Με αφορμή την αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου και τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε από συγγενείς θυμάτων της «17 Νοέμβρη» και όχι μόνο, έχει ανοίξει εκ νέου η συζήτηση για το ζήτημα του πλαισίου έκτισης ποινών στην Ελλάδα, με το υπουργείο Δικαιοσύνης να εξετάζει πιθανές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυστηροποίηση του ισχύοντος καθεστώτος.
Σύμφωνα με πληροφορίες και πρόσφατες τοποθετήσεις του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, δεν αποκλείεται να τεθεί προς συζήτηση η αύξηση του ανώτατου ορίου πραγματικής έκτισης κάθειρξης από τα 25 στα 30 έτη για περιπτώσεις ιδιαίτερα σοβαρών εγκλημάτων. Πρόκειται για μία κίνηση που θα οδηγήσει σε αύξηση του ορίου παραμονής στις φυλακές όσων έχουν καταδικαστεί σε περισσότερες από μία φορές ισόβια κάθειρξη.
Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση αυτή εντάσσεται, όπως επισημαίνεται από κυβερνητικές πηγές, στη συνολικότερη κατεύθυνση αυστηροποίησης του ποινικού πλαισίου που έχει δρομολογηθεί τα τελευταία χρόνια, με στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής λειτουργίας των ποινών και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση βαριών εγκληματικών πράξεων.
Στο επίκεντρο των πιθανών αλλαγών βρίσκονται υποθέσεις που αφορούν ανθρωποκτονίες, οργανωμένο έγκλημα, τρομοκρατία καθώς και εγκλήματα με ιδιαίτερα βίαια χαρακτηριστικά. Με το ισχύον νομικό πλαίσιο, ακόμη και σε περιπτώσεις επιβολής πολλαπλών ισοβίων καθείρξεων ή συρροής βαριών ποινών, το ανώτατο όριο πραγματικής έκτισης στις φυλακές δεν υπερβαίνει τα 25 έτη. Το υπουργείο Δικαιοσύνης φέρεται να εξετάζει την επέκταση του ορίου αυτού προκειμένου να διαμορφωθεί ένα αυστηρότερο πλαίσιο για τις πλέον βαριές κατηγορίες εγκλημάτων.
Η συζήτηση αυτή έχει ήδη προκαλέσει προβληματισμό σε νομικούς κύκλους, οι οποίοι επισημαίνουν ότι μια τέτοια μεταβολή δεν αποτελεί απλώς τεχνική τροποποίηση του ποινικού συστήματος, αλλά συνιστά σημαντική αλλαγή στη φιλοσοφία της ποινικής μεταχείρισης και της σωφρονιστικής πολιτικής. Όπως σημειώνουν, το ισχύον πλαίσιο έχει διαμορφωθεί με βάση συγκεκριμένες αρχές αναλογικότητας και επανένταξης, ενώ τυχόν αύξηση του χρόνου πραγματικής έκτισης ενδέχεται να επηρεάσει τη συνολική ισορροπία μεταξύ τιμωρητικού και σωφρονιστικού χαρακτήρα των ποινών.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ωστόσο, υπογραμμίζεται πως οι όποιες παρεμβάσεις εξετάζονται αποσκοπούν στην ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών και στην ενδυνάμωση της αποτρεπτικής ισχύος του ποινικού συστήματος. Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι σε κάθε περίπτωση οι αλλαγές που συζητούνται θα πρέπει να κινούνται εντός των συνταγματικών πλαισίων και να μη θίγουν τα θεμελιώδη δικαιώματα των κατηγορουμένων.
Κατά Στεϊτ Ντιπάρτμεντ
Την ίδια ώρα, έντονα αντέδρασε η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων για την πρόσφατη ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, στην οποία εκφράζεται δυσαρέσκεια για το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά που οδήγησε στην αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου. Στην ανακοίνωσή της η Ένωση κάνει λόγο για προσπάθεια εξωτερικής παρέμβασης σε ζητήματα που αφορούν αποκλειστικά τη δικαστική λειτουργία της χώρας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της αρχής της διάκρισης των εξουσιών.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, η αρμοδιότητα για την κρίση των προϋποθέσεων υφ’ όρον απόλυσης κρατουμένων ανήκει αποκλειστικά στη δικαστική εξουσία, ανεξαρτήτως της βαρύτητας των αδικημάτων για τα οποία έχει επιβληθεί ποινή. Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων εκφράζει τον προβληματισμό της για τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, κάνοντας λόγο για ασυνήθιστη παρέμβαση και ζητώντας παράλληλα την ευρύτερη θεσμική στήριξη της Δικαιοσύνης από το πολιτικό σύστημα.
«Είναι από τις σπάνιες εκείνες φορές που υπουργείο Εξωτερικών άλλου κράτους επιχειρεί να παρέμβει ανοιχτά στη Δικαιοσύνη της χώρας μας, αν και καλά γνωρίζει το νόημα της διάκρισης των εξουσιών. Δεν ξέρουμε εάν στις ΗΠΑ πλέον συνηθίζεται η ακύρωση δικαστικών αποφάσεων από την κυβέρνηση, ωστόσο η δημοκρατία στην Ελλάδα και η σύμφυτη διάκριση των λειτουργιών αναθέτει την αρμοδιότητα για τη διάγνωση των προϋποθέσεων υφ’ όρων απόλυσης κρατουμένων, για οποιοδήποτε έγκλημα και αν κρατούνται στις φυλακές, αποκλειστικά στη δικαστική εξουσία. Ως Δικαστική Ένωση διαμαρτυρόμαστε έντονα για την ατυχή αυτή ανακοίνωση και αναμένουμε τη στήριξη του δικαστικού συστήματος από ολόκληρο τον πολιτικό κόσμο», τονίζεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.
Υπενθυμίζεται ότι ο «Λάμπρος» της «17Ν» αποφυλακίστηκε στις 21 Μαΐου, έπειτα από 24 χρόνια εγκλεισμού στο σωφρονιστικό κατάστημα του Κορυδαλλού.
Εφημερίδα Απογευματινή
