Πόσο ασφαλή είναι τα παλιά σπίτια

Το 70% των κτιρίων έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1990 και το 50% προ του 1970 με μόνο στατιστικό που υπάρχει να είναι η ηλικία τους
08:54 - 1 Ιουλίου 2026
Κατάρρευση πολυκατοικίας

Σαν πύργος από χαρτί η τετραώροφη πολυκατοικία της οδού Αλκμήνης γκρεμίστηκε μαζί με τους κόπους και τα όνειρα των ενοίκων της, αλλά και με τις ψευδαισθήσεις ότι οι κάτοικοι των αστικών κέντρων ζουν σε ασφαλή κτίρια, επαναφέροντας στη δημόσια συζήτηση τα ερωτήματα της παλαιότητας, της ποιότητας και της στατικότητας, αλλά και την άμεση, επιτακτική ανάγκη για ελέγχους.

Το πρωτοφανές περιστατικό που από τύχη δεν ήταν και μοιραίο για ανθρώπινες ζωές, επιβεβαιώνει τη μεγάλη έρευνα της «Α» για το υπό κατάρρευση οικιστικό απόθεμα της χώρας και την παντελή έλλειψη στατικών ελέγχων, καθώς μέχρι σήμερα έχουν ελεγχθεί μόνο δημόσια ακίνητα. Οι πολιτικοί μηχανικοί επιμένουν ότι η γενεσιουργός αιτία του προβλήματος στατικότητας των κτιρίων είναι η κακή συντήρηση. Το μόνο στατιστικό που έχουν στα χέρια τους μηχανικοί, πολεοδόμοι και περιφέρειες-δήμοι είναι το ηλικιακό: 70% των κτιρίων έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1990 και 50% προ του 1970! «Έχουμε ζητήσει έλεγχο σε όλες τις κατοικίες στη χώρα», δήλωνε από τον περασμένο Φεβρουάριο στην «Α» ο πρόεδρος του τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας στο ΤΕΕ, Ηλίας Περτζινίδης. Και οι μηχανικοί επιμένουν ότι το μόνο στοιχείο που έχουν στα χέρια τους είναι η ηλικία των ακινήτων, με τα στοιχεία της απογραφής κτιρίων του 2021 να είναι αποκαλυπτικά: Στην επικράτεια καταγράφηκαν 4.285.084 κτίρια, εκ των οποίων μετά το 2016 έχει κατασκευαστεί μόλις το 1,39%! Αντιθέτως, προ του 1919 -δηλαδή υπεραιωνόβια-, είναι περίπου το 3,5%, υπερδιπλάσια από τα νεόδμητα.

Συγκεκριμένα:

Προ του 1919 έχουν χτιστεί 149.166 κατοικίες

Κατά την περίοδο 1919 – 1945: 300.313

Και ακολούθως:

  • 1946 – 1960: 604.540
  • 1961 – 1970: 658.514
  • 1971 – 1980: 706.406
  • 1981 – 1985: 449.009
  • 1986 – 1990: 312.747
  • 1991 – 1995: 255.120
  • 1996 – 2000: 272.220
  • 2001 – 2005: 294.068
  • 2006 – 2010: 151.568
  • 2011 – 2015:72.000
  • 2016+ : 43.340

υπό κατασκευή το έτος 2021: 16.073

Το βασικό υλικό κατασκευής του σκελετού σε αυτά τα κτίρια ήταν:

  • ΜΠΕΤΟΝ 60,6% (2.596.725 κτίρια)
  • ΜΕΤΑΛΛΟ 1,3% (56.434 κτίρια)
  • ΑΛΛΟ ΥΛΙΚΟ 1,5% (62.148 κτίρια)
  • ΞΥΛΟ 0,5% (21.320 κτίρια)

Η ταυτότητα

Μια «οικογενειακή» πολυκατοικία με μόλις έξι διαμερίσματα, που «γεννήθηκε» στα… χαρτιά το 1965. Αυτή είναι η χρονολογία του συμβολαίου απόκτησης του οικοπέδου. Ακολούθησε μία οικοδομική άδεια το 1973, με την οποία χτίστηκαν ένας υπόγειος ενιαίος χώρος 84 τ.μ., δύο ισόγεια διαμερίσματα (αρχικά ως καταστήματα) 44 τ.μ. έκαστο και το διαμέρισμα του πρώτου ορόφου (85 τμ). Με μεταγενέστερες άδειες έγινε η ανέγερση των τριών ψηλότερων ορόφων, κάθε ένας εκ των οποίων διαθέτει ένα διαμέρισμα 85 τ.μ.

Η πολυκατοικία, στην οποία διέμεναν έξι οικογένειες, εφαπτόταν με ένα γειτονικό διώροφο κτίσμα το οποίο κατεδαφίστηκε στις αρχές του 2026, όταν μια μεγάλη κατασκευαστική εταιρεία έλαβε οικοδομική άδεια από τις υπηρεσίες Πολεοδομίας του Δήμου Αθηναίων για την ανέγερση ενός νέου πενταώροφου κτιριακού συγκροτήματος.

Πού είναι το λάθος;

«Ό,τι είδους εργασία και αν γίνεται, για να καταρρεύσει ολόκληρο το κτίριο σημαίνει ότι ήταν προβληματική η αρχική του κατασκευή», λέει στην «Α» ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων, Στράτος Παραδιάς, αφήνοντας να εννοηθεί ότι έχει πολλά ερωτήματα για τη στατικότητα του τετραώροφου συγκροτήματος που κατέρρευσε.

Μιλώντας στην «Α» ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών Αθηναίων, Πάρης Χαρλαύτης, διαβεβαίωσε ότι υπήρχε οικοδομική άδεια και ενημέρωσε ότι οι υπηρεσίες του δήμου επανελέγχουν εξονυχιστικά τον φάκελο για να διαπιστωθεί αν υπήρξε παράλειψη, εκ μέρους του εργολάβου, να ζητηθούν περαιτέρω αδειοδοτήσεις κατά την πορεία των εργασιών». Ο ίδιος διέψευσε και όσα ειπώθηκαν για ύπαρξη μπαζωμένου ρέματος στην περιοχή: «Δεν θα είχαμε δώσει οικοδομική άδεια», ήταν η χαρακτηριστική του δήλωση.

Η θωράκιση που δεν έγινε

Όμως, οι αιχμές για τα συνεργεία που πραγματοποιούσαν εργασίες ανέγερσης του νέου κτιρίου από τους ενοίκους της πολυκατοικίας είναι πολύ περισσότερες και πιο έντονες.

Σύμφωνα με το Mega, ενοχοποιείται ο τρόπος δόμησης και των δύο ακινήτων. Η παλιά πολυκατοικία, για την ανέγερση της οποίας δεν είχε γίνει ποτέ γεωτεχνική μελέτη, καθώς πολλοί ιδιοκτήτες την απέφευγαν λόγω του κόστους (4.000–5.000 ευρώ) διέθετε ρηχή θεμελίωση (μόλις 1-1,30 μέτρα) σε ένα παραδοσιακά γεώδες και σαθρό έδαφος, όπως αυτό των Πετραλώνων.

Στον αντίποδα, για τη νέα, σύγχρονη οικοδομή που χτιζόταν ακριβώς δίπλα, το συνεργείο έσκαψε σε βάθος 5-6 μέτρων για να δημιουργηθούν υπόγειες αποθήκες. Το βαθύ αυτό σκάμμα άφησε ουσιαστικά στον αέρα τον τοίχο που στήριζε τα θεμέλια του παλιού κτιρίου. Πριν από δύο εβδομάδες, αρμόδιοι τεχνικοί που εξέτασαν το σημείο εντόπισαν τον άμεσο κίνδυνο υποχώρησης του χώματος και κάλεσαν τους μηχανικούς της νέας οικοδομής να προχωρήσουν άμεσα σε θωράκιση με εκτοξευόμενο σκυρόδεμα, κάτι που δεν έγινε τελικά.

Εφημερίδα Απογευματινή