Μεγάλη Τρίτη: Μια διαφορετική αίσθηση του χρόνου

Στην Εκκλησία όλα μεταμορφώνονται σε σχέση και κοινωνία. Αυτό είναι το «λάδι» που είχαν οι πέντε σοφές παρθένες της παραβολής
12:20 - 7 Απριλίου 2026
Γράφει ο π. Ανδρέας Γκατζέλης

Η Αγία και Μεγάλη Τρίτη τοποθετεί την καρδιά μας, με διακριτικό τρόπο, μπροστά στο μυστήριο του χρόνου. Δεν παρουσιάζει τον χρόνο ως μια απλή διαδοχή ημερών, αλλά ως έναν χώρο που αποκτά νόημα και βαρύτητα για τη ζωή του ανθρώπου. Μέσα από τα αναγνώσματα και τα λειτουργικά κείμενα της ημέρας, η Εκκλησία προβάλλει λόγους και εικόνες που μας καλούν να προβληματιστούμε για την αξιοποίηση της πολύτιμης δωρεάς του χρόνου που μας προσφέρθηκε.Τα τροπάρια της ημέρας αναφέρονται εκτενώς στην παραβολή των Δέκα Παρθένων. Όλες οι παρθένες περιμένουν τον Νυμφίο, όλες βρίσκονται μέσα στον ίδιο χρόνο και χώρο της αναμονής, και όμως δεν φτάνουν όλες στην ποθούμενη συνάντηση. Η καθυστέρηση του Νυμφίου αποκαλύπτει την εσωτερική τους κατάσταση.

Οι πέντε μωρές παρθένες δεν στερούνται καλής διαθέσεως αλλά σοφής ετοιμότητας. Δεν αξιοποίησαν τον χρόνο που τους δόθηκε, ώστε να καλλιεργήσουν την εγρήγορση και τη λαχτάρα για τη ζωντανή συνάντηση με τον Νυμφίο. Έτσι, ο χρόνος της αναμονής πέρασε χωρίς να καρποφορήσει· δεν μεταμορφώθηκε σε τόπο συνάντησης με τον Χριστό.

Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας προβάλλεται ο αυστηρός λόγος του Κυρίου προς τους Φαρισαίους, μέσα από τα διαδοχικά «οὐαί». Ο λόγος αυτός αποκαλύπτει μια διαφορετική αλλά εξίσου τραγική απώλεια του χρόνου. Στην περίπτωση αυτή δεν έχουμε την αμέλεια με τη μορφή της αδιαφορίας, αλλά μια άλλη εκδήλωση του ίδιου πάθους. Δεν εκφράζεται ως απομάκρυνση από τον Θεό, αλλά ως πολυπραγμοσύνη, ως μια ζωή γεμάτη δραστηριότητα, ως ενασχόληση με τα του Θεού, όχι όμως με τον ίδιο τον Θεό. Οι Φαρισαίοι παραμένουν εγκλωβισμένοι σε μια εξωτερική και επιφανειακή αντίληψη της πνευματικής ζωής. Ο χρόνος τους δεν καρποφορεί ως καιρός μετανοίας και κοινωνίας, αλλά γίνεται ένας κλειστός κύκλος πράξεων που δεν οδηγεί σε σχέση, αλλά σε μια μορφή εσωστρεφούς αυτάρκειας.

Συχνά ο άνθρωπος αφήνει τον χρόνο να κυλά χωρίς να τον ζει με χαρά και εγρήγορση. Άλλοτε τον σπαταλά μέσα σε μια αδιόρατη αμέλεια και άλλοτε τον γεμίζει με πλήθος ενασχολήσεων που, αν και φαίνονται σημαντικές, δεν αγγίζουν την καρδιά ούτε την οδηγούν σε βαθύτερη σχέση με τον Θεό. Έτσι ο χρόνος γεμίζει, αλλά τελικά κουράζει και εξαντλεί χωρίς να καρποφορεί· δεν γίνεται χώρος αγάπης, προσευχής και εσωτερικής μεταμόρφωσης. Και ενώ οι ημέρες περνούν, η ψυχή μένει άδεια από την αίσθηση της ζωντανής παρουσίας Του. Ο χρόνος καταντά τότε μια αδιάκοπη διαδοχή στιγμών που δεν εκπλήσσουν, γιατί δεν έχουν προσδοκία· δεν αποκτούν βάθος, δεν αφήνουν ίχνος αιωνιότητας και δεν συνοδεύουν τον άνθρωπο πέρα από τα όρια αυτής της ζωής.

Απέναντι σε αυτή την αίσθηση του χρόνου που χάνεται, η Εκκλησία δεν αφήνει τον άνθρωπο χωρίς διέξοδο, αλλά του φανερώνει μια διαφορετική εμπειρία ζωής. Στη λειτουργική της ζωή, ο χρόνος γίνεται παρόν που γεμίζει με την παρουσία του Θεού. Εδώ όλα μεταμορφώνονται σε σχέση και κοινωνία. Αυτό είναι το «λάδι» που είχαν οι πέντε σοφές παρθένες της παραβολής. Ο χρόνος δεν χάνεται, αλλά αγιάζεται· δεν εξαντλείται, αλλά πληρούται. Γίνεται ήδη από τώρα μια πρώτη γεύση της αιωνιότητας.

*Ο πατήρ Ανδρέας Γκατζέλης είναι πρόεδρος του Πνευματικού Συμβουλίου της Πανελλήνιας Ένωσης Γονέων (ΠΕΓ).

Εφημερίδα Απογευματινή