Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν ειδικευμένοι νοσηλευτές Ψυχικής Υγείας, αλλά είναι σχεδόν βέβαιο ότι η έννοια του ογκολογικού νοσηλευτή είναι σχεδόν άγνωστη στη χώρα μας, παρά το γεγονός ότι αυτή η κατηγορία επαγγελματιών Υγείας περιλαμβάνεται μεταξύ των πλέον αξιόμαχων, κοινωνικά ευαίσθητων και επαγγελματικά άξιων στον ευρύτερο κλάδο των νοσηλευτών, ενώ είναι επίσης θεσμοθετημένη, αν και πρόσφατα.
Η αναγνώριση και ο ορισμός του λεγόμενου ογκολογικού νοσηλευτή ποικίλλουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τη δομή του κάθε συστήματος Υγείας, το νομοθετικό πλαίσιο και το επίπεδο της νοσηλευτικής εκπαίδευσης.
Αυτή η ανομοιογένεια δημιουργεί ένα τοπίο «πολλών ταχυτήτων»:
Σε ορισμένες χώρες, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, την Ολλανδία, την Ιρλανδία και τις σκανδιναβικές χώρες, ο ογκολογικός νοσηλευτής (Νοσηλευτής Προηγμένης Πρακτικής – Advanced Practice Nurse-APN) αναλαμβάνει προηγμένες αρμοδιότητες, όπως είναι η αυτόνομη και η σύνθετη λήψη αποφάσεων. Αυτό απαιτεί και προϋποθέτει κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου ειδίκευσης (Master’s), καθώς και πολυετή κλινική εμπειρία.
Υπάρχουν άλλες χώρες, στις οποίες ο ογκολογικός νοσηλευτής λαμβάνει τον εγκύκλιο τίτλο του μέσω ενός συστήματος για την απόκτηση της ειδικότητας, αντίστοιχο με εκείνο για τη λήψη των ιατρικών ειδικοτήτων.
Σε χώρες, όμως, με λιγότερο αναπτυγμένη τη νοσηλευτική εκπαίδευση και εξειδίκευση, ο τίτλος του ογκολογικού νοσηλευτή βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στην κλινική εμπειρία σε ογκολογικά τμήματα και κέντρα.
Σημασία έχει ότι, με βάση τη διεθνή σχετική ταξινόμηση, ο νοσηλευτής Ογκολογίας είναι ένας πτυχιούχος νοσηλευτής (qualified registered nurse), ο οποίος έχει την αρμοδιότητα και την πλήρη ευθύνη να παρέχει ουσιαστική νοσηλευτική φροντίδα σε άτομα που νοσούν από καρκίνο. Αυτή η φροντίδα βασίζεται σε τεκμηριωμένες (evidence-based), εξειδικευμένες, ηθικές, ατομικές γνώσεις και δεξιότητες.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται, επίσης, ο Τομέας Νοσηλευτικής Ογκολογίας (ΤΝΟ) του Εθνικού Συνδέσμου Νοσηλευτών Ελλάδος (ΕΣΝΕ), ο οποίος, ως ένας από τους ιδρυτικούς φορείς-μέλη, συνέβαλε καθοριστικά επίσης στην ίδρυση της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ογκολογικής Νοσηλευτικής (EONS). Κεντρικός άξονας είναι η διασφάλιση της ολιστικής και της προηγμένης νοσηλευτικής φροντίδας, από εξειδικευμένους νοσηλευτές Ογκολογίας, αφού κάθε ασθενής με καρκίνο δικαιούται φροντίδα βασισμένη σε υψηλά επιστημονικά πρότυπα και σε εξειδικευμένη κλινική επάρκεια.
Στην Ελλάδα ως ογκολογικός νοσηλευτής θεωρείται εκείνος ο οποίος κατέχει πτυχίο τριτοβάθμιας νοσηλευτικής εκπαίδευσης, με κλινική εμπειρία σε ογκολογικά τμήματα. Αρκετές φορές μπορεί να έχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στην Oγκολογική Nοσηλευτική ή σε συναφές αντικείμενο και να έχει παρακολουθήσει πιστοποιημένα ογκολογικά σεμινάρια. Πρόσφατα, σύμφωνα με τον Νόμο 4690/2020, συστάθηκε η ειδικότητα της Oγκολογικής Nοσηλευτικής, με τα άρθρα 58 και 59 του εν λόγω νόμου. Στον νοσηλευτή ο οποίος έχει ολοκληρώσει το εγκύκλιο πρόγραμμα σπουδών και πέτυχε στις τελικές εξετάσεις απονέμεται ο τίτλος της Νοσηλευτικής Ειδικότητας Ογκολογίας.
Αξίζει, σε κάθε περίπτωση, να σημειωθεί ότι η Oγκολογική Nοσηλευτική αποτελεί ένα εξαιρετικά απαιτητικό πεδίο, όπου η διαρκής και έντονη έκθεση του επαγγελματία στο ψυχικό τραύμα και τον ανθρώπινο πόνο λειτουργεί σωρευτικά.
Οταν αυτό το συναισθηματικό φορτίο συνδυάζεται με τις υψηλές απαιτήσεις, την υποστελέχωση και τους εξαντλητικούς ρυθμούς του εργασιακού περιβάλλοντος, τότε ο ογκολογικός νοσηλευτής καθίσταται από τους πλέον ευάλωτους στην εμφάνιση της λεγόμενης «κόπωσης από συμπόνια» (compassion fatigue) ή της επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout).
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
