πρόληψη, τη διατροφή και τον τρόπο ζωής. Η σχέση εμπιστοσύνης που έχει οικοδομηθεί διαχρονικά ανάμεσα στον φαρμακοποιό και τον ασθενή (73,1% επιλέγει συγκεκριμένο φαρμακείο σύμφωνα με τη μελέτη Ινστιτούτου Πολιτικής Υγείας) καθιστά το φαρμακείο φυσικό σημείο αναφοράς για την αυτοφροντίδα. Ο ρόλος αυτός είναι σημαντικός και είναι επιτακτική η ανάγκη σύμφωνα με οδηγίες του ΠΟΥ «οι φαρμακοποιοί να επενδύουν σε γνώση και πρακτική κατάρτιση, για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων σε υγεία και οικονομία».
Το πρόσφατο Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου και του Συνδέσμου Εταιρειών Φαρμάκων Ευρείας Χρήσης (ΕΦΕΧ) αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή. Μέσα από κοινές δράσεις, εκπαίδευση και ενημέρωση, ενισχύεται η γνώση των φαρμακοποιών και αναδεικνύεται η αξία της συνεργασίας μεταξύ επιστημονικής κοινότητας και βιομηχανίας για την προαγωγή της αυτοφροντίδας, θέτοντας τη διάδοσή της ως άμεση προτεραιότητα.
Η αυτοφροντίδα δεν σημαίνει αυτονόμηση του πολίτη από τους επαγγελματίες υγείας αλλά συνεργασία μαζί τους. Ο φαρμακοποιός είναι αυτός που μπορεί να αξιολογήσει υπεύθυνα πότε μια ήπια πάθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί με κατάλληλες επιλογές και λύσεις αυτοφροντίδας και πότε απαιτείται παραπομπή σε ιατρό. Είναι ο επιστήμονας ο οποίος εγγυάται ότι η αυτοφροντίδα παραμένει ασφαλής, τεκμηριωμένη και ωφέλιμη για τον ασθενή. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλει καθοριστικά στην πρόληψη των σφάλματων στη λήψη της αγωγής, στη μείωση των άσκοπων ιατρικών επισκέψεων και στην αποσυμφόρηση των δομών της ΠΦΥ.
Παράλληλα, η ψηφιακή εποχή φέρνει νέες προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες. Η πρόσβαση των πολιτών σε πληθώρα πληροφοριών καθιστά αναγκαία την αξιόπιστη καθοδήγηση από τον φαρμακοποιό, ο οποίος επιτελεί τον ρόλο του επιστημονικού συμβούλου υγείας, πέραν των υπηρεσιών που αφορούν τη φαρμακοθεραπεία. Η εκπαίδευση του ασθενούς, η στοχευμένη ενημέρωση και η υπεύθυνη συμβουλευτική αποκτούν καθοριστική σημασία, όταν παρέχονται μέσα από το δίκτυο των 10.700 φαρμακείων της χώρας, ενισχύοντας την ασφάλεια στη θεραπευτική αγωγή και αναδεικνύοντας την αξία ενός πυκνού δικτύου επιστημόνων με σταθερή προσήλωση στον ασθενή και ουσιαστική γνώση των αναγκών του, τόσο στην αντιμετώπιση ήπιων καταστάσεων για τη διατήρηση της υγείας του όσο και στη διαχείριση των χρόνιων παθήσεων.
Προκειμένου ο φαρμακοποιός να ανταποκριθεί στον σύγχρονο ρόλο του είναι απαραίτητο να εξοπλιστεί με τα κατάλληλα μέσα και εργαλεία, που θα διασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα και την πρόσβαση του φαρμακείου στις δομές της ΠΦΥ, στο μητρώο εμβολιασμού ενηλίκων και στο πεδίο της φαρμακευτικής αγωγής του φακέλου υγείας του ασθενούς.
Η κοινωνία έχει ανάγκη από πολίτες με λόγο, γνώση, παιδεία, εγγραμματοσύνη. Η αυτοφροντίδα μπορεί να αποτελέσει τη γέφυρα που συνδέει την επιστήμη με τον πολίτη, το φαρμακείο με την κοινότητα και το σύστημα υγείας με την καθημερινή ζωή.
Η αυτοφροντίδα δεν είναι απλώς μια πρακτική αλλά μία νέα κουλτούρα ευθύνης, συμμετοχής και φροντίδας και ο φαρμακοποιός είναι στον πυρήνα της.
* Ο κ. Κατσαράκης είναι φαρμακοποιός και γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ)
Εφημερίδα Απογευματινή
